Fetva Meclisi
Soru
Selamünaleyküm. Hocam, babam 5 sene önce rahmetli oldu. Babam, ben ve erkek kardeşim beraber kendi işimizde çalıştık; toplamda 4 evimiz oldu. Evler, benim ve kardeşimin katkılarıyla oldu. 3 de kız kardeşimiz var ve annemiz hayatta. Kısacası Allah’ın verdiği malda iki erkek kardeş olarak çalıştık. Babamıza katkıda bulunup evleri aldık. Şeriata göre nasıl bir mal paylaşımı yapmamız lazım? Verdiğimiz paralar ve emek bu paylaşımda göz önünde bulundurulmalı mı?
Cevap
Benzer fetvalar
Selamünaleyküm. Malları iki kısma ayırın: Sizin de ortak olduğunuz veya babanızın size devrettiği mallar ve babanızın sadece kendisine ait olan mallar. İkinci kısım mallar, herkese ortak bölüştürülür. Birinci kısımdakiler de sizde kalır. Babanız bu durumu yani onları size devrettiğini de sağlığında kızlara söylesin ki ardından sorun olmasın.
Selamünaleyküm. Böyle bir mal merakını hayretle karşıladık. Allah ikinize de bereketli ömürler versin. Neden zorla kendinize sorun üretiyorsunuz ki? Şöyle yapın: Herkesin malı veya hissesi belli olsun. Her şeyi resmiyete uygun yapın. Ölüm gelince de endişe etmezsiniz. Size tavsiyem, siz ölünce ahirette ne yapacağınızı daha çok düşünmeniz olsun.
Selamünaleyküm. Kardeşiniz size katıldığında, onun katılmasına kadar olan birikiminizi bir kenara koyup ona belli bir yüzde verdi iseniz şimdi o yüzde üzerinden paylaşabilirsiniz. Böyle bir ayrıntıya girmedi iseniz onu adeta %25 hisse ortağı gibi aldınız demektir. Bu zımnen onun ortaklığını kabul etmenizdir. Bu duruma göre ise onu 1/4 ortak saymak durumundasınız. Üçüncü alternatif de, ticaretten anlayan bir kişiyi hakem tayin etmenizdir. Onun kararına göre hareket edersiniz. Kardeşliğiniz zarar görecekse malı bırakın kardeşliği koruyun. Allah size sabır ve sebat ihsan etsin.
Selamünaleyküm. Ağabeyinizin özel hissesi belli ise onun dışındaki malda ortaksınız.
Selamünaleyküm. Bir babanın ardından paylaşılan malda erkek iki hisse kız bir hisse alacak şekilde paylaşım yapılır. Mevcut kanunlar bunu eşit bir şekilde paylaştırmaktadır. Erkekler, kız kardeşlerine bunu helal ederlerse sakınca olmaz ama erkekler, Kur'an'ın emrine göre olması gerektiğini hatırlatır ve haklarını talep ederlerse kızlar, kanun gereği aldıkları fazlalığı iade etmek durumunda olurlar. İade etmezlerse o kısmı haram yemiş olurlar. Bunun dışında erkek veya kadın, herkes elindeki helal malı harcamakta serbesttir. Kadınların (veya kızların) malını nasıl harcadıkları sorulmaz. Yeter ki helal gelmiş ve helal yere harcanmış bir mal olsun.
Selamünaleyküm. Ölen bir kişinin arkasından kalan mal bütün varislerinindir. Paylaşım yapılana kadar olan süredeki tasarruflar caiz değildir. Bu arada kızların aleyhine gelişen durumdan ötürü anne ve erkek kardeşin helallik talep etmesi gerekmektedir.
dini sorular konusundaki diğer fetvalar
Selamünaleyküm. Evinde oturmaktan başka bir şey yapmayan, dertlenmeyen, keyfinin bozulmasını istemeyen, kalbi daralmayan mü'min olmak elbette hatadır, eksikliktir. Bu meselenin bir boyutudur. Bir başka boyut da şudur: Saraçhane’de bulunmak, yapılabileceklerin bütünü değildir. Hepimiz bir şeyler yapmalıyız.
Selamünaleyküm. Bu durum normaldir, hayatınızı büyük oranda değiştirecek bir karar verirken normal görürüz bunu. İstişare edin. Bir büyüğünüzle durumu değerlendirin, onun tavsiyesine göre hareket edin, daha rahat edersiniz.
Selamünaleyküm. İş kurmanız açısından bir sıkıntı yok ama zehirli bir yemek yemiş olacaksınız elbette. Kesinlikle patronunuzla konuşun, istediğini verin ve helalleşin.
Selamünaleyküm. Belli bir kurala göre yapıldığı sürece sıkıntı yoktur. Kurala rağmen hile ile yapılıyorsa oradan elde edilen helal olmaz.
Selamünaleyküm. Tevbe ettiğiniz günahlarınızı söylemeniz gerekmez.
Selamünaleyküm. Bu mesele sizin bakışınıza bağlıdır. Affedebilir ve tutabilirseniz sakıncası olmaz. Boşarsanız da hiçbir yanlışınız olmaz. Yeter ki bu kararınız yanlış bir bilgiye dayanmasın. O ise tevbesini Allah'a ispat etmek durumundadır.