Fetva Meclisi
Soru
Selamünaleyküm hocam. Biz 2 kız, 3 erkek 5 kardeşiz. Kızlar yaşları gereği erken evlendiler ve aileyle herhangi maddi bir bağları kalmadı. Bundan sonraki dönemde ağabeyimiz baba mesleği olan dükkânı uzun yıllar babamla beraber işletti. Ben ve diğer kardeşim başka şehirlerde memur olarak çalıştık. Kızlar evlendikten sonraki dönemde babamız herhangi bir yatırım yapacağı (mal veya arazi vs. satın alma gibi) zaman, ben ve diğer memur kardeşimden maddi destek aldı. Yani katkı oranları eşit olmasa dahi yatırımlar 3 kardeş ve babamızın paralarıyla yapıldı. (Dükkân babamla ağabeyim tarafından işletildiği için zaten bir ayrım yapılamazdı) Bu arada bu dönemde yapılan yatırımlar babamızın talebiyle (kızlar evli oldukları ve herhangi bir katkıları olmadığı nedeniyle) bizlerin üzerine kaydedildi. Bu şartlarda satın alınan malların olası ölüm sonrası miras dağılımı ne şekilde olmalıdır? Aydınlatırsanız sevinirim.
Cevap
Benzer fetvalar
Selamünaleyküm. Burada iki durum var: Babanızın işçisi gibi çalıştı iseniz ve biriktirdiğinizi babanıza verdi iseniz, o da dilediği gibi tasarruf etti ise şimdi bütün malı erkek/kız kardeşler ve anneniz arasında bölüşmeniz doğru olan olur. Hayır, siz bir ortak gibi çalıştı iseniz babanızla şu andaki malda babanızın malını ortak bölüşürsünüz sizin olan sizde kalır. Genellikle Anadolu kültüründe birinci durum uygulanmaktadır. Siz kız kardeşlerinizle durumu değerlendirir ve onların hak talep etmedikleri bir yöntem bulursanız dinen bir sorun kalmaz.
Selamünaleyküm. Ölenin borçları ödendikten sonra geriye kalan ne ise onun % 12,5 'u eşinin, %21,875'i erkek çocuklarının her birinin ve % 10,938'i de kızlarının her birinin olur.
Selamünaleyküm. Ağabeyinizin özel hissesi belli ise onun dışındaki malda ortaksınız.
Selamünaleyküm. Böyle bir mal merakını hayretle karşıladık. Allah ikinize de bereketli ömürler versin. Neden zorla kendinize sorun üretiyorsunuz ki? Şöyle yapın: Herkesin malı veya hissesi belli olsun. Her şeyi resmiyete uygun yapın. Ölüm gelince de endişe etmezsiniz. Size tavsiyem, siz ölünce ahirette ne yapacağınızı daha çok düşünmeniz olsun.
Aleykümselam. Anlaşılan siz, babanızdan kalan malı kardeşler olarak yiyip tükettiniz. Yapmanız gereken onu herkesin payına göre taksim etmekti. Yapmamanız hata olmuş. Kardeşler olarak bu durumu kendi aranızda helalleşip kapatabilirseniz mesele kalmaz. Yalnız baliğ reşid olmayan kardeşinizin helallik vermesi mümkün değildir. Şöyle yapabilirsiniz: Size kalan malları kâğıt üzerinde herkesin hakkını alacağı şekilde bölüşün. Kardeşinizin hakkı belli olsun. O hakkı onun namına bir kenara koyun. Reşid olunca yani on sekiz yaşını doldurunca onu kendisine verin. Bu arada o mal sizde emanette kalmış olur. Kardeşiniz o zaman hakkını size helal etmesi durumunda ise mal size iade edilmiş olabilir. Devletin kardeşinize tahsis ettiği maaş ise onundur. Reşid olmadan o maaşı sizin veya başka birisinin alması, ondan harcaması caiz olmaz. Ona ait giderlere kullanılmalıdır. Ya da onun adına bekletilmelidir.
Aleykümselam. Babanız yani mal sahibi yaşıyorsa sizin bir hakkınız yoktur. Babanız öldü ve malı miras olarak kaldı ise ve bu şekilde bir kullanım söz konusu ise size düşen hakkınızı istemenizde hiçbir sakınca yoktur. Ne ayıptır ne de günah! Hakkınızı talep edin.
dini sorular konusundaki diğer fetvalar
Selamünaleyküm. Alınması caiz olan tüylerin lazerle alınması tıbben sakınca oluşturmuyorsa sakıncası yoktur.
Selamünaleyküm. 1- Allah Teâlâ'nın dilemesinde olan bir durumdur bu. İlke olarak tevbesiz olmaz deriz ama Allah, dilediğini affedebilir. O'nun bileceği bir iştir bu. 2- Tevbesiz cezanın ahiret açısından değeri yoktur.
Selamünaleyküm. 'Erkek Arkadaş' Müslüman bir kız için hiç uygun bir deyim olmaz. Evlenmeyi düşündüğün bir genç olur. Nişanlın olur. Nikâhlın olur. Gerisi olmaz. Onunla da ancak sözleşmeden ve nişandan sonra sınırlı bir görüşme olabilir.
Selamünaleyküm. Ehliyet ve liyakatı ispat açısından referansta sıkıntı yoktur. Sıkıntı, hileli yollarla referans oluşturmaktır.
Selamünaleyküm. Keffaret veremeyecek durumda olan üç gün oruç tutar. Öğrenci de üç gün oruç tutarsa inşaallah yeterli olur.
Selamünaleyküm. Hangi gün zekât verecekseniz, arsanın zekâtını da o gün verirsiniz. O günkü piyasa fiyatını hesap ederek zekât vereceğiniz mala katarsınız.