Fetva Meclisi
Soru
Esnaflar arası para günü yapıyoruz; 30 esnaf her gün 50 lira, on günde bir, bir kişi alıyor parayı. Herkes sırasına razı, zamanı geldiğinde alıyor parayı. Bir çeşit para biriktirme ve kredi gibi geliyor bizlere. Ama sağdan soldan bunun caiz olmadığıyla alakalı fetvalar duyduk. Doğruluğu nedir?
Cevap
Benzer fetvalar
Selamünaleyküm. On beş kişi, her ay belli bir miktar parayı bir muhtaca sadaka olarak vermeyi taahhüt etmek iyi bir şeydir ancak herkesin sırasını beklediği bir yardımlaşmanın sorunsuz bir helal olabileceğini zannetmiyorum. Ayrıntıları ile ele alınması gerekir, katılmamanızı tavsiye ederim.
a- Faiz, Allah'ın haramlarından bir haramdır. Zina gibidir, alkol gibidir. Olağanüstü şartlarda alkole bir nebze geçici ruhsat oluştuğu gibi faize de ruhsat oluşabilir. Bu konudaki ruhsat, hayatî fonksiyonları icra etmede oluşabilecek bir tıkanma ile ancak söz konusu olabilir. Faiz illetinde, faizin birinci ve ikinci tarafları kadar ona hizmet eden bütün taraflar da o günaha ortak olurlar. Bu zarutetin daha aşağısı için var kabul edilebilecek bir ruhsat gayet tehlikeli bir tutum olur. b- Sözünü ettiğiniz felaketin ardından devletin vatandaşlara sağladığı yardım, faizi devletin ödeyeceği bir yardımdır. Neticede faizli bir işlemdir. Faiz için geçerli kurallar orada da geçerlidir. hayatî işlevlerinde sıkıntı oluşacak bir Müslüman bu imkândan yararlanabilir. Bu düzeyde olmayanlar için FAİZİNİ BİR BAŞKASI ÖDÜYOR diye helallik şartlarının oluşmayacağı kanaatindeyiz. c- Kimin hayatî sıkıntısı vardır kiminki de o düzeyin altında bir durumdur buna, herkesin imanı devreye girecek ve kararı kendisi verecektir.
Faizden külliyen kaçınacağız. Bulaşırsak, ilk fırsatta kurtulmaya çalışacağız. Elimize faiz olarak geçen bir kuruşun yarısını bile ateş olarak bileceğiz. Sonunda hesabımıza faiz geçerse onu da canavara yani bankaya bırakmayacağız. Faizi oradan alıp bir ihtiyaç sahibine terk edeceğiz. Bir daha da bulaşmamaya azmedeceğiz. Allah'a emanet olun.
Hayat böyle bir mücadelenin adı değil midir? Çalışma kapasiteni artırmak, iş değiştirmek, ortak bulmak gibi farklı yöntemlere başvurman gerekir. Kredi alan zengin oldu dediğin de isabetli bir tespit değildir. Kredi alanların çoğu iflas ediyor, dengeleri bozuluyor. Allah'ın haramında huzur olmaz.
Arkadaşınız, sizden borç aldığı paranın karşılığı olarak size bin lira faiz vermektedir. Bankalar da bu şekilde para veriyorlar. Bunun helal olması için yapılacak olan şudur: O deriyi siz bir esnaf gibi satın alın ve arkadaşınıza satın. Ancak bu şekilde pürüzsüz bir iş yapmış olursunuz. Allah'a emanet olun.
Allah Teâlâ eşinize afiyetler ihsan etsin. Yasal olarak size takdir edilen tazminatı alın. Gecikmeden kaynaklanan faizini ise alın ama bir fakir akrabanıza vererek bütçenize şüpheli para sokmayın.
dini sorular konusundaki diğer fetvalar
Hile ile elde edilen bir hak, helal bir hak değildir. Tevessül etmemek gerekir. Ancak aleni bir zulüm, hile yapılmadan aşılamıyorsa o zaman hileye de başvurulabilir. Allah'a emanet olun.
Rızkı veren Allah'tır. Fabrika, patron, iş yeri bir sebeptir. O sebebi de yaratan Allah Teala'dır. Kardeşimiz o sözüyle, 'sebep oldu da rızık kapısı bulduk.' demek istediyse bir sakınca yoktur. Allah'a emanet olun.
