Fetva Meclisi
Soru
Sorum miras taksiminde yapılan adaletsizlikle ilgili olacak. Eşim 2 kız 1 oğlan, 3 kardeşler. Eşimin babası ölmeden önce oğluna bir ev ve araba bırakmış. Diğerlerinin haberi yok. Öldükten sonra yaklaşık 4-5 aydır da miras paylaşmaya yaklaşan yok. Oğluna verdikleri ev ve arabayı mirastan saymıyorlar, babam bana onları hayatta iken verdi diyorlar. Eşim de kırgınlık olacak diye miras hakkından vazgeçmek istiyor. Ben kocası olarak eşimi hakkını istemekte zorlamalı mıyım? Miras paylaşımı nasıl olmalı? Kayınvalidem kayınpederim ve oğlu bunu kabul etmemekle vebal altında kalırlar mı?
Cevap
Benzer fetvalar
Babanın veya annenin mirasını kendi sağlığında taksim etme hakkı yoktur. Yapsa da değeri ve bağlayıcılığı yoktur. O öldükten sonra değiştirebilirsiniz. Sağlığında yaparsa bu bir hibe olur. Çocuklarına sağlığında mal vermiş olur. Buna çocuklardan biri itiraz etmedikçe de sakıncası olmaz. Eğer babanızın taksimine diğer kardeşleriniz gönülden razı iseler, helal olması bakımından size zararı olmaz. Onlardan biri malı hukuk sistemine göre değil de mesela kıza düşecek fazlalığı erkek kardeşine verecek şer’i anlayışa göre iade ederse bu durumda da sakınca olmaz. Ama öyle veya böyle baban yaptığı yanlıştan ötürü vebale girer. Ona rıza gösteren her mirasçı da vebale girer. Bu seçeneklere göre bir tercih yap ama babanı da bir din düşmanını karşına alır gibi alma. Bile bile onu ateşe doğru koşturmuş olursun.
Kişinin hayattayken malını paylaştırmasına miras değil hediye ismi verilir. Miras ise kişi öldükten sonra malının paylaşılmasına denir. Bir kimse hayattayken malını paylaştırmak isterse tüm çocuklarına eşit bir şekilde dağıtım yapmalıdır. Ancak engelli olan çocuğunu muhtemel mağduriyetini önlemek amacıyla ona diğer kardeşlerine göre daha fazla hibe/hediyede etmesinde âlimler sakınca görmemişlerdir. Babanıza hak/ölüm vaki olur ve geride mal kalırsa; -Eğer mirasçılar kendi aralarında anlaşarak paylaşırlarsa (rızâî taksim) sakıncası yoktur. Fazla hakkı olanlar daha az hakkı olanlara hediyede bulunmuş sayılır. -Eğer kendi aralarında anlaşmazlarsa miras hukukunun yargı boyutu devreye girer. Buna göre de mirasçılar tespit edilip hakları verilir. Bize yazdıklarınıza göre erkeğe iki, kıza bir şeklinde taksim edilmelidir. Belirttiğiniz mallar üzerinde anlaşamazsanız tüm mallarınız satılığa çıkar ve iki erkek bir kız şeklinde taksim edersiniz.
Şeriatımızın belirlediği rakamlara itiraz etme şeklinde olmayan ama kendi aralarında belirledikleri şekilde taksimat yapanların aldıkları haram olmaz. Öyle bir durumda hissesine fazla düşecek olan, diğer mirasçı yerine hakkından feragat etmiş olur. Bunda da sakınca yoktur. Öyle bir malın size intikalinde inşaallah haramlık olmaz.
Selamünaleyküm. Allah size de eşinize de imanla bitireceğiniz uzun ömürler nasip etsin. Siz vefat ettiğinizde, sizin adınıza kalan ne varsa o malın tamamının % 50 si, eşinize gerisi kardeşinize kalır. Eşiniz vefat ettiğinde ise kalan malın tamamının % 25 i size, 37,5 erkek kardeşe, 18,75'er kız kardeşlere kalır. Ancak eşiniz vefat ettiğinde kardeşleri ve siz, ona ait mallarda bu taksimi yapacaksınız. Size ait olan özel mal, onun ölümü ile mirasa ortak olmaz. Allah'a emanet olun.
