Fetva Meclisi
Soru
Katılım bankalarından araba alma konusunda, "Bu kurumların işlemleri kâğıt üzerinde helal görülmektedir" diye cevap vermişsiniz. Katılım bankalarının bir kısmı (benim bildiğim) Leasing yöntemi ile araç satmaktadırlar. Faizli bankalarda örneğin araç alımlarında araç kredisi altında para verip prosedürü yine katılım bankaları gibi uygulamaktalar. Katılım bankalarının işlerinin kâğıt üzerinde helal gözükmesi bu işi faizli bir işten çıkarır mı?
Cevap
Benzer fetvalar
Selamünaleyküm. Bu kurumların işlemleri kâğıt üzerinde helal görülmektedir.
Katılım bankalarının işlemleri kâğıt üzerinden izlendiğinde faiz olmadığı anlaşılmaktadır. Ekonomiden anlayanlar ise bu konuda tereddüt gösteriyorlar. Biz bir işlemin zahiren görüntüsünü inceleyebiliriz. Zahiri görüntüye göre de onlarla ticarette sıkıntı yoktur gibi duruyor.
Katılım bankaları ile ilişki, faizli bankalara göre biraz daha ehvendir. Yani katılımlar için “faizlidir, haramdır” açıkça söylenemiyor. Evet, uzak durmak bereketli kalma sebebidir ama oradan araba alan faize girdi de denemez. Yine de siz, eşinizle böyle bir sebepten ötürü tartışma yaşamayın, şeytan aranıza fitne sokmasın.
Sözünü ettiğiniz kurumlar, helal dairesini izlediklerini iddia etmektedirler. Bizim ise onlar hakkında diğer faizli bankalar için söylediklerimizi söylemeye belgemiz yoktur, kalbimiz de mutmain değildir. Dolayısıyla sizin oradan kazandığınızın haram olduğunu söyleyemem. Siz orayı daha yakından bilebileceğinize göre kararınızı da verebilirsiniz. Diğer bankalardan farkları olduğunu söyleyebiliyorsanız maaşınız size helaldir. Tereddüdünüz varsa o tereddüt kadar maaşınızda da sıkıntı var demektir. Allah'a emanet olunuz.
'Şurası yüzde yüz helaldir.' denebilecek bir bankadan söz edemeyiz. Helale en yakından söz edebiliriz. Onun da ismini zikretmem için bu mekân uygun değildir. Herhalde ticaretten daha verimli bir alan yok gibi durmaktadır. Onu de ehli ile yapmak gerekir.
Selamünaleyküm. Arabanın birilerine verilmesini gerekçe yapman haramı helal yapmaz. Bunu öncelikle tespit edelim. Bankaların maaşını sakladığı memurlara verdiği hediye faiz değildir. Berrak bir helal de değildir. Kullanıldığında faiz yemiş olunmaz inşaallah.
dini sorular konusundaki diğer fetvalar
İmam Ebu Hanife (rahmetullahi aleyh) ile İmam Maturidi (rahmetullahi aleyh) arasında zaman farkı vardır. İkisi arasındaki zaman farkı, meselelerin de büyümesi demektir. İmam Maturidi’nin zamanındaki meseleler, İmam Ebu Hanife zamanında olmayan meselelerdi denebilir. İmam Maturidi, İmam Ebu Hanife’nin ilkeleri üzerinden zamanının gerekenini yaptı. İki ayrı ekol gibi görülmelerini gerektirecek bir sonuç yoktur. Allah Teâlâ her ikisine de rahmeti ile muamele buyursun.
Sıhhatiniz neye elveriyorsa o şekilde kılın, hiçbir endişeniz de olmasın. Allah Teâlâ size afiyet ve kalp huzuru ihsan etsin. Geçmiş olsun.
Zikrettiğiniz şekillerden hiçbiri için sehiv secdesi gerekmez.
Namazın nafile veya farz olması sehiv secdesi açısından aynıdır. Namazın içindeki sünnet olan amellerden birinin terki için sehvi secdesi gerekmez.
Böyle bir endişede haklısınız. Bu imanın kıymetini bilmekten kaynaklanır. Yalnız bunu vesveseye dönüştürürseniz şeytanı mutlu edersiniz. İrdeleme ve endişelenmeyi salih amellere dönüştürmek doğru olandır. İnsanın ne kendisi hakkında ne de başka bir mü'min hakkında nifak kararı vermesi doğru değildir. Zira böyle bir kararı verecek kadar bilgisi olanın yaptığı iş, bildiği hâlde nifaktan ayrılmaması, tevbe etmemesi demek olur ki, bu normal bir durum değildir. Şüpheleri ve işaretleri de vesveseye dönüştürme yerine temizlemek, yerlerine salih ameller koymak gerekendir.
Rabbim size yardım etsin. Dua edin. Çok dua edin. Siz öyle bir afet olursa onun kalan malından borcunu ödersiniz. Malı kalmazsa bir şey ödemek zorunda değilsiniz. Dua edin, hayırlı bir akıbete yürüsün.