Fetva Meclisi
Soru
Hocam bildiğiniz üzere Türkiye'de enflasyon ve faiz durumları çok karmaşık bir hal almaya başladı. Bazı Müslümanlar, Ebu Yusuf fetvası gibi bir durumdan bahsederek faiz yemeye başladı. Bazı Müslümanlar da; "param kenarda duracağına, faizde dursun gelir elde etsin. Gelen geliri de hayr işlerinde kullanırım. En azından bir işe yarar" gibi söylemlerde bulunuyor. Faizden bir kuruş yemese bile bu durum helal olur mu? Hiç faiz yemese bile faiz işleten bir sisteme katkıda bulunup destek verdiği için günaha girer mi?
Cevap
Benzer fetvalar
Faizin her çeşidinin büyük günahlardan biri olduğu tartışılamaz bir konudur. Kıyamete kadar faiz için kesin haram olma ilkesi değiştirilemeyecektir. Bunu birinci ilkemiz olarak belirleyebiliriz. Neyin faiz nedeniyle haram olduğu neyin de olmadığı ise başka bir ayrıntıdır. Bu ayrıntı fakihlerin üzerinde asırlardan beri çalıştığı bir mesele olarak önümüzde bulunmaktadır. Ekonomik menfaatlerin dinden ve insandan daha değerli tutulduğu bir zamanda Türkiye gibi ülkelerde yaşayan Müslümanlar açısından bazı zaruri ihtiyaçların temini için ‘o kadarı caiz olabilir’ denecek faiz ruhsatları bulunabilir mi sorusu git gide yaygınlaşmaktadır. Bir tarafta haram helal ayırmadan yaşayan kitleler bulunurken diğer taraftan kuruştan bile faiz ihtimali nedeniyle uzak durmaya çalışan dar bir kesimin zaruri ihtiyaçlarını dahi gidermekte zorlandığı da bir gerçektir. Bu çerçevede şu tespiti yapabiliriz: a- Bizim kanaatimiz normal şartlarda faizin hiçbir çeşidinin helal olmayacağıdır. Bazı ilim adamları ise Türkiye gibi ev edinmenin çok zor olduğu ortamlarda İLK EVİNİ satın alacak birinin başka bir çaresi kalmamış ise kredi ile ev alabileceğini söylemektedirler. Genel bir fetva değilse de gerçek bir zorunluluk yaşayan için değerlendirilebilir bir fetva olarak görülebilir zannederiz. b- Hangi şartların zorunluluk/çaresizlik olacağı herkesin kendi iman ağırlığına göre verebileceği bir karardır. Yöneticilerin yıllar süren gafleti, suiistimali veya vurdum duymazlığı nedeniyle ortaya çıkan fakirliği dinden taviz kopararak kapatmaya çalışmak elbette kabul edilemez. Ortadaki durum bir iman ve takva mücadelesidir. Takvadan yana olmaya dikkat edilmelidir. Ağır bir zaruret hâlinde ise zaruretler için verilen fetvalardan istifade edilebilir ama ZARURETİN ne olduğunu tespit herkes için farklı olabilir. Allah Teâlâ yardımcımız olsun.
Faizi helal duruma getiren bir hadis bilmiyorum. Olsa olsa fakihler arasında bazı yerler için faiz sakıncasız olabilir şeklinde bir fetva vardır. O fetva da Avrupa'daki Müslümanlar için uygulanabilir değildir.
Bu sonun cevabı muğlaktır. Doğrularla yanlışlar karıştırılmış bir cevap durumundadır. Doğru olduğunu düşündüğümüz şekil şudur: Bankanın satın alıp müşterisine sattığı ve taksitlendirdiği ev satın alınabilir. Ancak bankanın “ev satın almak isteyene taksit imkânı sağlaması” bildiğimiz faizdir. Buradaki bankanın faizci bir banka olması ise başka bir sorundur.
Faiz öyle bir musibettir ki, o musibete kim nereden ne kadar temas ederse o kadar faiz günahına temas etmiş olur. Bu nedenle faiz kurumunun faizli bir işine direkt destek niteliğindeki bir işi yapmamalısınız. Kendinize helal bir iş bularak oradan ayrılın. Allah yardımcınız olsun.
Faiz, en ağır günahlardan biridir. Direkt veya dolaylı faize destek olan hiçbir şey mübah olmaz.
Herkes kumar oynuyor; ne dersiniz biz de mi oynasak? Herkes alkol kullanıyor; bize de helal mi olacak? Böyle bir mantık olur mu? Biz mü'miniz elhamdülillah; dünya bir yana gitse biz Allah'ın rızasından yana gideriz/gitmeye çalışırız. Sevgili Peygamber aleyhisselam efendimiz bu günleri haber vermişti; her yana faiz dumanının yayılacağını söylemişti. İşte mü'minlik sınavını kazanmanın tam vaktidir şimdi. Sabredip kazanalım. Allah'a emanet olun.
banka konusundaki diğer fetvalar
Bu doğru olabilir yani mahzurlu olan arındırılıyor olabilir ama dinen bir sorun daha var: O mahzurlu iş ki büyük ihtimalle faizdir, şirketin işlevleri arasına girince sakınca da devreye girmiş oluyor. İnşaallah arındırılmış olmakla günah açısından da temizlenme gerçekleşmiş olur.
Başka bir alternatifiniz yoksa ve faize yatırmadan sadece o bankada paranızı saklama imkânı varsa bunda bir sakınca olmaz.
Faizli bankanın yanından bile geçmemesi lazım. Banka ile çalışma zorunluluğu varsa bunu sevap beklemeden fakir birilerine teslim etmesi gerekir.
Fakirseniz ve bankanın mikrobundan zarar görmeyecekseniz kullanabilirsiniz.
Kazançlarının helal kısmına niyet ederseniz sorun olmaz. Mümkünse ikram ve hediye eden taraf siz olmaya çalışın. Allah yardımcınız olsun. https://fetvameclisi.com/fetva/faizli-geliri-olan-evlerde-misafir-olmak-caiz-midir https://fetvameclisi.com/fetva/bankada-calisan-akrabayla-yakinligimiz-nasil-olmalidir https://fetvameclisi.com/fetva/faizli-banka-hesabi-olan-birinin-hediyesi-alinabilir-yemegi-yenebilir-mi
Eğer sizin müdahale/engelleme hakkınız varsa o imkânı kullanın. Yoksa bir sakıncası da yoktur. Fakirseniz kullanabilirsiniz. Değilseniz fakir birisine/birilerine veriniz. Gazze'ye de gönderebilirsiniz.