İslami Delil
Aramaya dön
Fetva

Fetva Meclisi

Soru

Bir araştırma hastanesinin döner sermayesi, hastanede görevli tüm personele ve hastane ile bağlantılı tıp fakültesindeki öğretim üyelerine dağıtılmakta; fakat tıp fakültesinde görevli personelden bir kısmı herhangi bir kurala dayandırılmaksızın uygulama dışı tutulmakta. Bu çalışanların haklarının yenildiğini düşünüyorum. Bu durumda döner sermayeden elde edilen para haram mıdır?

Cevap

Selamünaleyküm. Belli bir kurala göre yapıldığı sürece sıkıntı yoktur. Kurala rağmen hile ile yapılıyorsa oradan elde edilen helal olmaz.
Orijinal kaynak

Benzer fetvalar

FetvaDiyanet Fetva Kurulu

Şeffaf bir şekilde yönetim tarafından belirlenen bir ödemede sakınca olmaz. Hile yapılarak elde edilen için sakınca vardır.

Sağlık çalışanlarına maaşlarının yanında her hastane, miktarı farklı olarak döne
FetvaDiyanet Fetva Kurulu

Selamünaleyküm.Bulunduğunuz kurumun yönetimi bu hususta size ne kadar izin veriyorsa o kadarı sizin için helaldir.

Ben, devlet hastanesinde çalışan personelim. Burada çay ve şekerimizi karşılamak
FetvaDiyanet Fetva Kurulu

Selamünaleyküm. Devletin kendi yerleştirme ilkelerine göre bir hile yapılmadı ise mes'ul olmazlar. Kazançlarına da doğrudan haram diyemeyiz. Ne kadar böyle olup olmadığı ise kişilerle Rabbleri arasındaki bir meseledir.

Hocam devlet, kendi çıkarları doğrultusunda torpille&referansla yerleştirilen sö
FetvaDiyanet Fetva Kurulu

Bir kere, içeriği helal olduğu sürece Müslüman olmayanlarla hediyeleşmede bir sakınca yoktur. Müslüman olan veya olmayan ayırmadan sosyal ilişkilerimizi sürdürebiliriz/sürdürmeliyiz de. Yeter ki içeriği helal olsun ve bir harama kapı aralamak için verilmiş/alınmış olmasın. Bunu böyle tespit edelim. Doktor, kendisine verilen hediye ile hastaya olan alakasını daha hasta lehine olacak şekilde değiştiriyorsa bu hediye sakıncalıdır. Özellikle de devlet hastanelerindeki doktorların “hediye öncesi ve sonrası” denebilecek muhtemel tavırları, söz konusu hediyenin helal olmayacağını gösterebilir. Bunun için şöyle bir kural oluşturabiliriz: Doktorun hasta üzerindeki işlemi bittikten sonra hastanın vereceği hediye sıradan bir hediye kabul edilebilir. Doktorun bir beklentisi yokken ona verilen hediye, doktorun tavrını da değiştirmiyorsa yani doktor olarak yapması gerekeni zaten yapıyorsa mesela o hastaya haksız olarak öncelik tanımıyorsa böyle bir hediyeyi normal kabul edebiliriz. Özellikle devlet görevlisi doktorların ve benzeri etkin meslek sahiplerinin hediye kabulünü esastan kaldırabilmeleri ise takvaya yakın olan daha güzel bir uygulama olur. Allah yardımcınız olsun.

Hocam “Nereye atandın?” adlı dersinizi dinledim ve kafamda biraz soru işaretleri
FetvaDiyanet Fetva Kurulu

Bu tür merkezler adına toplanan yardımlarda yardım edenlerin aldatılmaması, yalan ve hileye başvurulmaması hâlinde, toplanan yardımlardan çalışanlara ücret verilmesinde sakınca yoktur. Bunun mubah olması için: - Yardım toplayanların, toplanan yardımlardan belli bir pay aldıkları gizlenmemelidir. Yardım edenlerden biri “şu kişiye, şu amaca” diyerek verdiği yardıma şart getirirse o yardımdan pay alınması caiz olmaz. Asıl sorumlu durumundaki dernek veya kurum yöneticilerinin önceden belirledikleri bir miktar üzerinden almalıdırlar aldıklarını. Duruma göre ücret belirleme gibi bir mantıkla pay alınmamalıdır.

