Fetva Meclisi
Soru
Selamünaleyküm. Hocam e-ticaret dinen caiz midir? Yani internet üzerinden ticaret yapmak alım satım yapmak uluslararası çalışarak ihracat ve ithalat yapmak İslami açıdan nasıldır? Bu konuda danışmanlık eğitimini veren kurslar var. Kurs bitiminde sertifika veriyorlar. Sertifika ile ya şirketin dış tic. uzmanı oluyorsunuz yada kendiniz üretici firma bulup bunu ihraç ediyorsunuz ya da alıcı ile satıcı arasında bir köprü oluşturarak alım satım işlemi yapıyorsunuz. Bu konuda bilgi verirseniz sevinirim. Selam ve dua ile..
Cevap
Benzer fetvalar
Selamünaleyküm. Malayani yani boş işler üzerinden kazanılan şey helallik riski taşır.
Selamünaleyküm. Verilen bilgi, müşteri için yeterli oluyorsa ve iadede sıkıntı yoksa alışveriş olarak da sıkıntı olmaz.
Selamünaleyküm. Bilerek bir harama hizmet etmek caiz olmaz. Direkt bir haram hizmet olmuyorsa sakıncası yoktur.
Selamünaleyküm. Bu hususta caiz olmaz şeklinde içtihatlar vardır. Caiz olacağını söyleyen içtihat da vardır. En evla olanı, çalışanın hissesinin yüksek tutulmasıdır. Bu yapılamıyorsa maaş alabilir. Zira alamaz diye bir söz birliği yoktur.
Senin tarif ettiğin sistemde, mal mevcut; mal sana ait (mülkiyet sende); malı görme imkânın var; malı istersen sen de alıp kullanabilirsin; malı yurt dışına kendi namına gönderiyorsun; satış sonrası müşteriye ulaşım garantisi senin üzerinden sağlanıyor. Bu durumda artık “malı satmadan önce mülkiyetin altında bulundurman” ve “alıcıya teslim sorumluluğunu üstlenmen” şartları gerçekleşmiş oluyor. Bu modelle yapılan ticarette bir sakınca yoktur. Çünkü bu, artık “sahipsiz malın satışı” değil, “mevcut ve bilinen bir malın ticareti” olur. Amazon’la çalışmak fıkhen mutlak/kesin haram olmamakla birlikte ahlâken ve ümmet vicdanı açısından şu anda sakınılması gereken bir yoldur. Alternatife yönelmek hem rızayı ilahîyi hem ümmetin duasını kazanmak demektir. Bu bir “pazarlama” değil, bu çağın cihadıdır kardeşim. Allah’ın rızasının olmadığı bir ticaretten kazandığın para, Filistinli bir yetimin duasına bedel olabilir mi?
Selamünaleyküm. Kişinin kendisine ait olmayan bir şeyi satması caiz değildir. Bu işten kazanılacak para da helal değildir. Şu şekilde yapılırsa caiz olabilir: Alıcı olacak şahısla fiyat ve mal üzerinde anlaşma yapılır. Adeta satıcı, bir komisyoncu durumunda olur ya da rica üzerine gidip o malı arayan bulan ve isteyene bir kârla satan biri durumunda olur. Bu caizdir. Caiz olmayan ile bunun arasındaki farkı şöyle anlayabiliriz: Elinde satılacak hiçbir şeyi olmayan biri, elinde mal varmış gibi onu satmakta ve teslim günü belirlemektedir. Ücreti zimmetine geçirdikten sonra gidip o malı başkasından alarak satmaktadır. Bu caiz değildir. Caiz olan, mal bulmaya söz verip mal elinde olmadığı hâlde varmış gibi davranmaktır. Bu da caiz değildir. Yalnız bir insanın ticaret yapması için dükkânı olması şartı yoktur. Ayakta yapılan ticaret de şartlarına uyuluyorsa caizdir.