Fetva Meclisi

Aleykümselam. Katılımcılardan aldığınız para sorun olabilir. Katılımcılara o beş liranın karşılığında mesela bir meal verin. Böylece, piyango bileti alır gibi katılmış olmasınlar. Bunun ötesinde sakınca olmaz. Allah kolaylık versin.

Selamünaleyküm. Kişinin kendisine ait olmayan bir şeyi satması caiz değildir. Bu işten kazanılacak para da helal değildir. Şu şekilde yapılırsa caiz olabilir: Alıcı olacak şahısla fiyat ve mal üzerinde anlaşma yapılır. Adeta satıcı, bir komisyoncu durumunda olur ya da rica üzerine gidip o malı arayan bulan ve isteyene bir kârla satan biri durumunda olur. Bu caizdir. Caiz olmayan ile bunun arasındaki farkı şöyle anlayabiliriz: Elinde satılacak hiçbir şeyi olmayan biri, elinde mal varmış gibi onu satmakta ve teslim günü belirlemektedir. Ücreti zimmetine geçirdikten sonra gidip o malı başkasından alarak satmaktadır. Bu caiz değildir. Caiz olan, mal bulmaya söz verip mal elinde olmadığı hâlde varmış gibi davranmaktır. Bu da caiz değildir. Yalnız bir insanın ticaret yapması için dükkânı olması şartı yoktur. Ayakta yapılan ticaret de şartlarına uyuluyorsa caizdir.

Selamünaleyküm. Anında paraya dönüşmeyen bir sistemle altın satışı caiz değildir.

Selamünaleyküm. Caizdir.

Selamünaleyküm. 'Caiz değil' sözü genellikle haramı yansıtır. 'Uygun olmayan' şeklinde de kullanılmış olabilir. Tavla ve benzeri oyunlar, a- Kumar oldukları, b- Rızık kazanmayı engelledikleri, c- Kâfirlerin eğlenme tarzına benzemeye neden oldukları, d- İbadete mani oldukları, e- Yeni yetişen nesle kötü örnek olmaya sebep olduğu için yasaktır. Bu yasaklık, haram da olabilir mekruh da. Kumar varsa haram, vakit israfı varsa mekruh olur.

Yarışmada elde edilen kazancın helalliği kumar olup olmamasına göre değişmektedir. Buna göre de içeriği üzerinde ihtimal kurgusu yaptığımızda şu sonuçlar çıkmaktadır. TV’lerin neye neden hizmet ettiğine dair iyi düşünmek gerektiğini ise izaha lüzum hissetmiyoruz. Müslüman ne kadar kendisini o ortamda tutabilir, dinine ve ahlakına zarar vermeden ne kadar dik kalabilir sorusu da ayrı bir bölümdür. Meselenin sadece yarışma bölümüne cevabımız şudur: Eğer yarışma, iki yarışmacıdan her birinin diğerine kaybedenin kazanana vermesi şartına dayalıysa bu kumardır. Eğer yarışmaya katılan kişiye program sahibi, her bir aşamayı geçmesi karşılığında bir maddi değer veriyorsa ve kaybettiğinde ise bir şey istemiyorsa bu ödüldür; helaldir. Ancak program sahibi yarışmacının başarısız olması halinde yarışmacıdan maddi bir değer alıyorsa bu bir kumardır. İsterse program sahibi bu başarısız yarışmacıya bu maddi değeri programda kendisi vermiş olsun hüküm değişmez. Eğer yarışmaya katılan kişiye program sahibi, her bir aşamayı geçmesi karşılığında bir maddi değer veriyor ve belirli bir aşamaya kadar kaybettiğinde ise bir şey istemiyorsa, o aşamaya gelinceye kadarki kazancı haram olmamakla birlikte şüphelidir. Daha ilerisinin kumar olduğunu söylemeye gerek yoktur. Yarışmada kazanılan ödül helal midir?

Selamünaleyküm. Evet, zorunlu durumlar olabilir ama siz de gerekli tedbirleri alın. Mesela kapı kapalı olmasın öyle bir durumda. En azından kapıyı aralık bırakın. Öğrencinin yüzüne, bedenine direk bakmayın. Asla elle dokunmayın. Onu, tatlı ve şirin konuşmaya sevk etmeyin. Konuşunca mani olun. Gözünüzü ve elinizi koruduktan sonra bir nebze güvende olabilirsiniz. İbadetinizi ihmal etmeyin. Bekâr iseniz en kısa zamanda evlenin. Evlenince de eşinizle iyi bir aile hayatı yaşamaya gayret edin. Cemaatle beraber olun. Mü'min kardeşlerinizden ayrı kalmayın. Sürekli bir ilim halkasını takip edin. Nefsinize itimat etmeyin. Çok dua edin. Allah yardımcınız olsun.

