Fetva Meclisi

Şöyle biliniz: a- Seksen bir gram altın veya o altını satın alabilecek para/değerli kâğıt elinizde olduğu gün sizin için ZEKÂT TAKVİMİ başladı demektir. (Bundan daha fazla da olabilir. Bu rakam ilk başlama rakamıdır.) b- Üzerinden bir kameri yıl (355 gün) geçince o miktar geri gelmişse yani seksen bir gram altının aşağısına gerilemiş ise zekât hesabınız o sene için kapandı demektir. c- O rakam aynı duruyor ya da arttı ise artanlarla beraber toplamın yüzde iki buçuğunu zekât olarak vereceksiniz. (Arada anaparaya katılan miktar için yıl geçmesi gerekmez, o yılı geçene ilave olarak zekâtı verilir.) Allah kabul etsin.

Altın ticareti yapan bir kimse zekâtını sahip olduğu altın ve elde ettiği gelirin toplamı üzerinden verir. Ayarları veya ağırlıkları ne olursa olsun altın ticareti yapan kimsenin elinde bulunan altınların toplamı 24 ayardan 80,18 gram altın değerine ulaştığında, kırkta bir (% 2,5) oranında zekât verilmesi gerekir. Zekât yıllık bir ibadet olduğu için zekât verme zamanı bir kameri yıl üzerinden hesaplanır. Söz gelimi, geçen yılın zekâtı 15 Ramazan’da hesaplanmışsa, yeni yılın zekâtı 15 Ramazan’da elde mevcut altın esas alınarak hesaplanır. Yıl içinde altın miktarında meydana gelen artışlar ve eksilmeler dikkate alınmaz. Ticaret için olan ziynetlerin zekâtı, sırf maden değerleri üzerinden değil; işçilik, kullanılan kıymetli taşlar vb. şeyler dâhil güncel maliyet değeri üzerinden hesaplanır. Kuyumcu olmayanlar için ise bozdurma fiyatı üzerinden zekât verilir.

Selamünaleyküm. Altınların gramı önemlidir. Gramın toplam 81 gram olması durumunda zekât söz konusu olur. Verdiğiniz fiyattan anlaşılan o gramı tuttuğudur. Borcunuzu o miktardan düşebilirsiniz. Aracınızın zekâtı gerekmez. Eşinizin kardeşine zekât verebilirsiniz. Anne babanıza asla zekât veremezsiniz. İnsan, bakmakla mükellef olduğu kimseye zekât veremez; siz anne babanızı bakmakla mükellefsiniz. Netice olarak size zekât düşmeyeceğini tahmin ederiz.

Üzerinden bir yıl (355 gün) geçen malın zekatı verilir. Bu malın da 81 gram altın veya onun değerinde para, mal olması gerekir. Ancak eşlere ortak verilen hediyelerin veya takıların bölüştürülmesi daha uygun olur. Herkes malını bilir; zekât düşecek kadar ise zekâtını verir, düşmezse vermez.

Siz zaten zekât veren bir mü'min idiniz. Altın ve gümüşü ağırlıkları ile hesaplayıp zekâtını veriyordunuz. Bu takıları da size maliyeti üzerinden hesaplayıp, maliyetleri üzerinden elinizdeki diğer zekât maddelerine ilave edin. Toplamın zekâtını verin. Şöyle de özetleyebiliriz: Altın ve gümüşü, diğerlerini ticari değeri üzerinden hesaplayın. Hepsinin aynı bütçeyi oluşturmasında sakınca yoktur.

Herhâlde “seksen gramdan fazla” ile başlayan seksen bir gram anlatımı bir nebze kapalı olmuş sizin için. Ölçümüz seksen bir gramdır. Bunu seksen artı bir olarak ifade ediş tarzı dikkatinizi çekmiş. Allah Teâlâ sizden razı olsun. Hepimizi ibadete muvaffak kılsın, hatalarımızı mağfiret buyursun.

Önemli iki not: 1- Verilecek zekât, elde var olanın toplamının % 2,5 oranındakidir. Bizzat kendisi veya değeri verilebilir. 2- Bu hesap döneminde mesela 1000 olarak hesapladığımızda barajı geçiyor olduğu için takvim başlatmıştık. Bir yıl sonra zekât vereceğiz dedik. O vereceğimiz gün geldiğinde 1000 rakamının değil, o anda elimizdekinin zekâtını vereceğiz. Bu arada harcadığımız için rakam mesela 855 oldu ise vereceğimiz zekât 855'in yüzde iki buçuğudur. Artarak mesela 1300 oldu ise vereceğimiz zekât, 1300'ün yüzde iki buçuğudur. Yıl içindeki artışlar, ilk baştaki hesaba dâhil olarak kabul edilir. En baştaki rakamın üzerinden bir yıl geçer, sonradan kazanılanların üzerinden yıl geçmesi gerekmez. Onlar, üzerinden yıl geçene ilavedirler.