Fetva Meclisi
Soru
Selamünaleyküm hocam. Zekat konusunda durumuma açıklık getirirseniz müteşekkir kalırım. Karımın, Öğrenim ve Katkı Kredisi borcu 15000 TL'dir. Ayrıca şahsına ait 65 gram altını vardır (ziynet eşyası). Bu durumda eşime zekat düşer mi? (eşim öğrenci ve çalışmıyor) Bir diğer husus da düğünde eşimle birlikte bize hediye olarak verilen ve öncesinde de benim biriktirmiş olduğum bir miktar para ile toplamda 22000 TL paramız mevcuttur. Bu durumda zekatımı nasıl vermeliyim?
Cevap
Benzer fetvalar
Selamünaleyküm. Eşinize verdiğiniz mehirden sonra elinizde 50 gram altın kalmaktadır. Başka bir birikiminiz de olmadığına göre zekat vermeniz gerekmez. Elinizde ihtiyaç fazlası bekleyen 81 gram altın veya muadili bir birikim olmadıkça zekat gerekmeyecektir. Allah'a emanet olun.
Selamünaleyküm. Altınlarınızın toplam gramını öğrenin. Toplam gramdan borçlarınızın toplamını düşün. Geri kalanın yüzde iki buçuğunu zekât olarak verin.
Selamünaleyküm. Annenizin zekât borcunu sizin vermeniz zorunlu değildir. Vermeniz için o size yetki verir ve siz de verirseniz iki yönlü bir sevap kazanmış olursunuz. Altının zekâtını altının kendisinden verebileceğiniz gibi parayla değerini de verebilirsiniz. Altının kendisinden zekât verdiğinizde 81 gramın altına düşerse öbür sene zekâtı gerekmeyecekti. Bu durumda ise hâlâ elinizde aynı altın beklediği için ne kadar ise gramı o kadarın yüzde iki buçuğunu vereceksiniz. Verilmemiş yılların her biri için yüzde iki buçuğu tespit edip zekâtın toplamını bulun. Birden vermeniz gerekmez. Onu borç olarak tespit edin, elinize fırsat geçtikçe verirsiniz. Allah kabul etsin.
Altınların sizin olduğu tarihten itibaren bir yıl (355 gün) geçtikten sonra şu şekilde bir hesap yapacaksınız: Altınların gramını belirleyin. Eğer 81 gramdan az ise zekât gerekmeyecektir. Borçlarınızı ve o ayki faturalarınızı toplayın. Kaç para tuttu ise onu altınların değerinden düşün. Geriye kaç gram kaldı ise onun yüzde iki buçuğunu zekât olarak vereceksiniz. Mesela kalan altın 500 gram ise bu oranın zekâtı 12,5 gram veya o kadar altının bedeli olur. Şu anda nakit verme durumunuz yoksa, borcunuzu hesaplayıp uygun zamanda verebilirsiniz. Yani bir tür zekât borçlusu olabilirsiniz. Allah'a emanet olun.
Selamünaleyküm. Arabayı saymayın. Borçlarınız varsa onları da düşün. Elinizde nakit veya bankada birikmiş paranız, altınlarınızın toplamı 81 gram altından fazla ediyorsa, bu sizin zekât verecek durumda olduğunuzu gösterir. Bu durumda mevcudun % 2,5 kadarı zekât olarak verilecektir. Kaç yıl böyle geçti ise şimdi onları aynı oranda verebilirsiniz. Bundan sonra da, her yılın bir gününü mesela, Ramazan ayının 1’ini kendinize zekât günü kabul edin. O gün geldiğinde, sözünü ettiğimiz miktar kadar paranız varsa zekât verirsiniz. Allah kabul etsin.
