Fetva Meclisi
Soru
Hocam ben yaklaşık iki yıldır evliyim ve bir yıl da nişanlı kaldım. Eşim sosyal medyada mahremi olmayan hanımlarla takipleşiyor. Nişanlıyken durumu fark ettim, kendimce doğru olmadığını ve beni çok rahatsız ettiğini ifade ettim. Onu takip eden ve takip ettiği hanımları çıkarmasını söyledim ve bana tamam dedi. Ben de sözüne güvendim. Aradan zaman geçti yine aynı şekilde devam ettiğini gördüm. Tekrar konuştuk ve yine tamam dedi. Bu böyle devam etti. Sonradan fark ettim ki beni oyalayıp geçiştiriyor ve kandırıyor. Bir çocuğumuz oldu ama eşim aynı şekilde sosyal medya hesaplarında yine aynı şekilde devam ediyor. Sizden şunu rica ediyorum, evliliğinde bu sorunu yaşayan birçok çift vardır, öyle bir fetvanız olsun ki artık nokta konulsun bu konulara. Evli adamların veya kadınların mahremi olmayan insanları takip etmesi, sosyal medya üzerinden arkadaş olmaları ne kadar caiz ve doğru? Ben rahatsız olduğum halde ve rızamın olmadığını dile getirmeme rağmen zahmet edip hiç parmağını yormamış çıkarmaya, benim eşimin üzerinde haklarım yok mu? Ben razı olmadığım halde ve doğruyu izah etmeme rağmen eşim benim sözümü nasıl dikkate almalı? Dinimiz İslam’ın ve siz değerli İslam âlimlerinin bu konudaki düşüncesi nedir? Birçok ailenin yuvasını yıkıyor bu illet.
Cevap
Benzer fetvalar
İslam’da evlilik sürecinde temel prensip iffeti ve mahremiyeti koruyarak uygun bir şekilde tanışmaktır. Ancak burada önemli olan, bunun nasıl yapıldığıdır. Eğer bir ortam İslami çerçevede güvenilir bir şekilde bu süreci yönetiyorsa bir kadının uygun gördüğü bir erkeğe "Benimle evlilik düşünür müsünüz?" anlamına gelen bir teklifte bulunması haram değildir. Ama bu İslami adaba uygun olmalıdır. Direkt, birebir sohbet ortamı gibi olmamalı, bir aracı veya resmi bir süreç işlemelidir. Sosyal medya aracılığı ile harama götüren herhangi bir kapıya azıcık dahi yaklaşmadan birileri ile gerçek kişilerin aracılığı ve mahremiyet kurallarının yine bu üçüncü kişilerle sağlanması ile bir eş adayı ile tanışıp şartları konuşmak, evet, caizdir ancak burada şu riskleri göz önünde bulundurmalısın: Erkeklerin niyetini tam bilemezsin. Güvenilirlik sorunu olabilir. Daha önce tanımadığın biriyle doğrudan mesajlaşmak, istenmeyen sonuçlara yol açabilir. Gerçek hayatta birini ön görüşmelerle tanımak ne kadar zor ise sosyal medyadan tanımak kat kat daha zordur. Dolayısı ile doğru eş adayını bulma ihtimali sosyal medyada, kat be kat daha az. Özellikle bir erkek için, kendi çevresinden evleneceği bir kız bulamayıp sosyal medyaya ihtiyaç duymuş olması o erkek hakkında birçok problemi bize önden haber verir. Erkek asosyal olabilir, özgüvensiz olabilir, kötü işler dolayısı ile kötü nam salmış bu yüzden çevresinin güvenini yitirmiş olabilir… Ve daha akla gelmeyen bir sürü ciddi risk. Bunların yerine elbette ki güvenilir insanların kefil olduğu kişilerden hayırlı biri bulma ihtimali çok daha yüksektir. Gördüğün baskılara gelince şunu belirtmek isterim ki evlilikte baskı ve aceleyle yapılan seçimler çoğu zaman hüsranla sonuçlanır. İnsanların sözleri seni strese sokuyor olabilir ama unutma ki Allah’ın takdiri neyse, o olacak. Allah'ın takdir ettiği vakitten önce hiçbir şey gerçekleşmez. Sabır ve tevekkül içinde ve akıllıca hareket etmelisin. Bahsettiğin şekilde ilerlemektense kendi prensiplerinden ödün vermeden bir aday arayışında olabilirsin. Ve kendine de sürekli şunları hatırlatmalısın: "Ben evliliğe kapalı değilim, sadece doğru insanı bekliyorum." "Evlenmek için değil, huzurlu bir yuva kurmak için evleniyorum." "Aracılar vasıtasıyla ilerlemeye devam edeceğim çünkü benim için güvenilir olan yol budur." Allah hayırlı bir yuva nasip etsin. Allah yardımcın olsun. Allah’a emanet ol.
