Fetva Meclisi
Soru
Hocam Allah nasip ederse hacca gideceğim. Ben de eşim de heyecanla bu zamanı bekliyorduk. Şöyle bir endişem var: Benim aybaşı (regl) halim çok düzensiz. Ödüm patlıyor. İbadet günlerinde gelirse ben ne yapacağım? Hayız durumunda haccım olmaz mı?
Cevap
Benzer fetvalar
Hac ibadeti esnasında özel günleri başlayan hanımlar için yapılması sakıncalı olan tek şey tavaftır. Haccın önemli farzlarından biri olan İFADA tavafı yapılmadan hac tamamlanmış olmaz. Hanımlar için şöyle bir uygulama yapılabilir: Mümkünse kanamayı engelleyici ilaç kullanarak kanamayı erteletmeliyiz. Bunun bir sakıncası olmaz. Hiçbir şekilde kanamayı engelleyemeyen için ulemanın, bugünkü şartları kollayarak verdikleri fetvalar doğrultusunda o haliyle de olsa tavafını yaparak ülkesine dönmesi mümkündür. Yalnız bu durum, hacca uzaktan giden müslümanlar içindir. Mekke ve Medine'ye yakın bölgelerden hacca gidenler için bu fetva geçerli değildir.
Her ibadetin rükünleri yani olmazsa olmazları vardır. Mesela abdest namaz için olmazsa olmaz bir parçadır. Aynı şekilde secde, namaz için olmazsa olmaz bir parçadır. Bir mü'min mesela namazı hakkıyla eda etmiş olmak için bu parçaların tamamını yerine koymuş olmalıdır. Meşru bir sebepten ötürü yerine koyamadığına ise dinimiz alternatif getirmiştir. Abdestin yerine teyemmümü, secdenin yerine imayı getirmiştir. Hac ibadetinin de böyle, olmazsa olmazları vardır. Onları yapmadan hac ibadeti yerine getirilmiş olmaz. Onlar için de bir alternatif söz konusudur. İhram, Arafe Vakfesi, Safa/Merve arasında sa’y ve İfada Tavafı. İfada Tavafı dışındakilerin kadın açısından yapılamıyacak bir pozisyonu yoktur. Özel günlerinde de olsa onları yapabilir. Kadının İfada Tavafı yapabilmesi için hayız/nifas durumu olmaması gerektiğine, dinimizin hükümlerinin indiği ilk günden bugüne kadarki dönemde bütün alimler hükmetmişlerdir. Bu hüküm de Peygamber aleyhisselamın Aişe annemize söylediği sözlere dayanmaktadır. Hanefi ulemasının özetlemesi ile ifade edildiğinde bu durum, kadının hayız/nifas durumu yok iken tavaf etmesi tavafın FARZLARINDANDIR, şartlarından değildir. Bir emrin şart olması ile farz olması arasında ise telafi edilebilmesi veya edilemiyor olması gibi bir fark vardır. Bu duruma göre kadınların hac esnasında özel günlerine raslamaları ile alakalı olarak şu sonuçları çıkarabiliriz: Kadın için sorun olabilecek sadece Arafat’tan sonraki tavaftır. Onun haricindekilerde hiçbir şey yokmuş gibi devam edecektir. Zaten namaz kılmıyordur. Namaz mahalli olan Kâbe’nin tavafı sakıncalıdır. Kadın önceden tedbir alarak mesala aybaşını erteleyen ilaç kullanabilir. Bu ilacın kullanılmasında özellikle o kadın için tıbben bir sakınca yoksa fukaha da sakınca görmemektedir, ilaç kullanabilir. İlaç kullanmadı veya yararı olmadı ise, özel hali bitinceye kadar bekleyecek ve bitince gusledip tavafını yapacaktır. BUGÜNKÜ HAC SİSTEMİ İÇİNDE BU SADECE O BÖLGEDE İKAMET EDENLER İÇİN MÜMKÜNDÜR. Bir kadını ortalama bir hafta bekleyebilecek bir hac kafilesi normal şartlarda yoktur. Olmasını talep etmek de makul değil gibi görülmektedir. İhramlı halini bozmadan evine dönüp evinde özel günlerinin bitmesini bekleyip guslederek tekrar Mekke’ye gelip tavaf etmesi olabilir. BU DA SADECE ORADA YAŞAYANLARA AİT BİR KOLAYLIK OLABİLİR. Son şık olarak yapabileceği şey şudur: Özel halinde yani aybaşı durumunda iken tavaf eder ve bir koyun kurban keser orada. (Hanefi fukahasını esas aldığımızda ise BÜYÜKBAŞ kurban keser dememiz daha ihtiyatlı olur.) Bu son madde, bir farzın ağır zaruretten ötürü ihmal edilmesi gibi görülmektedir. Ortadaki zaruret, çözümü neredeyse imkânsız denebilecek bir zoruluktan kaynaklanmaktadır. O günlerde bayan geri döneceği ulaşım imkânını ayarlayabiliyor olsa bile mesela barınacağı otel bulamayacaktır. Kadını alternatifsiz bırakmak veya kadınla haccın bağını kesmek ya da sadece menepoz sonrası kadınlar haccetsin demek gibi bir uç görüşe kaymaktan ise muasır ulemanın bu fetvası ile amel edilebilir. İnşaallah bir sıkıntı da yoktur.