Bir insan ölmeden malını miras gibi taksim etmemelidir. Miras, ölümden sonrasına kalsa daha iyi olur. Evlatlardan birinin Kur'an'ın hükmüne itiraz etmesi onun bileceği bir iştir; mesele iman meselesidir. Siz karışmayın. Kalan size helaldir. O yasal bir güç kullanıp malına haram karıştıracaksa onun bileceği bir durum.
Bir insan sağlığında malını çocuklarına dağıtabilir. Bu durumda da herkese eşit oranda verir. Miras sahibi öldükten sonra uygulanmak üzere miras yönlendirmesi yapamaz. Yaparsa geçerli olmaz. Miras bırakan mirası alacaklardan birine fazladan bir hisse vasiyetinde de bulunamaz. Miras sahipleri ortadaki duruma gönülde razı iseler ve mirasçılardan birini rızası dışında dışlamıyorlarsa, taksim nasıl olursa olsun dinen sakınca olmaz. Yapılan taksime önce rıza gösterip sonradan vazgeçmek hak değildir.
dini sorular konusundaki diğer fetvalar
Selamünaleyküm. Allah Teâlâ, sizi de bizi de razı olacağı şekilde yaşamaya muvaffak kılsın. Düğün, imtihanlarınızdan sadece biridir. Her imtihanı bu kadar dert ederseniz yorulursunuz. Düğünü, hayatın bir gereği gördüğünüz gibi onun imtihanını da doğal bir süreçte izleyin. Rahat olun. Önünüze çıkacak sıkıntıları ikiye ayırın. Hiç taviz verilemeyecek hatalar ve daha iyisi olabilecek durumlar deyin. Açık haramlar konusunda taviziniz olmasın. Diğerlerinde olabilene razı gelin. Çalışmayın; sizinle kim evleniyorsa evinizi o kursun. Ev geçindiremeyecek olan erkek de evlenmesin. Bu kadar rahat olabilirsiniz. Size dualar ederiz. Allah'a emanet olun.
Selamünaleyküm. Siz, kendinize erkek olup olmadığınızı test ettirseniz daha iyi olur. Bu denli seviyesiz ve kontrolsüz erkeklik mi olur? Ateşle oynuyorsunuz bile diyemem; ateşin içinde dönüp duruyorsunuz. Bir kere siz, erkekliği hisseden biri olsanız, erkeğini size satan birinin sizi kimlere satabileceğini düşünürdünüz. Namazı ve Allah ismini alet etmeyin bu pisliğe. Şeytan sizi, batırmak için namaz da kıldırtabilir. Acilen erkekliğinize dönün, çok acil!
Selamünaleyküm. Hiçbir sıkıntı olmaz. Daha da bereketli ve ahenkli olur. Yalnız bunu onunla çok açık konuşun, üçüncü kişilerle istişare edin. Önceden konuşun ki sonrasında sorun olmasın.
Selamünaleyküm. Evlenmek ve eş olmak sizin için farz düzeyine geldi ise yani harama doğru kaymak ya da helal yolla evlenmek seçenekleri ile karşı karşıya kaldı isen, annenin itirazını dinlemen gerekmez. Ne var ki, bu kararı duygusallıkla mı veriyorsun yoksa gerçekten yolun bitti, tıkandın mı, bunu sen bilirsin. Anneni üzmeyeceğin sözler konuş, sabırlı ve istikrarlı ol. Annene çevresinden sözünü dinleyeceği kimselerle ulaş.
Selamünaleyküm. Öyle bir iş yapıldığına dair bir bilgi size ulaştığında müdahale etmeye hazır iseniz kiralamanızda bir sıkıntı olmaz.
Selamünaleyküm. Bayan olarak, sadece bayanlara hitap eden bir ticaret yapmanızda sakınca yoktur. Tesettür maksatlı da olsa satışınızdan tesettür zarar görürse bundan vebale girersiniz. İç kıyafetlerin satılmasında umumen bir sıkıntı yoktur. Dış kıyafetlerde ise GİYİNMİŞ ÇIPLAK üreten kıyafetler satmamalısınız. Bir de satışınızda erkekler sizinle muhatap olmasınlar.