Anneni veya teyzen gibi sana mahrem birini devreye sok, bu işi o takip etsin. Kadınlar birbirlerinin dillerini ve hâllerini erkeklerden daha iyi anlarlar. O mahremin sana tavsiye ederse yola koyul değilse terk et ve kendini kurtar.
Selamünaleyküm. Böyle biri ile evlenseniz evliliğinizin dinen bir zararı olmaz... Henüz başlamadan nasıl zihin yorduğunu da siz düşünün. Herkes dengini bulsun, onunla evlensin. Yarın çatlayacak bir kaba su koyuyorsunuz. Kimseyle de uğraşmayın, denginizi bulun.
Her şeyden önce eşini bakımlı ve ilgili hale getirmeye çalış. Tek çaren eşindir, seveceğin şeyleri onun üzerinde artırmaya bak. Onu yüzüne karşı öv. Cinselliği sadece yatak ilişkisi olarak anlama, ön sevişme ve benzeri birliktelikleri artır. Onunla bu içerikteki muhabbetleri iyi değerlendir. Allah yardımcın olsun. Asla yılma, bittim tükendim zannetme. Yaşının getirdiği geçici bir sıkıntıdır bu.
Eşinizin sosyal medya üzerinden bir kadınla sürekli sohbet etmesi ve dertleşmesi, şeriata uygun değildir. Bir erkeğin, mahremi olmayan bir kadınla özel ve sürekli bir ilişki kurması yasaktır. Çünkü Efendimiz sallallâhü aleyhi ve sellem şöyle buyurmuştur: "Bir erkek, yanında mahremi olmadan bir kadınla baş başa kalmasın. Şüphesiz üçüncüleri şeytandır." (Tirmizî, Rada, 16) Sosyal medya, fiziksel anlamda baş başa kalmayı gerektirmese de özel mesajlar aracılığıyla birebir iletişim sağladığı için üçüncüleri şeytandır. Eşinizin yabancı kadınlarla özel mesajlaşması bu hadisteki hükme girer. Eşinizin bu hali, kalpleri kaydırabilecek ve fitneye yol açabilecek bir durumdur. Sadece konuşuyoruz" ya da "dertleşiyoruz" gibi bahaneler, bu durumu meşru hale getirmez. Çünkü böyle bir durumda günaha düşme riski yüksektir; evlilikteki sadakat ve güvene zarar verir; mahremiyet sınırları korunamaz. Şeytan adım adım insanı günaha çeker. Başlangıçta masum bir sohbet gibi görünen şeyler, zamanla duygusal yakınlığa ve daha büyük problemlere yol açabilir. Eşinizle “bu durumun sizi rahatsız ettiğini, İslami açıdan da doğru olmadığını” sakin bir dille anlatmalısınız. Ona karşı suçlayıcı değil, "Bu bizim evliliğimiz için sağlıklı değil.", "Bu, beni çok üzüyor ve içimi rahatsız ediyor." gibi ifadelerle kalbine dokunmaya çalışabilirsiniz. Şeytanın insanı nasıl kandırdığını, masum gibi görünen şeylerin nasıl fitneye dönüştüğünü anlatabilir, "Beni seviyorsan ve saygı duyuyorsan, bu davranışına son vermeni istiyorum." diyerek net bir davranış ortaya koyabilirsiniz. Allah ailene huzur, kalbine sabır versin ve eşinin doğruyu görmesini nasip etsin.
