Fetva Meclisi
Soru
Evimiz Hollanda'da. Eşim yıllardır kumar oynuyor, zaman zaman alacaklılar kapıya dayanıyor, eşim evde olmadığı için de ben o insanlarla muhatap oluyorum. Bu beni manevi olarak çok sarsıyor, kimseyle görüşmek istemiyorum. Vaktimi Kur'an okuyarak geçiriyorum. Bazen eşimi ölümle tehdit ediyorlar; ‘sen ölsen dahi borcunu eşin ödemek zorunda’ diyorlar. Eşimin kumar borcunu benim ödeme yükümlülüğüm var mı? Vefat edenin borcu ailesine kalır lakin bu borç kumar borcu ise aynı şey geçerli midir?
Cevap
Benzer fetvalar
Bacı, Rabbim sana huzur indirsin, kalbine ferahlık, evine bereket versin. Zannedersem bu durumu bir de psikologla görüşmelisin. Onunla da görüştükten sonra o da tavsiye ederse işi bırakmanı faydalı bulurum. Böylece eşin hazır para bulamayacağı için oyunu bırakabilir. Allah yardımcın olsun.
O borçlar yüzünden annenizin kabir hayatı sıkıntıdadır. Bundan hiç şüpheniz olmasın. Bu senin yapabileceğin iyi bir evlatlık görevidir. Yalnız annenin borçlarını ödemen ne hayatında ne de ölümünden sonra senin zorunlu bir görevin değildir. Annen de herkes gibi kendi sorumluluklarını taşımaktadır. Kural böyledir.
Selamünaleyküm. O para kime giderse bir haram yemiş olacaktır. Her haram ateştir. Ölmüş kardeşinizin o zorluk diyarında işini biraz daha zorlaştırıyorsunuz. İstiğfar edin, Allah'a dönün, o ağır haramdan sıyrılın.
Öncelikle geçmiş olsun. Allah size ödeme kolaylığı nasip etsin. Ödeme niyetinde olduğunuz sürece Allah mutlaka size yardım edecektir. Endişelenmeyin. Yalnız bu borçluluk sürecinde lüksten, israftan, özel harcamalarınızdan kaçının. Satıma uygun mallarınız veya arsanız varsa satın. Çalışmanızda aksama olmasın. Gerekirse çalışma saatlerinizi arttırın. Veya ekstra gelir getiren bir iş yapın. Bu şekilde borcunuzu ödeme konusunda gayretinizi ortaya koyarsanız öldüğünüzde mirasınız borçlarınızı karşılamazsa ümidim ve niyazım odur ki Allah sizin adınıza alacaklarınızla sulh eder de sizi bu sorumluluktan kurtarır.
Bir insan öldüğünde onun borçları terekesine yani geride bıraktığı malına kalır. Malı borçlarına yetmiyorsa, çocuklarının o borçları ödeme mecburiyetleri yoktur. Babalarına iyilik yapmış olmak için öderlerse onlar adına bir fazilet olur.
Selamünaleyküm. Ölenin adına para verip ibadet borçlarını kapatmanın dini bir dayanağı yoktur. Faizle ilgili hatanız için istiğfar edin, ilk fırsata borcu bitirin ve kurtulun. İçinizde nedamet bulundukça inşaallah vebal altında olmazsınız.
dini sorular konusundaki diğer fetvalar
Böyle bir endişede haklısınız. Bu imanın kıymetini bilmekten kaynaklanır. Yalnız bunu vesveseye dönüştürürseniz şeytanı mutlu edersiniz. İrdeleme ve endişelenmeyi salih amellere dönüştürmek doğru olandır. İnsanın ne kendisi hakkında ne de başka bir mü'min hakkında nifak kararı vermesi doğru değildir. Zira böyle bir kararı verecek kadar bilgisi olanın yaptığı iş, bildiği hâlde nifaktan ayrılmaması, tevbe etmemesi demek olur ki, bu normal bir durum değildir. Şüpheleri ve işaretleri de vesveseye dönüştürme yerine temizlemek, yerlerine salih ameller koymak gerekendir.
Muhammed Abduh hakkında mason olmasından, kasıtlı çalıştığına kadar pek çok iddiada bulunulmuştur. Yaşadığı hayatında da bu iddiaları doğrulamaya yarayacak izler vardır. Bunun yanında ilim dünyası için önemli isimlerle bir arada olması da söz konusudur. Karışık ve çözümsüz bir bilgi ile çevrelenmiştir adı. Kanaatimiz şudur: Mü'min olduğu hakkında tartışma abestir. İlim adamlığı konusunda önemli bir yeri vardır. Fikir adamlığı ve ileri görüşlülüğü ise tartışılabilir. Şu anda onun izini sürmeyi gerektirecek bir ihtiyaç da yoktur. Öyle veya böyle Rabbinin huzuruna varmıştır. Hatalarından ötürü Allah’tan mağfiret buyurmasını dileriz.
Sıhhatiniz neye elveriyorsa o şekilde kılın, hiçbir endişeniz de olmasın. Allah Teâlâ size afiyet ve kalp huzuru ihsan etsin. Geçmiş olsun.
Bizim kitaplığımız evimizin temel köşelerindendir. Adeta olmazsa olmazımızdır kitaplığımız. Kitaplığımızın muhtevası ise ikiye ayrılır. Birinci bölümü temel kitaplardan oluşur. İkinci bölümü de ev halkının aldığı eğitim düzeyine göre değişir. Birinci bölümde yani her mü'minin evinde bulunması gereken kitaplar şunlardır: -Ailenin kültür seviyesine göre bir tefsir, -İyi bir meal, -Bir ilmihal (Diyanet İşleri’nin ilmihali dil bakımından iyidir), -Riyazussalihin şerhi, -İhyauulumuddin tercümesi, -Genel konuların bulunduğu bir ansiklopedi, -Diyanet ansiklopedisi, -Aile küçüklerinin okuma zevkini geliştirmeleri için bulundurulacak yazarı Müslüman olan romanlar, -Müslümanların yazarlarına ait genel kitaplar. Herkesin aile kültürü düzeyine göre belirlenecek kitaplar ise kitabı edinecek kişinin birikimine bakılarak tavsiye edilebilir.
KÂĞIT ÜZERİNDE ifadesi ile yüzeysel olarak bakıldığında helal olduğunu söylemek istiyoruz. Ayrıntılarına girildiğinde sıkıntı doğabilir. Mevcut şartlarda ancak bu kadarı yapılabiliyor diye bu izahı vermek durumundayız.
Ulemanın ittifak ederek haram dediği mesela bir alkolün satılması haram, onun satılması ile elde edilen kazanç da haramdır demekte tereddüt etmeyiz. Sigarada ise böyle bir ittifak henüz yoktur. Dolayısıyla sigaranın kazancını alkol gibi görme/gösterme durumu yoktur. Yine de siz sigara satmayacağınız bir iş üretmeye çalışın. Allah yardımcınız olsun.