Fetva Meclisi
Soru
Selamünaleyküm. Hocam, bir kişi beş vakit namazını kılıyor ve elinden geldiğince Allah’ı tesbih etmeye çalışıyorsa günde 3-4 saat bilgisayar oynaması caiz midir? Ve o oyuna para yatırması uygun mudur?
Cevap
Benzer fetvalar
Bir oyuna para yatırılıyor ve kazanan para ya da başka bir ikramiye alıyorsa o oyun kumardır. Asla oynanması caiz değildir. İster telefonla olsun ister bir oyun merkezinde olsun hüküm böyledir. Bir para yatırılmıyor ve karşılık beklenmiyorsa o zaman haram görüntüleri olmayan, dine imana hakaret içermeyen ve oynayanını asıl görevlerini ihmal etmesine sebep olmayan oyun haramdır demeyiz. Yine de oyun oynamayı mü'min kendine yakıştırmamalıdır, bunu biliniz.
Telefon veya bilgisayar oyunları için direkt haram dememiz mümkün değildir. Muhtevası haram olan bir oyun için bu söylenebilir. Kumara alıştıran veya oynatan, cinselliği kışkırtan, kâfirleri sevdiren gibi sakıncalar olmadıkça oyun haram değildir. Oynanırken harama sebep olması mümkündür. Öyle bakıldığında bilgisayar için de baştan yok demek gerekir.
Ne yazık ki size şu kitap diye bir çalışmadan söz edemeyeceğim, böyle bir eğitim maksatlı mü'mince hazırlanmış bir kitap bilmiyorum, şunu söyleyebilirim: Helaller bellidir, haramlar da bellidir. Bir harama sürtünmeyen her oyunu oynayabilirsiniz, her türlü eğlenmeyi yapabilirsiniz. Çizgi veya düz filmlerde ise öncelikle akide açısından riskli olup olmadığına bakınız. Sonra da size ve çocuklarınıza müstehcenliği gizlice de olsa aşılayacak bir çalışma olup olmadığına bakınız. Bir de bu oyun ve eğlence üzerinize farz olan işlerinizi aksatmasın. Mesela namaza ve sıla-i rahime mani olmasın. Allah yardımcınız olsun.
Selamünaleyküm. 'Caiz değil' sözü genellikle haramı yansıtır. 'Uygun olmayan' şeklinde de kullanılmış olabilir. Tavla ve benzeri oyunlar, a- Kumar oldukları, b- Rızık kazanmayı engelledikleri, c- Kâfirlerin eğlenme tarzına benzemeye neden oldukları, d- İbadete mani oldukları, e- Yeni yetişen nesle kötü örnek olmaya sebep olduğu için yasaktır. Bu yasaklık, haram da olabilir mekruh da. Kumar varsa haram, vakit israfı varsa mekruh olur.
Selamünaleyküm. 1- Namaz kılma durumu bilinen birinin bazen kılmaması asla kâfir olmasını gerektirmez. 2- Kız ve erkek, nikâhsız olarak halvet durumunda yani yalnız ve baş başa kalırlarsa bu haramdır. Bunun dışındaki görüşmeleri bir iki kere olabilir bu da evliliğin kararlaştırılması içindir arkadaşlık gibi nedenlerle olması durumunda ailelerin bilmesi bir anlam ifade etmez. 3- Selefi gruplara Mü'min kardeşlerimiz diye bakarız, başka nasıl bakacağız ki?
Bu çağın önümüze getirdiği elektronik oyunların hayatımızda ciddi bir yer işgal ettiği açıkça görülmektedir. Küçük bebeklerden aile reisi insanlara kadar bir hastalık boyutunda toplumu etkisi altına alan salgına dönmüştür ne yazık ki. Uzun zaman geçmeden eşler arasında ayrılma nedenlerinde ilk sıralara bile taşınabilir diye endişelerimiz yok değildir. Bu tür oyunlar için söylenecek ilk söz mübah olmasıdır. Mübah, farz değil haram değil demektir. Yani serbest bir konudur. Bu temel kuraldan sonra ayrıntılara göre bu oyunların hükmü de değişebilir: • Zarar ve fesat kavramı devreye girdiğinde bu oyunlar için sakınca da devreye girer. Söz konusu “zarar”, ekonomik, dini, ahlâki veya sağlıkla ilgili olabilir. Hangisi olursa olsun zarar veren giderilir. Kural böyledir. • Bu konuda karar verileceği zaman genel duruma bakılır. Mesela genel olarak sakıncasız ama bir iki kişinin oynamasında bir sakınca var diye, umumi bir yasak olmaz. Aynı şekilde, genelde zararlı ama bir iki genç o oyunları yararlı işlerde değerlendiriyor diye de müspet bir karar verilemez. Karar yoğunluğa göre verilir. • Söz konusu oyunlar akidemiz açısından zarar veriyorsa mesela kâfirlerin sempatik olmalarını sağlıyorsa, onların dinlerinin veya sistemlerinin reklamını yapıyorsa, haramlardan bir haramı göz önüne çıkarıyorsa; ahlâk erimesine neden oluyorsa; avret teşhiri, kadın erkek avreti hassasiyetini yıpratmaya neden oluyorsa; öğrencilerin derslerini, iş sahiplerinin işlerini etkiliyorsa; sağlık açısından sakıncalar oluşturuyorsa, insanların akıllarını donduruyorsa; mal israfı nedeni oluyorsa; aile düzeni açısından risk oluşturuyorsa… Bu oyunların oynanmasına haram bile diyebiliriz. Bunun dışında genel hüküm mübah olmalarıdır.
bilgisayar oynamak konusundaki diğer fetvalar
Evet, resim olması bakımından bir sakınca vardır. Belki bu sakıncaya bir açık yol bulabiliriz ama mü'min insanın vaktini öyle şeylerle heder etmesine hiçbir açık kapı bulamayız.
Selamünaleyküm. - Günahlardan uzak dur. - Bir günah işlersen hemen tevbe et. - Tevbeni bozarsan yine tevbeye koş. - Her gün on defa düşsen de hemen kalk, düştüğün yerde yığılıp kalma. - Kendini ömrünün ileriki yıllarına göre planla. Bilgisayara, çevreye takılıp kalma. Allah ömrüne bereket versin.