Fetva Meclisi
Soru
Özel bir katılım bankasında görev yapmaktayım. Katılım bankasında olmama rağmen vicdanımı huzursuz eden bir konuda görüşlerinize ihtiyacım var. Bir bayan olarak bu sektörde yer almaktan son derece rahatsızım. Elhamdülillah tesettür ve namaz açısından rahatım. Fakat yaptığımız işlemler açısından kirlendiğimi hissediyorum. Yeni evliyim ve düğün borcumuz var. Bu işe de ihtiyacımız var. İşten çıkmayı birçok defa düşündüm ama şeytan salıncağında nasıl esir olduysam, niyetimi amele dönüştüremedim. Bankamız, birkaç ay öncesine kadar, biz faizli banka değiliz, hayat sigortası gibi ürünler satmıyoruz, derken şu anda ismini vermek istemediğim bir hocadan fetvası alınmış ve hedefler yazılmış. Şu anda bizden bu ürünü satmamızı istiyorlar. Sizin hayat sigortası ile ilgili düşüncelerinizi/ bilgilerinizi rica ediyorum.
Cevap
Benzer fetvalar
Katılım bankaları ile ilişki, faizli bankalara göre biraz daha ehvendir. Yani katılımlar için “faizlidir, haramdır” açıkça söylenemiyor. Evet, uzak durmak bereketli kalma sebebidir ama oradan araba alan faize girdi de denemez. Yine de siz, eşinizle böyle bir sebepten ötürü tartışma yaşamayın, şeytan aranıza fitne sokmasın.
Selamünaleyküm. Buradaki sıkıntı, sözünü ettiğiniz kurumların net bir çizgide duramayışından kaynaklanıyor. Meseleye, 'faizci bir düzende bu kadar olur' gözüyle bakınca caizdir denmesi gerekiyor; 'diğerleri de bunlar gibi' gözüyle bakınca da caiz olmayacağı söyleniyor. Yapabileceğimiz şudur: zaruret olmadıkça hiç birini kullanmayız. Zaruret bulunursa ki, bulunmaktadır o zaman bizim ilkelerimizi bilenlerle çalışırız.
Aleykümselam. Tıpkı sizin aklınızın karışıklığı gibi bir karışık helallik meselesi olarak görebilirsiniz bunu. Gördüğünüz gibi sizin kalbiniz de buna yanaşmak istemiyor. Dinimizle alakalı konularda maddi menfaatleri esas alamayız. Daha iyi bir iş bulup oradan ayrılmayı, ayrılırken de ayrılma nedeninizi izah etmeyi size tavsiye ederiz.
Bu bankalarla alakalı bir makalemizin veya videomuzun olmadığı doğrudur. Olabileceğini de zannetmiyorum. Zira mezkûr kurumlar, “kâğıt üzerinde” denebilecek bir helallik oluşturabilmektedirler. Bizim onları tezkiye etmemiz, muhtevasını bilmediğimiz bir şeyi tezkiye etmemiz olur ki, bu doğru bir tavır olmaz. Onları yok kabul etmeye de mevcut şartlarımız yani Müslümanların para ile ilişkiye mecbur olmaları gibi durumlar müsait değildir. Bu nedenle onların yürüttüğü işlemleri helaldir/haramdır şeklinde bir sınıflamaya alamıyorum. Bazı hoca efendiler daha sıcak bakabilmektedirler. Benim ihata alanımda kalmıyor onların işleyişleri. Belirttiğiniz ilişkideki kredilendirme için de bu muğlaklığı tekrar size beyan etmek zorundayım. Allah yardımcımız olsun.
Aleykümselam. Siz, ağırlıklı bir kanaat kullanmışsınız ama gördüğünüz gibi bir şeye helal veya haram demek öyle kolay olmuyor. Allah Teâlâ ayağımızı kaymaktan muhafaza buyursun. Sürekli istiğfar edelim. Endişe edilecek bir durum yoktur.
Selamünaleyküm. Sözünü ettiğiniz kurumun helal gösterip haramı yapmadığına itimat ediyorsanız, o sistemle ev alabilirsiniz. Ayrıca bir bayan olarak erkeklerin ekonomik tutumlarını biraz daha rahat bırakmalısınız. Eşiniz imanı olan ve haram helal ölçülerini bilen biri ise onu rahat bırakın ki, o da size müdahale ihtiyacı, reddetme, cevap verme veya sizden gizleme ihtiyacı hissetmesin. Zamanımızda yaygınlaşan 'ev edinme putu' başımıza huzursuzluktan başka bir şey getirmiyor. Ben kirada oturan iş adamları biliyorum. Pek de zenginler. Hayata daha esnek bakın. Burası cennet değil!
bankada çalışmak konusundaki diğer fetvalar
Selamünaleyküm. Şüphesiz bir helal istiyorsanız elbette size farklı bir işe geçmenizi tavsiye ederim. Mevcut durumda ise haram diyemediğimizi siz de okudunuz. Önemli olan mal sahibi durumundaki şirketin haram iş yapıp yapmadığıdır. Elemanlarından birinin yanlışını onlar tasvip etmedikçe ne onlar ne de siz vebale girmezsiniz. Allah yardımcınız olsun.
Selamünaleyküm. Finans kurumu veya bir başka kurum, helal çalışıp çalışmadığı ile değerlendirilmelidir. Kime ait olduğu ile değil. Şu kadar ki, Müslümanların hassasiyetlerini suiistimal eden idrake teslim olmak zaafiyettir en azından.
Selamünaleyküm. Faizle iştigal eden banka veya benzeri bir kurumda çalışanın kazancı helal olmaz. Aç veya açıkta kalmayan bir mü'min öyle bir kurumda çalışamaz.
Selamünaleyküm. Böyle bir durumda hiçbir şey yapılamaz. Herkesin dinine biçtiği bir fiyat vardır. Kimininki banka kadardır kimininki de dünyadan da ağırdır.
Aleykümselam. Bir kere bayanın çalışmasını sorunsuz görmüyoruz. Çalışan bayan değil bayan olan bayan istiyoruz. Muhakkak çalışılacaksa ve banka olacaksa sözünü ettiğiniz yerlerde çalışmanız caiz olabilir. Mevcut ortamın bozulduğuna ya da dışarıdan görüldüğü gibi olmadığına kanaat getirince de kaçar kurtulursunuz.