Allah Teâlâ size sabır versin. Ne edip edin eşinizi bir psikoloğa gitmeye ikna edin. Anlattıklarınızdan eşinizin rahatsızlık geçirdiği anlaşılmaktadır. Siz bu durumu mesela filan hastalığa yakalanması veya bir trafik kazası geçirmesi gibi görmeniz gerekiyor. Aksi takdirde kendinizi yıpratırsınız. Bu da sorunun bir iken iki olmasını sağlar. Onunla tartışmayın. Dolaylı yollardan konulara girin. Bir süre bu hastalığı devam edecektir. Tartışırsanız derinleşecek ve iyileşmesi daha uzun yıllar alacaktır. O diretmedikçe çocuk konusunda ertelemeden yana olmanızı size tavsiye ederiz. Üzerinize düşeni yapın gerisini Allah’a havale edin. Tam anlamı ile bir hastalık veya kaza geçirmektesiniz. Size dua ederiz.
eş konusundaki diğer fetvalar
Yeni evlisiniz. Hemen kocandan vazgeçme. Ona dinimizi yaşama konusunda yardımcı olmaya çalış. Bunun için kocanın gözünü ve gönlünü doyur. Fakat kocanın bu tavrı karakter halini almışsa Müslüman ahlakı ve kültürü olan bir aile terapistinden destek al.
Kıymetli kardeşim, kesinlikle haklısın ki bu hoş bir davranış değil. Ama buraya gelene kadar öncesinde dikkat etmemiz gereken, tesis etmemiz gereken başka şeyler var ki anlayalım. Bu sadece kötü bir alışkanlık mı yoksa istenmedik başka durumların bir sonucu mu? Bunun için de kocan ile aranı iyi tutmak için elinden geleni yapmanı tavsiye ederiz. Onunla konuş. Kendisini daha mutlu, daha huzurlu, daha doymuş hissetmek için neye ihtiyacı var. Buna göre elinden geldiğince bir plan oluştur. Eğer ki evinizde genel anlamda sevgiyi, saygıyı yakalamışsanız, bu tür şeyleri arada bir çıkan pürüzlerden görüp ilişkinizi yıpratmadan ve sabırla düzeltmeye çalışmaya devam edin. İlla ki bir şeylerden imtihan olacağınızı, bu olmasa başka bir imtihan olacağını hatırlayarak bu imtihandan olabildiğince güzel şekilde çıkmaya çalışın. Yok, eğer huzur, sevgi ve saygı genel anlamda yoksa öyleyse bunun nedenleri ve yapılması gerekenleri hakkında akıl yürütüp çözümler aramak icap eder. Allah yardımcınız olsun. Allah'a emanet olun.
Evinin, eşinin ve çocuklarının tüm ihtiyaçlarını temin eden bir erkeğin hanımına para verme zorunluluğu yoktur. Ama bunlarla birlikte erkeğin hanımına para vermesi erdemli bir davranıştır. Fakat erkek ev ihtiyaçlarını almıyorsa/kendisi getirmiyorsa bunları temin için gereken meblağı eşine vermesi gerekir.
Bir kadın kocasına karşı görevlerini aksatmıyorsa ve çocuklarının anneliğini yerine getiriyorsa helal bir ticareti helal bir ortamda yapmasına engel bir hüküm yoktur. Kocasının bunu engellemesi de hakkı değildir. Kadın, evini aksatarak veya eşinin evde onu görmek istediği saatte evde bulunmayarak ticaret yapıyorsa o ticareti sakıncalı olur. Bundan da anlaşılıyor ki kocanın yetkisi kadının evine zarar verdiği durumlar içindir. Ya da kadın helal olmayan bir ticareti yapıyorsa veya helal olmayan bir ortamda ticaret yapıyorsa kocasının buna engel olmak hakkıdır.
Evi erkek geçindirir. Erkeğin parasını kadına bildirmesi de gerekmez. Kadın, evin geçimi sağlanıyor olduğu sürece bir şey talep edemez/etmemelidir. Kadın da çalışıyorsa kazandığı ona aittir. Kadının parasını erkek saklar veya harcamasına karışır diye bir şey yoktur. Aile içinde bu tür konular tartışma alanının konusu olursa şeytan o aileye kolay sızar, bunu unutmayınız. Nureddin YILDIZ Kadının parasına kocasının karışması veya onu ev ihtiyaçlarını karşılaması için baskı yapması dine uygun değildir. Bu konuda sınırlarınızı çizin. Ama zaman zaman tartışma konusu haline de getirmekten sakının. Allah yardımcınız olsun.
Bu tartışma böyle ise sen haklısın ama haklı da olsan eşinle muhabbetini bu işe feda etmemelisin. Sizin aile huzurunuz bu ayrıntıdan daha önemlidir.