Fetva Meclisi
Soru
Hocam babam kırk yıl önce vefat etti. Ben de kırk yıl çalıştım ve ticaret yaptım. Maaşımı mala ekledim ve mala katkım oldu ama kardeşim hiç çalışmadı. Bir TL katkısı olmadı. Şu an payını istiyor. Onunla benim malım eşit mi olması gerekiyor?
Cevap
Benzer fetvalar
Kişinin hayattayken malını paylaştırmasına miras değil hediye ismi verilir. Miras ise kişi öldükten sonra malının paylaşılmasına denir. Bir kimse hayattayken malını paylaştırmak isterse tüm çocuklarına eşit bir şekilde dağıtım yapmalıdır. Ancak engelli olan çocuğunu muhtemel mağduriyetini önlemek amacıyla ona diğer kardeşlerine göre daha fazla hibe/hediyede etmesinde âlimler sakınca görmemişlerdir. Babanıza hak/ölüm vaki olur ve geride mal kalırsa; -Eğer mirasçılar kendi aralarında anlaşarak paylaşırlarsa (rızâî taksim) sakıncası yoktur. Fazla hakkı olanlar daha az hakkı olanlara hediyede bulunmuş sayılır. -Eğer kendi aralarında anlaşmazlarsa miras hukukunun yargı boyutu devreye girer. Buna göre de mirasçılar tespit edilip hakları verilir. Bize yazdıklarınıza göre erkeğe iki, kıza bir şeklinde taksim edilmelidir. Belirttiğiniz mallar üzerinde anlaşamazsanız tüm mallarınız satılığa çıkar ve iki erkek bir kız şeklinde taksim edersiniz.
Aleykümselam. Anlaşılan siz, babanızdan kalan malı kardeşler olarak yiyip tükettiniz. Yapmanız gereken onu herkesin payına göre taksim etmekti. Yapmamanız hata olmuş. Kardeşler olarak bu durumu kendi aranızda helalleşip kapatabilirseniz mesele kalmaz. Yalnız baliğ reşid olmayan kardeşinizin helallik vermesi mümkün değildir. Şöyle yapabilirsiniz: Size kalan malları kâğıt üzerinde herkesin hakkını alacağı şekilde bölüşün. Kardeşinizin hakkı belli olsun. O hakkı onun namına bir kenara koyun. Reşid olunca yani on sekiz yaşını doldurunca onu kendisine verin. Bu arada o mal sizde emanette kalmış olur. Kardeşiniz o zaman hakkını size helal etmesi durumunda ise mal size iade edilmiş olabilir. Devletin kardeşinize tahsis ettiği maaş ise onundur. Reşid olmadan o maaşı sizin veya başka birisinin alması, ondan harcaması caiz olmaz. Ona ait giderlere kullanılmalıdır. Ya da onun adına bekletilmelidir.
Bir kişi kendisine intikal eden mirastaki diğer hak sahiplerinin (mesela kız kardeşlerinin) haklarını gasp etmiş olması o malın ona gasp ettiği kadarı ile haram olmasını gerektirir. Onun vefatı ile bu malın çocuklarına intikal etmesi durumunda ise el değiştirmeyle haram mal helale dönüşmez. Çocuklarının veya varislerinin hakları gasp edilmiş hak sahipleri ile oturup sulh olmaları gerekir. Hakları gasp edilenlere dinen verilmesi gereken pay ne kadar ise onu onlara verirler. Rakamlar net tespit edilemiyorsa bir bilirkişi oluşturulur ve bilirkişinin belirlediği onlara verilir. Böylece babalarından intikal eden mal onlara helal olur. Hak sahipleri de ölmüş ise onların çocuklarına yani mallarına varis olanlara bu mal verilir. Hakları verilmemiş olanlar, haklarını helal ediyorlarsa bir sorun yok demektir.
Babanız ölmeden elindeki malı size taksim edebilir ama bu taksim miras gibi değildir. Sizin aranızda paylaşma şeklindedir. Babanız, taksim etmeden ölürse (bize amca ve halalarınızın varlığını bildirmediğiniz için onları yok sayarak cevap veriyoruz) siz aranızda ondan kalan malı şu şekilde taksim edersiniz: Kalan malın yüzde yetmiş beşi size, Yüzde yirmi beşi de ölmüş kardeşinizin iki kızına kalır.
Babanın veya annenin mirasını kendi sağlığında taksim etme hakkı yoktur. Yapsa da değeri ve bağlayıcılığı yoktur. O öldükten sonra değiştirebilirsiniz. Sağlığında yaparsa bu bir hibe olur. Çocuklarına sağlığında mal vermiş olur. Buna çocuklardan biri itiraz etmedikçe de sakıncası olmaz. Eğer babanızın taksimine diğer kardeşleriniz gönülden razı iseler, helal olması bakımından size zararı olmaz. Onlardan biri malı hukuk sistemine göre değil de mesela kıza düşecek fazlalığı erkek kardeşine verecek şer’i anlayışa göre iade ederse bu durumda da sakınca olmaz. Ama öyle veya böyle baban yaptığı yanlıştan ötürü vebale girer. Ona rıza gösteren her mirasçı da vebale girer. Bu seçeneklere göre bir tercih yap ama babanı da bir din düşmanını karşına alır gibi alma. Bile bile onu ateşe doğru koşturmuş olursun.