Nikâh kıyılırken aybaşı olmanın hiçbir artısı veya eksisi yoktur. Bunu tabii bir durum gibi görün. Mübarek olsun.
Allah Teâlâ ibadetinizi kabul buyursun. Bunu asla dert etmeyin. Normal hac yapanla sizin sevap ve bereket olarak hiçbir farkınız yoktur. Genel olarak şöyle bir planı önünüze koyarız: a- Mikâta gelirken veya evinizden yola çıkarken DİĞER HACILAR GİBİ NİYET EDİN. Sadece iki rekât namaz kılmayın. Niyetle beraber hac süreci başlamış olur. b- Mescid-i Haram'a girip tavaf etmeyin. c- Bunun dışında her şeyi yapın. d- Mekke'yi terk edeceğiniz ana kadar temizlenme olmazsa ziyaret tavafını adetli olduğunuz halde yapar ve kurban kesersiniz. e- Medine'de bu durumda iken mescide girmezsin.
Siz kendiniz için gitseniz bu hac nafile bir hac olur çünkü farzı yaptınız. Babanız vasiyet bırakmadığı için onun adına yapsanız o da nafile bir hac olur. O veya bu, ikisi de nafile hactır. İkisinden birini tercih etmenizde sakınca olmaz. Kendinize niyet edip babanız için orada bir umre de yapabilirsiniz. İçinizdeki hislere bakarak hareket edin, babanıza ait duygusallık öne çıkıyorsa onun adına yapın. Allah teala kabul buyursun.
Uzan vadede de olsa insan üzerinde kalıcı yan etkisi olmayan hap ve benzeri önleyici ilaçlar kullanılabilir. Öyle veya böyle o ilaçlar tabii bir yöntem değildir. Dikkat edin, uzun süre kullanmamaya çalışın. Allah Teâlâ hayır ve bereket üzere olmayı size nasip buyursun.
adet konusundaki diğer fetvalar
Namaz kılınan alana girmedikten sonra biiznillah sakınca olmaz ama bunu kendinize dert etmemelisiniz. Bedeniniz etkilenmez bir şekilde orada olmasından ise kalbiniz orada kalsın, siz otelde bekleyin daha iyi olur. Allah kabul buyursun. Bize de dua edin. Âmîn.
Organları oluşmamış düşükten sonra gelen kanama lohusalık değildir. Gelen kanama istihaze/özür kanamasıdır. Ancak hamilelik öncesinde tam bir temizlik müddeti geçirildiyse sonrasında gebelik olduysa ve şu an gelen kanama tamamen adet kanamasına benziyorsa (özellikleri bakımından) adet de kabul edebilir. Bu durumu doktoruna da sorabilir adet midir değil midir diye. Ama lohusalık olarak kabul edilemez.
Kadının aybaşı gününü gizlemesini gerektirecek bir durum yoktur. Bunu gerekli gereksiz teşhir etmek de doğru değildir. Ortası bulunabilir: Sorulduğunda ve gerekli muhataba söylenir, değilse söylenmez.
Bu durumu oradaki heyetten münasip bir dille rica ederek tolere edip edemeyeceklerini öğrenin. Size farklı bir gün veremeyeceklerse ibadet için olmayan bir okuyuş gibi okuyabileceğinizi umarız. Zira aynı durumdaki kadının dua niyeti ile âyet okuması caiz görülmüştür.
Kadın aybaşı durumunda iken cinsel organların aktif olmuş sayılacağı iş hariç sakıncalı bir durum yoktur. Arkadan ilişki zaten haramdır. Dolayısıyla aybaşı durumunda sevişme veya erkeğin bir yolla boşalması sakıncalı işler arasında değildir.
Spiralden sonra kanamanın artması normaldir. On günlük bir kanama da normal adet kanamasıdır. On günü aşan bir kanamanız olsaydı bu durumda eski âdetinize bakmamız gerekirdi. On güne çıkmış olan âdetinizi dikkate almalısınız.