Fetva Meclisi
Soru
Bir bineğe ihtiyacım olduğu için birikim yapmaktaydım. Bu birikime sonradan helalliğinin net olmadığını duyarak bıraktığım borsadan al-sat karıştırdım. (Alenen haram işleyen hisselerden almadım.) Bunu da faiz gibi sayıp, takriben kazanılan kârı temizleyip tevbe ettikten sonra anaparasını ayırma yöntemi (Kur'an'da faiz için yazdığı gibi) uygulamak doğru mu olur?
Cevap
Benzer fetvalar
O birikime tenezzül etmese takvaya uygun olanı yapmış olur ama elindeki o para onun için direkt haram para değildir.
İnceleyebildiğiniz kadarı ile haramla iştigal yoksa sıkıntı da olmaz inşaallah.
Sizin 'finans kurumu' olarak adlandırdığınız kurumlar, yasalar önünde diğer bankalarla aynı durumdadır. Sahiplerinin helal/haram hassasiyeti gözetmeleri onların Rabb'leri ile aralarındaki bir iştir. Onlar, özellikle helal iş yaptıklarını iddia ediyorlar. Biz ise haram iş yaptıklarını belgeleyecek durumda değiliz. İnşaallah helal dairesinde kalmıştırlar diye temenni ediyoruz. Çaresizseniz, bu şartları gözeterek kullanabilirsiniz. Allah, batmaktan ve kaymaktan korusun.
Faizden külliyen kaçınacağız. Bulaşırsak, ilk fırsatta kurtulmaya çalışacağız. Elimize faiz olarak geçen bir kuruşun yarısını bile ateş olarak bileceğiz. Sonunda hesabımıza faiz geçerse onu da canavara yani bankaya bırakmayacağız. Faizi oradan alıp bir ihtiyaç sahibine terk edeceğiz. Bir daha da bulaşmamaya azmedeceğiz. Allah'a emanet olun.
Selamünaleyküm. Bir: Hemen istifa edin. İki: Ciddi ve şaşmaz bir tevbe ile tevbekâr olun. İstiğfar edin. Üç: Elinizde oraya ait birikmiş para kalmasın. Dört: Geçmiş için inşaallah sakınca yoktur. Allah yardımcınız olsun.
Selamünaleyküm. İlke olarak bu şekilde bir borsa ticaretinin haram olduğunu söylemiyoruz ama görüyorsunuz sizin de kalbiniz rahat etmiyor. Daha temiz bir iş üretmeye çalışın.
borsa konusundaki diğer fetvalar
Sizin iki satırda özetlediğiniz bu işlem, açıldığında karmaşık bir dosyadan oluşmaktadır. Helalliği net olan işlerde çalışmak gerekir.
Kâğıt üzerinde yapılan ticaretin haramlık riski yoktur denemez. Ama borsada kazanılan para, eğer haram iş yapan bir firma üzerinden yapılmıyor ve alım satımda ikinci bir sıkıntı yoksa helaldir. Allah'a emanet olun.
Kâğıt üzerinde para kazanmanın kalbi rahatsız eden yönü hiç bitmez. Bu nedenle borsa gibi işlerden mümkün olduğu kadar uzak durulması tercih edilmelidir. Kural olarak ise borsada üretimi helal olan şirketlerin hissesinin alınması caiz denmektedir.
‘Borsa oynamak’ deyiminde bir basitlik var. Borsa, zaten ulemanın tereddüt ettiği bir alandır. Onu bir de oynama düzeyine indirirseniz görme alanınız bulanır. Ama borsadan, helal bir ticaret yapan firmalardan birinin hissesini alıp satabilirsiniz. Bunu caiz gören âlimler vardır.
Borsa adında, takvayı zorlayan unsurların varlığını inkâr edemeyiz. Fıkıh olarak ise sözkonusu meta mubah bir şey olduğu takdirde borsada alışverişe mubah diyen ulema vardır.
Selamünaleyküm. Borsa olduğu gibi haram değildir, orada çalışan birinin kazancı da bir faizli bankada çalışanınki gibi haram olmaz. Katılım bankalarının işlemleri fetva ile olduğu doğru olabilir ki öyledir ama o kurumlarda net bir İslam'a uygunluk da yoktur. Buna göre hareket etmeliyiz. Size ait bir parayı tahsil etmek için faizli bir bankayı kullanmak zorunda olmanızda bir sakınca yoktur.