Fetva Meclisi
Soru
Borsada faize bulaşmayan bazı şirketlerin kağıtlarını katılım endeksi olarak gıda çimento gibi şirketlerin hisselerinin alınması caiz olur mu?
Cevap
Benzer fetvalar
Kâğıt üzerinde yapılan ticaretin haramlık riski yoktur denemez. Ama borsada kazanılan para, eğer haram iş yapan bir firma üzerinden yapılmıyor ve alım satımda ikinci bir sıkıntı yoksa helaldir. Allah'a emanet olun.
Ana hatları ile helal olduğunu bildiğimiz bir şirketin hissesini alabiliriz. Ayrıntılarına ve işleyiş tarzına girdiğimizde sözünü ettiğiniz gibi bir karmaşıklıkla yüzleşebiliriz. O zaman da ürettiği mal bile alınacak şirket bulamayabiliriz. Dış görüntüsü itibariyle helal olanı üreten, yapısı ümmete düşman olmayan şirketlerden hisse almamızda sakınca yoktur. Özellikle borsada sıkıntının bitmeyeceğini söylemekte elbette sakınca yoktur. Takva açısından borsadan uzak durmayı tercih etmek ise en güzelidir.
Selamünaleyküm. Helal iş yapan şirketlerin, helal yöntemlerle hisselerinin satın alınması ticaret kabul edilebilir. Her ticarette olabileceği gibi borsa işlemlerinde de caiz olmayan işler olabilir, kaçınmak ve tedbir almak görevimizdir.
Mü'min, kalbinin rahat etmediği işi yapmaz insandır. Borsayı bu şekilde görüyorsanız ondan uzak durmalısınız. Bir şirketin: İşinin haram bir iş olması, Helal bir iş yapıyor olsa da faiz alıp veriyor olması ve bunu şirket hesabı üzerinden yapması o şirketin hissesini almayı din olarak engeller. Zorunlu bir borçlanmadan kaynaklanan geçici bir faizli ilişki için o şirketin haram iş yapan şirket olduğunu söyleyemeyiz. Hiçbir şekilde faiz almak ve vermek arasında fark göremeyiz. Böyle bir bakış bizi maazallah ZİYA YAPAN MI YAPILAN MI sorusuna da götürebilir.
Selamünaleyküm. Borsanın kendisi çok bereketli bir iş alanı değildir ama bu program için yasak olmasını gerektirecek bir durum göremedim.
KÂĞIT ÜZERİNDE ifadesi ile yüzeysel olarak bakıldığında helal olduğunu söylemek istiyoruz. Ayrıntılarına girildiğinde sıkıntı doğabilir. Mevcut şartlarda ancak bu kadarı yapılabiliyor diye bu izahı vermek durumundayız.
borsa konusundaki diğer fetvalar
‘Borsa oynamak’ deyiminde bir basitlik var. Borsa, zaten ulemanın tereddüt ettiği bir alandır. Onu bir de oynama düzeyine indirirseniz görme alanınız bulanır. Ama borsadan, helal bir ticaret yapan firmalardan birinin hissesini alıp satabilirsiniz. Bunu caiz gören âlimler vardır.
Borsa adında, takvayı zorlayan unsurların varlığını inkâr edemeyiz. Fıkıh olarak ise sözkonusu meta mubah bir şey olduğu takdirde borsada alışverişe mubah diyen ulema vardır.
Sizin iki satırda özetlediğiniz bu işlem, açıldığında karmaşık bir dosyadan oluşmaktadır. Helalliği net olan işlerde çalışmak gerekir.
Borsada da inşaallah bir sıkıntı yoktur.
Selamünaleyküm. Borsa olduğu gibi haram değildir, orada çalışan birinin kazancı da bir faizli bankada çalışanınki gibi haram olmaz. Katılım bankalarının işlemleri fetva ile olduğu doğru olabilir ki öyledir ama o kurumlarda net bir İslam'a uygunluk da yoktur. Buna göre hareket etmeliyiz. Size ait bir parayı tahsil etmek için faizli bir bankayı kullanmak zorunda olmanızda bir sakınca yoktur.