Selamünaleyküm. Allah size de eşinize de imanla bitireceğiniz uzun ömürler nasip etsin. Siz vefat ettiğinizde, sizin adınıza kalan ne varsa o malın tamamının % 50 si, eşinize gerisi kardeşinize kalır. Eşiniz vefat ettiğinde ise kalan malın tamamının % 25 i size, 37,5 erkek kardeşe, 18,75'er kız kardeşlere kalır. Ancak eşiniz vefat ettiğinde kardeşleri ve siz, ona ait mallarda bu taksimi yapacaksınız. Size ait olan özel mal, onun ölümü ile mirasa ortak olmaz. Allah'a emanet olun.
baba konusundaki diğer fetvalar
Güzel kardeşim tartışmalardan uzak kalmaya çalışarak en doğrusunu yapıyorsun. Buna rağmen ara ara yeniden benzeri şeylerle karşılaşma ihtimalin var. Bunu en baştan bilip kendini buna hazırlarsan daha rahat edersin inşallah. Bunların yanı sıra babanın sakin olduğu zamanlarda bazı meselelerde farklı düşündüğünüzü bazı meselelere farklı baktığınızı fakat bunun baba kız ilişkinize asla zarar vermemesi gerektiğini tatlı bir dille konuşuverin. Bu konuşma sırasında onu ne kadar çok sevdiğinizi, ona ne kadar minnettar olduğunuzu dile getirin. Akabinde de aranızdaki bu ilişkinin daima iyi gitmesini ve asla zarar görmemesini istediğinizi dile getirin. Onun da size yardımcı olmasını isteyin. Siz de bu konuda elinizden geleni yapın. İnşaallah durumunuz daha iyi olacaktır. Allah yardımcınız olsun. Allah'a emanet olun.
Ezanı kastederek söylüyorsa küfürdür. Ama ifadesinden ezana karşı değil ezanı doğru okumadığını düşündüğü müezzine karşı çirkin ifadeler kullandığı anlaşılıyor. Allah babana doğru yolu göstersin. Babana karşı nefret değil merhametli ol ve ona dua et. Babanla savaşırsan cennetin yolunu kaybedersin.
Güzel kardeşim, elbette haklılık payın var. Fakat kendini bu kadar üzmene gerek yok. Sen alkol ve domuz eti satmadığın sürece vebalde olmazsın.
Yaşadıkların hatalarına keffaret olsun. Zor bir imtihanın cenderesinden geçmişsin. Kişi anne babasını da karakterlerini de seçemiyor. İmtihan bu işte. Şu an birinci derede sorumluluk alanınla ilgilenmek zorundasın. O da eşin ve çocukların. Geçmişte yaşadığın travmatik olayların baskısından kendini kurtarmak için şu an babanı yaşam dünyadan çıkarmalısın. Baban çok hasta ve özellikle senin bakımına ihtiyaç duyarsa zaman zaman ilgilenirsin. Hayatını kişisel egoları üzerine kurmuş çevresindekileri kendisine hizmet etmeye yükümlü gören narsist kişilikli babaların beddualarının Allah katında hiçbir karşılığı yoktur. Ama şu an küsmeden irtibatını beklemeye almalısın. Kocanı mutlu etmek, yuvana neşe katmak, çocuğunu yetiştirmek gibi ulvi bir görevin var. Bunu ihmal etme. Motivasyonunu arttırmak için de günlük Kur'an okumayı kendine vazife bilmelisin. Bir yandan da müslüman hanımefendi olarak kendini yetiştir. Bu konuda hocamızın, "Kadın Fıkıh Okulu ve Medâric Yürüyüşü" derslerini bir talebe edasıyla takip etmeni tavsiye ederim.
Tesettür Allah'ın emridir. Allah'ın emrini yerine getirme konusunda tereddüt yaşamak doğru değildir. Yalnızca daha uygun bir şekilde bu sorumluluğu yerine getirme konusunda bir ikileminiz olabilir. Fakat bunu yerine getirirken de çok düşünürseniz vesvese, aile ve çevre baskısı altında ezilir ve mağlup olursunuz. Tesettür emrini ilk defa duyan hanım sahabi gibi olmaya gayret edin. Allah'ın emrini yerine getirme konusunda gözünüz pek, yüreğiniz ve duruşunuz sağlam olsun. Ailenizle itişmeden gönül alıcı bir şekilde tesettür konusundaki kararlılığınızı göstererek yolunuza devam edin. Kıyafetinizdeki değişimin ruhunuzu ve ahlakınızı yeniden inşa etmesine katkı sağlaması duasıyla Allah mübarek kılsın. https://fetvameclisi.com/fetva/tesetture-burunmek-isteyen-gence-mektup
Önce babanızla konuşmanızı tavsiye ederim. Babanız sosyal medya sebebiyle sizi kaybetmekten veya ahlakınızın yozlaşmasından korkuyor olabilir. Onun kafasındaki bu sorunu gidererek ikna etmeye çalışın. Son aşamada babanızla karşı karşıya gelecek olursanız onu incitmeden en doğru gördüğünüz helali meşru çerçevede yapabilirsiniz. Babanızın sizi eleştirme hakkı olduğunu da kabullenin. Bazı sözlerini duymayın, size sitem ettikçe ellerine sarılın.