Fetva Meclisi
Soru
Hocam katılım bankaları üzerinden katılım esaslarına uygun olan hisseler ile işlemler yapılabiliyor. Bu bağlamda gördüğüm bir husus dikkatimi çekti ve size sormak istedim. "Katılım finans ilkeleri gereğince hisse senedine sahip olunan şirketlerin mahzurlu kazançlarının arındırılması (hayır hizmetlerine bağışlanması) gerekmektedir. Bu kapsamda TKBB Danışma Kurulu “Pay Senedi İhracı ve Alım Satımı” standardında arındırma ile ilgili ilkeleri belirlemiştir. Nasıl hesaplanır? Şirketlerin mali verileri altı aylık dönemler halinde açıklamaktadırlar ve bu dönemlerde oluşan mahzurlu gelirler şirketin toplam pay sayısına bölünerek bir pay başına düşen altı aylık mahzurlu gelir hesaplanır. Bu mahzurlu gelir şirketin hisse senetlerinin elde tutulma süresine göre arındırılır. Örneğin, hisse pozisyonu altı aylık dönemin tamamında değil üç aylık döneminde taşınmışsa pay başına düşen mahzurlu gelirin yarısı arındırılır. Yatırım fonlarında da aynı husus geçerlidir." Banka böyle bir açıklama yaptı. Bu durumda aldığımız hisselerden şüpheli olan kısımların arındırıldığı söyleniyor. Bu bağlamda işlemi yapan kişiler arınmış ve helal bir işlem yapmış olur mu?
Cevap
Benzer fetvalar
Bir müminin en önemli hedeflerinden biri, Allah’a teslimiyet içinde, helal bir rızıkla hayatını sürdürmektir. Rızık Allah’tan gelir, biz sadece sebeplere sarılırız. Ama bu sarılma esnasında helal-haram hassasiyetimizi kaybetmemeliyiz. Danışmanlık firmasında çalışıyor ve maaşı o firmadan alıyorsanız, bu maaşın helalliği, yaptığınız işle doğrudan bağlantılıdır. Eğer sigorta şirketindeki pozisyonunuz, faizli ya da haram bir işleme katkı sağlamıyorsa, teknik ya da dolaylı bir destek sunuyorsanız, burada açık bir haramdan bahsedemeyiz. Yalnız zorunlu sigortaların dışındaki sigortalara özel durumların dışında doğru görmüyoruz. İçinde bulunduğunuz hali dikkate alarak şüpheli alanlardan uzak durmanızı tavsiye ederim.
Selamünaleyküm. İlke olarak bu şekilde bir borsa ticaretinin haram olduğunu söylemiyoruz ama görüyorsunuz sizin de kalbiniz rahat etmiyor. Daha temiz bir iş üretmeye çalışın.
Hisse senedi satın almak esasen haram değildir. Haram iş yapan veya faizli işlem gören senetleri almak, onların şirketlerine ortak olmak haramdır. Haram olduğunu öğrendikten sonra bir Müslüman hemen o haram işten el çekmeli ve tevbe etmelidir. Bunun için: a- Anaparasını alır. b- Anaparanın üstüne bir kâr gelmiş ise eğer o kâr aslı haram olan bir işle geldiği için haramdır, o kârı alır ama hayır olabilecek alanlarda kullanır, kendine almaz. Önemli olan o parayı orada bırakmamaktır. c- Sonra da tevbe eder, tevbesini korur. d- Bir nedenle oradaki payını alıp kurtulması mümkün olmuyorsa veya işlemin iptali başka sorunlar üretiyorsa bu durumda da önünde ya işlem yapmayıp üzerine kayıtlı olan şeyleri olduğu gibi bırakması ya da hissesini piyasaya arz ederek satma yöntemi ile kurtulacaktır. Bu durumda satıp kurtulmasını tercih ederiz. Böylece haram işe destek olmak ve onların ortağı görünmek vebalinden sıyrılmış olur.
Selamünaleyküm. Buradaki temettü için de haram dememiz zordur. Meseleye takva açısından bakılırsa belki alınmaz denebilir.
KÂĞIT ÜZERİNDE ifadesi ile yüzeysel olarak bakıldığında helal olduğunu söylemek istiyoruz. Ayrıntılarına girildiğinde sıkıntı doğabilir. Mevcut şartlarda ancak bu kadarı yapılabiliyor diye bu izahı vermek durumundayız.
Mü'min kalbinin sesine kulak vermelidir. Kalbinizin sizi yönlendirdiği şeye uyun siz. Zorunlu olmayan sigorta türlerinin caiz olmadığı fıkıh ehlinin genel kanaatidir. Allah yardımcımız olsun.
banka konusundaki diğer fetvalar
Canavarı beslemek olan hiçbir şeye sıcak bakamayız.
Başka bir alternatifiniz yoksa ve faize yatırmadan sadece o bankada paranızı saklama imkânı varsa bunda bir sakınca olmaz.
Faizli bankanın yanından bile geçmemesi lazım. Banka ile çalışma zorunluluğu varsa bunu sevap beklemeden fakir birilerine teslim etmesi gerekir.
Fakirseniz ve bankanın mikrobundan zarar görmeyecekseniz kullanabilirsiniz.
Eğer sizin müdahale/engelleme hakkınız varsa o imkânı kullanın. Yoksa bir sakıncası da yoktur. Fakirseniz kullanabilirsiniz. Değilseniz fakir birisine/birilerine veriniz. Gazze'ye de gönderebilirsiniz.
Kazançlarının helal kısmına niyet ederseniz sorun olmaz. Mümkünse ikram ve hediye eden taraf siz olmaya çalışın. Allah yardımcınız olsun. https://fetvameclisi.com/fetva/faizli-geliri-olan-evlerde-misafir-olmak-caiz-midir https://fetvameclisi.com/fetva/bankada-calisan-akrabayla-yakinligimiz-nasil-olmalidir https://fetvameclisi.com/fetva/faizli-banka-hesabi-olan-birinin-hediyesi-alinabilir-yemegi-yenebilir-mi