Selamünaleyküm. Amca, birinci dereceden sayılacak bir akrabadır. Sılayırahim açısından sizin amcanızı ziyaret etmeniz görevinizidir. Onun kendi görevini ihmal etmesi sizin onu ihmal etme nedeniniz olmamalıdır. Mesafeli de olsa siz en az yılda bir kere bağlantı kurun. Onun yaptığını yapmanız seviyesine düşmeniz demektir. Allah için yapılan işlere 'şu veya bu gerekçe' getirilmez.

Selamünaleyküm Bu iş, seviyeli bir iş değildir. Kazanılan para için de yüzeysel olarak helal diyebiliriz.

Selamünaleyküm. Bağlı olduğunuz banka helal çalışan bir banka değilse ortada bir sorun var demektir ama helal çalışan bir banka ile bu işi yapıyorsanız inşaallah sorun yoktur.

Selamünaleyküm. Nikâhta olmazsa olmaz şart, ilan edilmedir. Nikâhın ayrıntıları hakkında şahitlerin yeterli bilgisi olması ve bunun kayıt altında olması ana çizgiyi oluşturmak için yeterlidir. Bunu kadın veya erkeğin yapması sonucu değiştirmez. Ne var ki nikâh, böyle derme çatma olmamalıdır. Böyle bir nikâh için 'zina değildir' denebilir ama nikâh da bu değildir.

Selamünaleyküm. Güzel kardeşim: İlim, hiçbirimizin dibini bulamayacağı bir deryadır. Allah Teâlâ, bilmişlik iddiasından ve Allah adına yanlış söz söylemekten hepimizi muhafaza buyursun. Bir Mü’min kardeş olarak, yanlış gördüğünüz hususu uyarmanız ne kadar güzel bir şey ama daha nazik olsanız daha makbul bir iş yapardınız. Günümüze kadar gelen fukaha, ikindinin farzından önceki nafilenin, öğlenin farzından önceki nafile düzeyinde olmadığını söylemişlerdir. Bunun için de 'gayrı müekked' Sünnetlerden birine örnek olarak zikredilmiştir. Bizim yazdıklarımızda da belirtilen odur. Bu kardeşiniz ne fakihtir ne de öyle bir iddiası vardır. Bu sitenin sloganı 'KÜTÜPHANEDEN HALKA BİLGİ AKTARIMI' üzerine kuruludur. Bunu yapmaya çalışıyoruz. Fukahanın, öğlenin Sünneti gibi değil dediği bir Sünnet ne yapmalı idim, ne tavsiye ederdiniz? Hanefî Fıkhı'na dair muteber kitaplardan el-Muhit el-Burhanî'de (1/444) ikindi namazından önceki dört rekât Sünnetle ilgili olarak şunu zikretmektedir: 'İkindiden önceki Sünnet'i, dört rekât olarak kılarsa GÜZEL OLUR. Bu durumda yapmakla yapmamak arasında muhayyer bırakılmıştır. Çünkü Resûlullah aleyhisselam bazan kılıyor bazen de terk ediyordu onu.' Benzer ifadeler için Mebsut (1/156); Tühfe (1/195); Bedai' (1/285)'e bakılabilir. Fukaha da sözünü ettiğiniz hadisleri ve hadislerdeki müjdeleri, teşvikleri görmüşlerdir. Nitekim zikrettiğim kaynaklarda bu hükmün önünde ve arkasında o hadisleri zikretmektedirler. Ne var ki fukaha, bir hadisi bulup onunla amel etme yerine o hadisin Sünnet'in genel uygulamasında nereye oturduğunu inceleyerek hüküm belirtmişlerdir. İkazınız için teşekkür ederim, Allah sizden razı olsun. Kanaatimiz, bu hususta fukahadan yanlış bir nakil yapmadığımız şeklindedir. Dualarınızı bekleriz. Allah Teâlâ'ya emanet olunuz.