Fetva Meclisi
Soru
Selamünaleyküm. Sayın hocam katılım bankasında çalışıyorum. Katılım bankamız her yıl kar hedefini tutturursa, karının belli bir oranını personeline, performansına göre temettü olarak dağıtmaktadır. Bu şekilde buradan elde ettiğimiz kazanç helal midir? Bu soruyu şu sebeple soruyorum. 1.si bu kurumlar için "Ticaret gibi tertemiz bir kazançtır diyemeyiz. Haramdır diyecek kadar da bilgimiz yoktur onlar hakkında. Ortada bir tereddüt vardır." görüşü. 2.si ise bu kurumlarda bir çok uygulama fetva alınarak yapılsa da fetvaya muhalif hareket edenlerin olması, veya kar hedefi sebebiyle hassasiyetin ihmal edilmesi ya da farkına varılmadan fetvaya muhalif hareket edilmesi söz konusu olabilmektedir. Örneğin masraf/komisyon tutarının ilan edilenden yüksek alınması caiz değildir. Şubeler yıl sonu kar hedefini tutturmak için bu kuralı ihlal edebilmektedir.
Cevap
Benzer fetvalar
Aleykümselam. Siz, ağırlıklı bir kanaat kullanmışsınız ama gördüğünüz gibi bir şeye helal veya haram demek öyle kolay olmuyor. Allah Teâlâ ayağımızı kaymaktan muhafaza buyursun. Sürekli istiğfar edelim. Endişe edilecek bir durum yoktur.
Aleykümselam. Sizin, ağırlıklı bir kanaat kullanmışsınız ama gördüğünüz gibi bir şeye helal veya haram demek öyle kolay olmuyor. Allah Teâlâ ayağımızı kaymaktan muhafaza buyursun. Sürekli istiğfar edelim. Endişe edilecek bir durum yoktur
Selamünaleyküm. 'Yüzde yüz caiz değildir' şeklinde bir sözümüz yoktur. Herhâlde bir karışıklık olmuştur. Şunu söyleyebiliriz: Ticaret gibi tertemiz bir kazançtır diyemeyiz. Haramdır diyecek kadar da bilgimiz yoktur onlar hakkında. Ortada bir tereddüt vardır. Bu tereddüt, ana sütü gibi dememizi engelliyor. Dikkat ederek çalışmak zorundaysak çalışabiliriz. Dediğimiz budur. Bankayı zengin etmenin de gereği yoktur. Bu kurumlara yüklü para yatıranlar, verilen kârları almalıdırlar. Alınan kârlar, ona muhtaç olmayanın bir vakfa aktarması uygun olan bir paradır diye tanımlayabiliriz o parayı.
Selamünaleyküm. Şeriat'ımıza uygun bir bankacılığın bugünkü şartlarda olmayacağını ve olmadığını bilmeliyiz. Sözünü ettiğiniz kurumlardan biri ile zaruretten çalışılabilir. O kurumların da saf helal olduğunu söyleyemeyiz. Onlarda da sözünü ettiğiniz gibi bir sıkıntı mevcuttur. En ehvenini tercih ederek mecburiyet karşısında çalışabilirsiniz. Yalnız onların içinde de bir sıralama yapılması gerektiğini unutmayın.
Selamünaleyküm. Şüphesiz bir helal istiyorsanız elbette size farklı bir işe geçmenizi tavsiye ederim. Mevcut durumda ise haram diyemediğimizi siz de okudunuz. Önemli olan mal sahibi durumundaki şirketin haram iş yapıp yapmadığıdır. Elemanlarından birinin yanlışını onlar tasvip etmedikçe ne onlar ne de siz vebale girmezsiniz. Allah yardımcınız olsun.
Selamünaleyküm. Sevgili kardeşim. Senin korktuğun cehennem bizi korkutmuyor mu zannediyorsun? O bankaların yaptığının net bir helal olduğunu söyleyemiyorum. Çaresiz bankaya gitmesi gereken Müslüman oralara gitmeli, diyoruz.
caiz midir konusundaki diğer fetvalar
Selamünaleyküm. Allah'a karşı haram işlenen bir yer neresi olursa olsun Mü'min orada bulunamaz. Bulunduğu kadar da vebale ortak olur.
Selamünaleyküm. Tıp hususunda erkeğin kadını, kadının erkeği muayenesinin şartları aynıdır.
Selamünaleyküm. Belli bir alışveriş yapana bir kupon verip, o kuponu kuraya katarak yapılan çekilişte kazanılan şey alınabilir. Bunu piyango kelimesiyle ifade etmeyelim.
Selamünaleyküm. Bu direk bir faiz değildir ama bereketli bir ticaret de değildir.
Buradaki ölçü tıbbın yasakladığı şeyi yememektir. O derece yanıkların yasak olmaması gerekir. Kişinin midesi bundan zarar görüyorsa da yemesi caiz olmaz.
Devletin çiftçiyi destekleme amaçlı yaptığı hibe veya faizsiz ödeme imkanı sunmasından yararlanmakta bir sakınca yoktur. Bu bankaların faizi gibi değildir. Zaruret ve ihtiyaç hâlinde kullanılabilir.