Hocam kardeşim kanserlilere yardım yapan küçük bir dernekte yardım toplama görev
FetvaDiyanet Fetva Kurulu

Bir para kesin olarak haram diye biliniyorsa o para, ne yemek yemede ne de tuvalet suyu faturasında kullanılamaz. Haram her yerde ve her zaman haramdır. Haramı kendimize göre hileler üreterek helal duruma getiremeyiz. Elimizdeki para helal ise zaten onu helal olarak tüketiriz. Bir paranın haram olduğunda şüphemiz varsa şüpheli şeyler için geçerli olan kural onun için de geçerlidir. Şüpheli şeyler için konmuş en mühim kural, şüpheliden uzak durmanın takvaya daha yakın olacağıdır. Bankaların, kurumların maaşları onların üzerinden ödemesine karşılık vermiş olduğu promosyon denen şey bir faiz değildir. Faizci bir kurumun hediyesidir. Bu en azından şüpheli bir durum demektir. Uzak durmanız, aldığınızı bir derneğe vermeniz takva bakımından daha uygundur, deriz.

Bankalardan alınan promosyon parasıyla, devletten alınan bursların geri ödemesi

dini sorular konusundaki diğer fetvalar

FetvaDiyanet Fetva Kurulu

Selamünaleyküm. İş kurmanız açısından bir sıkıntı yok ama zehirli bir yemek yemiş olacaksınız elbette. Kesinlikle patronunuzla konuşun, istediğini verin ve helalleşin.

Selamünaleyküm. Hocam, bir arkadaşla ortak iş kurmak istiyoruz ve çalıştığımız f
FetvaDiyanet Fetva Kurulu

Selamünaleyküm. Bu durum normaldir, hayatınızı büyük oranda değiştirecek bir karar verirken normal görürüz bunu. İstişare edin. Bir büyüğünüzle durumu değerlendirin, onun tavsiyesine göre hareket edin, daha rahat edersiniz.

Selamünaleyküm. Hocam, ben yurtdışında yasayan bir gencim ve Türkiye’den bir akr
FetvaDiyanet Fetva Kurulu

Selamünaleyküm. Burada iki durum var: Babanızın işçisi gibi çalıştı iseniz ve biriktirdiğinizi babanıza verdi iseniz, o da dilediği gibi tasarruf etti ise şimdi bütün malı erkek/kız kardeşler ve anneniz arasında bölüşmeniz doğru olan olur. Hayır, siz bir ortak gibi çalıştı iseniz babanızla şu andaki malda babanızın malını ortak bölüşürsünüz sizin olan sizde kalır. Genellikle Anadolu kültüründe birinci durum uygulanmaktadır. Siz kız kardeşlerinizle durumu değerlendirir ve onların hak talep etmedikleri bir yöntem bulursanız dinen bir sorun kalmaz.

Selamünaleyküm. Hocam, babam 5 sene önce rahmetli oldu. Babam, ben ve erkek kard
FetvaDiyanet Fetva Kurulu

