Fetva Meclisi
Soru
Ev, araba gibi zorunlu ihtiyaçları karşılamak için biriktirilen para ve altın gibi değerlere zekat düşer mi?
Cevap
Benzer fetvalar
Selamünaleyküm. 1- İleride ev veya araba satın almak için biriktirilen para, zekâtı verilmesi gereken paradır. Çünkü bu tarzda biriktirilmiş bir para aslında başka işler için de harcanabilir bir maldır. Mesela vaz geçip o para ile tatile de gidebilirsiniz. Ama siz mesela yüz bin liralık bir ev için sözleşme yapıp borca girseydiniz, yüzbin lira biriktirinceye kadar elinizdeki paranın zekâtı gerekmeyecekti. Böyle bir durumda elinizdekini alacaklısı adına saklamış gibi olacaktınız. 2- Ev ve iş yeri gibi kullanmakta olduğunuz ya da tarla gibi istimal ettiğiniz gayri menkuller için zekât gerekmez. Çocuklar için muhafaza ettiğiniz yerler için de gerekmez. Ancak satmaya niyet ettiğiniz gayrimenkuller, satış niyetinizden itibaren zekât malı hükmündedirler. Bu durumda da zekâtları yüzde iki buçuk üzerinden olacaktır. Allah'a emanet olunuz.
Selamünaleyküm. İleride alacağı bir şey için biriktirdiği paranın senesi dolunca nisap miktarını aşıyorsa zekât verilecektir.
Birikmiş paranızı, ileride ev almaya niyet ederek biriktirmeniz o paradaki zekâtı kaldırmaz. Ama bir ev için anlaşma yapıp imza attıktan sonra, attığınız imzanın oranı kadar para zekâta dahil para olmaz. Bir iş için imza atmadan yapılan niyetler bağlayıcı olmaz. Siz her an o parayı başka bir iş için de kullanabilirsiniz. Allah'a emanet olunuz.
Bir yere borçlanmadıkça ileride araba alacaksınız diye o para ihtiyaç sayılmaz. Zekâtı da verilmesi gerekir ama bir daire borcuna mesela girerseniz o elinizde olsa bile borca karşılık olduğu için zekât gerekmeyecektir.
Selamünaleyküm. Bundan önce elinizde zekât için nisap olacak kadar para (81 gram altın bedeli) yok idiyse, evinizi sattığınız anda bu rakama ulaştınız demektir. Bu tarihten itibaren üzerinden bir yıl geçince siz de zekâta mükellef olacaksınız. O zaman elinizde kaç para varsa onun yüzde iki buçuğunu zekât olarak verirsiniz. O gün kaç para varsa o paranın, az veya çok zekâtı olacak. Hayır, evi sattığınızda elinizde zekât vermeyi gerektirecek mal vardı ve üzerinden yıl geçmiş idiyse bunu da ona ilave ederek hepsinin toplamının zekâtını vereceksiniz. İleride ev almayı düşünmeniz, elinizdeki malın zekât malı olmasına mani değildir. Ev almayı kararlaştırır, sözleşip imza atarsanız o zaman o para eve yatırılmış ve zekâtı gerekmeyen para olur.
Seksen bir gram altın veya bu kadar altının değerini oluşturan para ve benzeri değerde malı olan bu malı bir yıldan beri bulunduruyorsa bu malın zakâtını verir. Vereceği de yekünün yüzde iki buçuğudur. İleride yapmayı düşündüğünüz bir yatırımdan dolayı zekâtı ihmal edemezsiniz. Ama ev borcuna girdiğinizde, o evin borcu kadar paranız olsa bile onu yok sayabilirsiniz. Allah kabul buyursun.
araba konusundaki diğer fetvalar
Bayanın araç kullanmasında fıkıh açısından bir sakınca yoktur. Hatta bayanların ehliyet sahibi olmalarını da teşvik ediyorum. Ancak, ülkemizdeki trafik şartlarında erkeklerin bile araç kullanması ne kadar huzurla kabul edilebilir bir şeydir onu hepimiz takdir ederiz. Bu nedenle eşinizin tepkisini haklı bulmalısınız diye düşünürüm. Bir zorunluluk olarak ehliyetiniz olsun, acemilik sürecini geçirin ama bu yollar erkek için bile vahşi bir manzara sergiliyor; buna dikkat ediniz. Allah’a emanet olunuz.
Sahibi olmayan bir hayvana kasıtlı olmayan bir zarar verildiğinde bunun için bir hak oluşmaz. Sahibinin çıkması halinde zararını talep ederse ödersiniz. Bunun dışında tevbe de gerekir bir durum yoktur. Rahat olun, geçmiş olsun.
Her üç sorunuzun cevabı da aynıdır: Takva açısından uzak dursanız iyi olur ama almanızda bir sakınca yoktur.
Selamünaleyküm. 1- Bir ailenin bir binek arabası zekâta tabi değildir. Ailenin bir başka ferdinin arabası da zekâta tabi olmaz. Ancak zikrettiğiniz gibi dört araba ve hepsi bir kişinin gibi duruyorsa ve bunlardan biri mesela iş yerine ait değilse üçünün zekâtı verilmelidir. 2- Bir kişinin bir oturduğu bir de yazlık evi olabilir. Ticaret için saklamadıkça yani emlakçi gibi satmak için tutmadıkça evlerinden dolayı zekât vermesi gerekmez. 3- Mesela Ramazan ayının onuncu gününü takvim kabul eden biri, dokuz Ramazan'da elinden çıkanı hesaba katmaz. Dokuz Ramazan'da eline geçeni de eskilerin arasında on Ramazan'da hesaba katar. On Ramazan'dan sonra ise giren veya çıkan önemli değildir.
Selamünaleyküm. Sizin bindiğiniz arabanın nasıl alındığını araştırmanız gerekmez. Vebali onun olur, siz ihtiyacınızı görürsünüz.