İmtihanın en ateşli noktasındasınız. Sakın yılmayın; bin kere boğulma tehlikesi geçirseniz bile sahile doğru koşun. Bu, şu demektir: Allah sizi cennetine davet ediyor. Şeytan ise cehennemde kalmanız için hile yapıyor. Siz ise bir oraya bir buraya kayıyorsunuz. Yapılacak iş bellidir. Yılmak yok. Usanmak yok. Son nefese kadar mücadeleye devam edeceğiz. Özellikle hanımızla alakanızın iyi derecede olmasına çalışın. Onu da sizin için daha cazip hale getirin. Bilhassa yatak odası ilişkileriniz hararetli ve yoğun geçmelidir. Ondan başka kesin bir tedaviniz olamaz. Onunla beraberliğinizi artırın. Evde kaldığınız süre uzasın. Kendinize ilave meşguliyetler bulun. İmanınız canlı iken korkmayın; kazanan siz olacaksınız biiznillah.
Mü'min bir ailenin el ele yolda yürümelerinin şer'i bir sakıncası yoktur. Bu konuda örfü önemseyebiliriz. Örfen hata olarak görülen yerlerde buna dikkat edilmesi daha uygun düşer.
İmanî hayat, yaratılışımızda var olan ya da sonradan bize bulaşan yanlışlarla mücadele etmenin adıdır. Sizdeki o yanlışlar başkalarında da vardır ya da değişik şekilleri vardır. Önemli olan onlara esir olmadan yaşamaktır. Kazanırken de onlarla mücadele ettiğimiz için kazanıyoruz. Ahlâki zafiyetlerle mücadele için: a- Çevrenizi temiz tutmalısınız. Eğer yalandan uzak kalmak istiyorsanız mesela, açık yalan konuşanlarla bağınız olmayacak. b- Atmak istediğinizin yerine önce almak istediğinizi getirin ki, gelen iyi, gitmesi gereken kötüyü atsın. Mesela üzerinizdeki cimriliği atmak için cömertlik denemeleri yapmaya çalışın. c- Özellikle ashabı kiram başta olmak üzere Allah'a dostluk açısından bizden daha yakın olanların hayatlarından bölümleri öğrenin. Bilhassa ashabın hayatında büyük dersler vardır. d- Riyazü's Salihin isimli kitabı evinizde periyodik bir sistemle ders olarak okuyun, sürekli tekrarlayın. Bir antibiyotik gibi sizi mikroplardan arındırdığını göreceksiniz. e- İhya-ı Ulumuddin isimli kitaptan sözünü ettiğiniz sıkıntıları anlatan bölümleri okuyun. f- Kesinlikle yılmayın. Mücadeleye devam edin. Şeytan sizi, başaramayacağınız konusunda bıktırmaya çalışacaktır. Direnin. Rabbinizin cemaline kavuşana kadar mücadeleye hazır olun. Bin kere çökseniz bile bin birinci kıyama hazır bir yürek taşıyın. Allah Teala sizin de bizim de yardımcımız olsun.
Evvela, karnınızdaki bebeğe bile sirayet edecek bir gerginlik yaşıyorsunuz; buna göre düşünün. Doğuracağınız bebek, sizin bugünkü gerginliğinizden etkilenmiş olacak. Önce onu düşünün. İkinci olarak, siz de eşiniz de bir imtihan üzerindesiniz. Allah size, cennetin kapısını araladı siz o kapıdan girmiyorsunuz. Durumunuzun anlamı budur. Evet, o veya siz, biriniz doğru diğeri yanlış yapıyor. Neden siz, sabrederek Nuh'un, Eyyüb'ün tarafına geçmiyorsunuz? İkiniz de yaptıklarınıza sonradan üzüleceksiniz. Kim erken aklını toplarsa o daha az üzülecek. Şeytan sizi, mutluluğunuzdan uzak tutmak istiyor. Böylece Rabbinizden de uzak kalmış olacaksınız. Siz, olgunluğunuzda sebat ederek eşinizi de hizaya getirebilirsiniz. Siz iki can taşıyorsunuz. Size muhatap olanların bunu bilmesi gerekirdi. Ama sizin de iki kişilik sabır kontenjanı kullanmanız gerektiğini bilmelisiniz. Evlilik büyük bir cihattır. Aman kıymetini bilin. Sabredin. Bunalınca LAHAVLE VELA KUVVETE İLLA BİLLAH demeye çalışın. Çokça dua edin. Sabredin kazanın. Allah yardımcınız olsun.