Selamünaleyküm. Size ait olan altınların zekâtını sizin vermeniz gerekir. Eğer sizin de borcunuz varsa o borçların oranını altınlardan düşersiniz. Geriye zekât verecek kadar kalıyorsa onun zekâtını verirsiniz. Eşinizin borcu veya geliri sizin zekâtınızla alakalı değildir. Bu yıl vermeniz gereken zekât miktarını hesaplayıp, kendinize zekât borcu olarak belirlmeyip eliniz genişleyince ödemeniz de mümkündür.
birikmiş para konusundaki diğer fetvalar
Selamünaleyküm. 'Şuraya harcarım' bir niyetle bekletilen para zekâtı gereken bir paradır.Faizsiz olduğuna güvendiğiniz bir kuruma yatırırsanız onun getirisini hayra vermeniz şart değildir. Haram olmadığına inanarak verdiğiniz kurum ise eğer o kurum getirisi size de helaldir. Helal olduğuna inanmıyorsanız hiçbir şekilde oraya para yatıramazsınız. Allah'a emanet olun, sevgimiz Rabbimizin rızasını kazanmaya sebep olur diye dua edelim.
Çocuk, baliğ olmadan ibadete mükellef değildir. Zekât da bir ibadettir. Buluğ çağından sonra yapılması farz olur.
Selamünaleyküm. Zekât için şu ölçülere dikkat edebilirsiniz: - Kendinize bir zekât günü belirleyin. Mesela bu gün, on Ramazan olabilir. Her sene o günü zekât için aşağıdaki hesabı yapma günü olarak belirleyin. - O hesap gününüzde elinizde seksen bir gram altın veya onun değerinde bir mal varsa siz zekât mükellefisiniz. Daha az ise o sana mükellef değilsiniz. - Elinizde nakit, çek-senet, alacaklar, satılık mal (maliyetleri üzerinden hesaplanacak) ne kadarsa onları toplayın. Bu toplam sizin sermayeniz olacak. - Alacaklardan geri dönmesi zayıf alacakları erteleyebilirsiniz. (Onların payını geri döndüklerinde yaparsınız.) - Varsa borçlarınızı, tahakkuk etmiş faturalarınızı toplayın; elinizdekilerin toplamından düşün. - Geriye kalan mal sizin zekat için muhatap olduğunuz maldır. Onun yüzde iki buçuğunu zekât olarak verirsiniz. - Zekât verirken kişiye veriyorsanız zekât açıklaması yapmanız gerekmez. Kuruma veriyorsanız, zekât açıklaması yapıp onları vebalden kurtarmanız gerekir. - Somali veya bir benzeri yere sizin zekâtınızı götürecek kurumun fıkhî hassasiyeti varsa rahatlıkla gönderebilirsiniz. Allah'a emanet olun.
Bir yere imza atıp resmi bir borca girmedikçe filan hayal için para biriktirmek zekâttan muafiyet gerektirmez. Nisabı buldu ve üzerinden yıl da geçtiyse zekâtını verin.
Birikmiş paranızı, ileride ev almaya niyet ederek biriktirmeniz o paradaki zekâtı kaldırmaz. Ama bir ev için anlaşma yapıp imza attıktan sonra, attığınız imzanın oranı kadar para zekâta dahil para olmaz. Bir iş için imza atmadan yapılan niyetler bağlayıcı olmaz. Siz her an o parayı başka bir iş için de kullanabilirsiniz. Allah'a emanet olunuz.
Önce birikmiş paranın veya muadili kıymetin nisap miktarına gelmesi durumunda zekât gerekeceğini bilelim. İkinci olarak da ‘çocuğun malı’ deyimi babasının veya annesinin istediği zaman alıp şurada veya burada kullanabileceği bir para ise o para çocuğun parası değildir. Çocuk adına tutulan ama anne babanın sayılan bir paradır. Bu durumda da zekât gerekecekse baba veya annesinin diğer varlığına ilave edilerek gerekli hesaplama yapılır. Zekât gerekiyorsa topluca verilir yani baba veya annenin zekâtı arasında o da verilir. Böyle değil de gerçekten çocuğun malı ise mesela ona bir yerden miras olarak kalmış veya bir yolla babasının annesinin müdahale edemeyeceği şekilde onun olmuş ise bu para çocuğun parasıdır. Hanefi mezhebi fukahasının içtihadına göre çocuğun bu parası/malı için zekât gerekmez. Buluğu çağına girdikten sonra diğer ibadetler gibi zekât ibadeti ile de mükellef olur. Hanefi mezhebi dışındaki fukahanın izinden gidenler için ise çocuğun malından zekât verilmesi gerekir.