Selamünaleyküm. Dikkat edin, şeytan zayıf noktanızı yakalamaya başlamıştır. Eşinizi de sizden iterek ikinizi de ateşe doğru sürüklüyor. Tam bir imtihan durumundasınız. Aman dikkat edin, çok dikkat edin. Bir erkeğin ve kadının yılda yüz defa civarında ilişki talebi normaldir. Eşinizin bunu anlaması gerekiyor. Eşinizle bu durumu açık açık bir kere daha konuşun. Konuşma anınızda gergin olmayın. Yemeğe gidin ve orada konuşun mesela. Buna rağmen eşiniz geri duruyorsa onu doktora götürün. Doktor, eşinizde bir sağlık sorunu olduğunu söylerse tedavi ettirin ve sabırla muamele edin. Tedavilik bir durum yoksa ve eşiniz tavrını sürdürüyorsa elinizdeki tek meşru silahınız ona ikinci bir helali kendinize bulabileceğinizi açıkça söylemenizdir. Tek silahınız da budur. Eşiniz buna rağmen tavrını değiştirmezse, durumu hiçbir sıkılma duymadan onun büyüklerine açın. Sizi asla kimse ayıplayamaz. Onlardan da sonuç alamazsanız kendinizi helal bir yolla korumaya kararlı olacağınızı açıkça söyleyin. Bütün bunları yaparken de şeytanın boş durmayacağını sakın unutmayasınız. Ve iyi bilin ki, hiçbir mazeret sizin harama kaymanızı helalleştiremez. Aman çok dikkat edin.

Selamünaleyküm. Hocam, ben 20 yıllık evliyim. Normalde eşimle aramızda hiçbir sı
FetvaDiyanet Fetva Kurulu

Selamünaleyküm. Evinde oturmaktan başka bir şey yapmayan, dertlenmeyen, keyfinin bozulmasını istemeyen, kalbi daralmayan mü'min olmak elbette hatadır, eksikliktir. Bu meselenin bir boyutudur. Bir başka boyut da şudur: Saraçhane’de bulunmak, yapılabileceklerin bütünü değildir. Hepimiz bir şeyler yapmalıyız.

Selamünaleyküm. Hocam, Saraçhane gibi protestolara katılmadığımız takdirde Allah
FetvaDiyanet Fetva Kurulu

Selamünaleyküm. Hocahanım; Bu durum, biraz imanı olan her mü'mini uykusuz bırakmalıdır. Şu hâle bakınız: Birkaç yıl önce İHL olsun mu olmasın mı derken şimdi İHL bolluğu başımıza dert olacak gibi görünüyor. Gerçekten uykumuzu kaçıracak bir durum var ortada. Sıkıntımız şudur: Bu meseleyi ikaz edebileceğiniz bir veli de bulmayabilirsiniz. Bir de, ortada böyle kötü bir gelişmeye dikkat edecek gözler kayboluyor. Bir İHL açılması, devletin dine ısınması rahatlığı oluştu. Bunun bir tuzak olduğunu, şeytanın bunu bile bize darbe olarak kullanabileceğini anlatamıyoruz. Garip bir körelme oluştu. Siz öğretmenlere büyük bir yük binmektedir. Allah yardımcınız olsun. Öncelikle öğretmenler ve idarenin bu işin ciddiyetine inanması gerekiyor. Öğretmenler tavizsiz olmalıdırlar. İdare/veli bağlantısı aktif olmalıdır. Öğrencilerin bir ideal taşıması bir nebze size yardımcı olabilir. Diploma ve mezuniyetten başka bir şey düşünemeyen öğrenci başka, insanlığı omuzlayacağına inandırılmış öğrenci başka. Derslerinizde bilgiden çok heyecan aşılamalısınız. Disiplin kurallarında taviziniz olmamalı ve öğrencileri bir tür örgütler gibi organize etmeyi ve onların içinde muhtesipler üretmeyi deneyebilirsiniz. Tabii olarak, yasalar ve insan hakları size ne kadar izin verirse. Allah yardımcınız olsun. Size dua ederiz.

Selamünaleyküm. Konya’da bir imam-hatip ortaokulunda öğretmenlik yapıyorum. 5. v

Paylaş

XWhatsAppTelegramFacebook
Bu içerikte bir hata mı var? Bize bildirin.

Site deneyimini iyileştirmek için çerezler kullanıyoruz. Ayrıntılar için Çerez Politikası.