Fetva Meclisi
Soru
Hayırlı günler hocam. Benim iki sorum olacak. Çevremdekiler soruyor bana: Dini nikâhı bayan kıyabilir mi? Nikâhı kıyan biri olmadan sadece şahitler huzurunda damat ve gelinin sözleriyle nikâh geçerli olur mu?
Cevap
Benzer fetvalar
Selamünaleyküm. Erkek açısından ailelerin bilmesi şart değildir. Bayan açısından ise baba bilgisi şart gibidir. Yine de nikâhın şartlarına uygun ve şahitlik edebilecek kimselerin şahitliği ile olması şartını unutmayınız.
Erkek açısından ailenin bilgisi şart değildir. Bir ahlâk ve nezaket gereği olarak şart denebilir ama nikâha zararı söz konusu değildir. Kadın açısından ise baba bilgisi ve onayı şart gibidir. Her ne kadar baba bilgisi olmadan yapılan nikâh geçerlidir deniyorsa da ağır bir sorun ile başlayan nikâh olur o nikâh. Nikâh dediğimiz kavramın din ile alakalı boyutu açısından belediye ile dini bir bağı yoktur.
Selamünaleyküm. Nikâhın şartlarından biri ilk hanımın ikinci hanımdan haberdar olması değildir ama ortada bir ahlâk zafiyeti veya ciddiyeti vardır. O açıdan meseleye bakılmalıdır.
Nikâh akdini kayıt altına alanın kadın olmasında bir sakınca yoktur. Şahitler ve diğer şartlar yerinde ise biiznillah nikâh tamamdır.
Selamünaleyküm. Bayanın kendi nikâhına karar vermesini kastediyorsanız, Hanefi mezhebi dışındaki mezheplerin içtihadına göre bu caiz değildir. Hanefi mezhebinde ise caizdir. Başkasının nikâhını kıyan kişi olarak kastediyorsanız, mesela iki erkeğin şahit olarak bulunduğu bir ortamda kadının nikâhlanmayı tescil etmesinde sakınca olmaz. Çünkü nikâh kıyan diye bir görevlinin nikâha etkisi yoktur. Örf olarak bu görev erkeklere tevdi edilmiş olarak bilinir, bunu korumak gerekir. Kadının nikâh şahidi olmasını kastediyorsanız o takdirde de nikâhın sahih olması için bir erkek iki kadının şahitliği gerekmektedir. Allah'a emanet olun.
Selamünaleyküm. Erkek veya kadın böyle bir talepte bulunmuyorsa yani durumdan şikâyetçi değilse süresiz bir şekilde de olsa bunun zararı yoktur.
dini sorular konusundaki diğer fetvalar
Selamünaleyküm. Güzel kardeşim: İlim, hiçbirimizin dibini bulamayacağı bir deryadır. Allah Teâlâ, bilmişlik iddiasından ve Allah adına yanlış söz söylemekten hepimizi muhafaza buyursun. Bir Mü’min kardeş olarak, yanlış gördüğünüz hususu uyarmanız ne kadar güzel bir şey ama daha nazik olsanız daha makbul bir iş yapardınız. Günümüze kadar gelen fukaha, ikindinin farzından önceki nafilenin, öğlenin farzından önceki nafile düzeyinde olmadığını söylemişlerdir. Bunun için de 'gayrı müekked' Sünnetlerden birine örnek olarak zikredilmiştir. Bizim yazdıklarımızda da belirtilen odur. Bu kardeşiniz ne fakihtir ne de öyle bir iddiası vardır. Bu sitenin sloganı 'KÜTÜPHANEDEN HALKA BİLGİ AKTARIMI' üzerine kuruludur. Bunu yapmaya çalışıyoruz. Fukahanın, öğlenin Sünneti gibi değil dediği bir Sünnet ne yapmalı idim, ne tavsiye ederdiniz? Hanefî Fıkhı'na dair muteber kitaplardan el-Muhit el-Burhanî'de (1/444) ikindi namazından önceki dört rekât Sünnetle ilgili olarak şunu zikretmektedir: 'İkindiden önceki Sünnet'i, dört rekât olarak kılarsa GÜZEL OLUR. Bu durumda yapmakla yapmamak arasında muhayyer bırakılmıştır. Çünkü Resûlullah aleyhisselam bazan kılıyor bazen de terk ediyordu onu.' Benzer ifadeler için Mebsut (1/156); Tühfe (1/195); Bedai' (1/285)'e bakılabilir. Fukaha da sözünü ettiğiniz hadisleri ve hadislerdeki müjdeleri, teşvikleri görmüşlerdir. Nitekim zikrettiğim kaynaklarda bu hükmün önünde ve arkasında o hadisleri zikretmektedirler. Ne var ki fukaha, bir hadisi bulup onunla amel etme yerine o hadisin Sünnet'in genel uygulamasında nereye oturduğunu inceleyerek hüküm belirtmişlerdir. İkazınız için teşekkür ederim, Allah sizden razı olsun. Kanaatimiz, bu hususta fukahadan yanlış bir nakil yapmadığımız şeklindedir. Dualarınızı bekleriz. Allah Teâlâ'ya emanet olunuz.
Selamünaleyküm Bu iş, seviyeli bir iş değildir. Kazanılan para için de yüzeysel olarak helal diyebiliriz.
Selamünaleyküm. Namazsız birinin hanımı olmak mümkündür ama namazı inkâr edenin hanımı olmak mümkün değildir. Babanız Mü’min olma kimliğini yitirdi ise annenizin ondan ayrı olması gerekir. Durumu bu açıdan ele alınız.
Selamünaleyküm. Bilmiyorum böyle bir şey.
Selamünaleyküm. Amca, birinci dereceden sayılacak bir akrabadır. Sılayırahim açısından sizin amcanızı ziyaret etmeniz görevinizidir. Onun kendi görevini ihmal etmesi sizin onu ihmal etme nedeniniz olmamalıdır. Mesafeli de olsa siz en az yılda bir kere bağlantı kurun. Onun yaptığını yapmanız seviyesine düşmeniz demektir. Allah için yapılan işlere 'şu veya bu gerekçe' getirilmez.
Selamünaleyküm. Piyango türü bir bilet satıp o biletin numarasına ödül verme şekli kumardır, caiz olmaz. Sizden alışveriş yapanlara bir numara verip o numaralardan kime ne çıkarsa onu vermeniz ise caiz olabilir. İkisi arasındaki fark şudur: Birinde boş bir kâğıda sadece rakam yazdığınız için değer biçiyorsunuz ve insanlara bir şey çıkmazsa o kâğıda verdikleri para boşa gitmiş oluyor. Yani boş kâğıdı para ile satmış oluyorsunuz. Bu caiz değildir. Diğerinde ise müşteri, parasının karşılığı olan malı zaten almış olduğundan boşa bir para kaptırma durumu yoktur. Yine de ziyadesiyle dikkatli olmanızı tavsiye ederiz size; bu tür işlerde şeytanın nüfuzu kolay olabilir. Allah yardımcınız olsun.