Fetva Meclisi
Soru
Hocam benim babam vefat etti. Bize kalan malından sadaka versem ona da sevap yazılır mı?
Cevap
Benzer fetvalar
Babanız kırk yıl önce vefat etmiş olduğu halde niçin mirası taksim etmediniz? Burada tüm mirasçılar olarak kabahatlisiniz. Ama varislerden biri/birileri istediği halde vermediyseniz kul hakkına girdiğiniz anlamına gelir. Çünkü ortada hâlâ teslim edilmemiş hak vardır. Bu tür durumlarda doğru olan ölen kimsenin borçları ödendikten sonra hemen mallarının varisleri arasında taksim edilmesidir. Şimdi yapmanız gereken babanızın bıraktığı malları/oranı/değeri tespit etmektir. Daha sonra her hak sahibine (erkeğe iki, kıza bir hisse olmak üzere) hakkını verin. Ayrıca varislerin her birisinden helallik almak zorundasınız. Eğer varisler miktara rıza göstermezlerse anlaşabileceğiniz bir miktar üzerine sulh yapın. Allah yardımcınız olsun.
Elbette verebilirsiniz. İyi de edersiniz. Allah Teâlâ babanıza afiyet ihsan etsin.
Babanız ölmeden elindeki malı size taksim edebilir ama bu taksim miras gibi değildir. Sizin aranızda paylaşma şeklindedir. Babanız, taksim etmeden ölürse (bize amca ve halalarınızın varlığını bildirmediğiniz için onları yok sayarak cevap veriyoruz) siz aranızda ondan kalan malı şu şekilde taksim edersiniz: Kalan malın yüzde yetmiş beşi size, Yüzde yirmi beşi de ölmüş kardeşinizin iki kızına kalır.
Selamünaleyküm. Batık paraları sadakaya dönüştürmek makul değildir.
İzinsiz aldığın ne kadar idiyse onu mal sahiplerine onlar olmadığına göre varislerine ulaştırman gerekir. Ne kadar olabilirdi diye güzel bir hesap yap. Şirketteki payları kadar da onu varislere ver. Verirken de “bu benim kaçırdığım para idi” demen gerekmez. Bir yolla ulaştırman yeterlidir. Varislerinden kimseyi bulamıyorsan o kadar parayı sadaka olarak vermen yeterli olur. Tabii ki tevbe etmeyi unutmayacaksın.
Emekli maaşı veya ek sabit bir kazancı gibi geliri olan ve Allah’a tevekkül konusunda fitneye kapılmayacağı kanaati olan birisi hayatta iken bütün malını sadaka olarak verebilir. Bunun için de sağlığı yerine olmalıdır. Geçindirmekle yükümlü bulunduğu aile bireyleri için sorun oluşmayacağına kanaat getirmelidir. Bütün malını sadaka veren birinin asıl maksadı aile bireylerinden intikam almak, onlara miras bırakmamak gibi bir maksat ise sadakası caiz olsa bile yaptığı iş meşru sayılmaz, sünnete aykırı bir iş yapmış olur.
baba konusundaki diğer fetvalar
Reşit olup kendi düzenini kurana kadar babanın kazancıyla yaşayabilirsin.
Namaz kılarken başkasına imam olmanın şartları vardır. O şartlardan biri baba/oğul ilişkisi şeklinde değildir. İmam olma açısından böyle bir imamlığın hiçbir engeli yoktur.
Verebilirsin ve güzel de edersin. Allah kabul etsin.
Müslüman evet dediği şartı sonradan yalamaz. Siz öyle bir şart önünüze konduğunda evet demeyecektiniz. Bu durumda babayı haklı buluruz. Düğünden önce kızının sizde kalmasını istemeyebilir. Öyle bir izin vermesi durumunda siz düğünü erteleyebilir veya hiç yapmayabilirsiniz. Nikâh akdi esnasında söz verdi iseniz siz kendinizi bağladınız. Evet, nikâh her şeydir ama siz kendinizi bağladınız.
Şöyle: Çocuk, baliğ olmayana diyoruz. Bunu da on beş yaşı olarak tespit edebiliriz. Babası zengin olan çocuğa zekât verilemez. Çünkü babası onun geçimini temin etmekle yükümlüdür, o da zengindir. Babası fakir olan çocuğa ise yaşı ne olursa olsun zekât verilir. Çocukluk bittikten sonra ise babasının fakir veya zengin olması önemli değildir. Baliğ olduktan sonra kendisinden kendisi sorumludur; fakirse zekât alabilir.
Siz babanızdan böyle bir istekte bulunmayın yani onu sıkıştırmayın; onun nasıl para bulduğunu da derinlemesine irdelemeniz gerekmez. Haramdan başka alternatif kalmayınca ara vermenizde ve çalışıp para biriktirmenizde bir sakınca yok. Dik ve tertemiz kalın, daha iyi olur.