Fetva Meclisi
Soru
Eğer bir bilgisayar oyunu haramla alakalı ise, mesela içki satılıyor veyahut masum kişiler öldürülüyorsa böyle bir oyun haram olur mu? Fıkhın en önemli kurallarından biri şudur: Harama götüren şey de o haram gibidir. Eğer önümüzdeki iş bir haramı direkt veya dolaylı olarak işin sonunda davet ediyorsa ona da haram muamelesi yapılmaktadır. Gözle yabancı bir kadına bakmanın zina sayılmasının nedeni de budur. Aslında gözle zina yapılması mümkün olmadığı halde zina, önce bakma ile başlayan bir süreçten ürediği için gözle bakmaya da ağır bir hüküm verilmiştir. Allah Teala takva ile yaşamayı hepimize kolay kılsın.
Cevap
Benzer fetvalar
1.Hile; dinimizde yasaklanan mü’minin asla başvurmaması gereken bir husustur. Müslümanın özü de sözü de bir olmalıdır. Dinimizde; “Harama götüren vesileler de onlar gibi haramdır.” kaidesi vardır. Eğer yapılan eylem bir haramı direkt veya dolaylı olarak işin sonunda o yanlışa yönelik davetiye çıkarıyorsa ona da haram muamelesi yapılmaktadır. Misal; zina çirkin bir eylemdir ama o yola sevk edecek bakma eylemi de yasaklanmıştır ki zina gibi bir tehlikeye sevk etmesin diye. Kişinin önce “şaka veya sadece oyundu” gibi bahanelerle başlattığı, uzun uzun başında vakit geçirdiği sanal bir oyun daha sonra huy halini alabilir buna öncelikle dikkat etmek gerekir. Hiçbir durumda kişi adı “oyun” bile olsa kendisini korumak adına hile gibi bir yola başvurmamalıdır. 2.Çevrimiçi (online) bir oyunda her şeyden önce bir isim ve kimliği ile karşı tarafta bulunmaktadır. İstediğini elde edemediğinde hoş olmayan bir yola başvuran kişi izlenimi vermemelidir kişi. Bu da insanı zayıf hale düşürebilir. 3. Oyunda, çevrimdışı (offline) olduğu durumda hile yapmanın günah olup olmadığı sorgulanmadan önce internet üzerinde oyun oynamanın doğru bir hareket olup olmadığı değerlendirilmelidir. Sonuçta adı “oyun” olan bir şey kişi için ne kadar gereklidir? Mü’minin dinlenmesi, eğlenmesi, ailesi ve arkadaşlarıyla keyif yapması mübah olan bir durumdur, bunların olması da gerekir. Ama kendisine ve beraberinde başkasına fayda vermeyen bir eğlenceden uzak durması gerekir zira bu tür eğlence tarzında uzun uzun vakit geçirmek en başta zihni yoracak bir durumdur. Bunun yanında “karşı tarafta kimse olmadığı halde hile yapmak haramdır” denemez aşırı düşüncelere girip vesveseli bir hale de girmemek gerekir ama boş bir eylemdir. Allah sabit olmamızı nasip etsin. Allah’a emanet olunuz.
Selamünaleyküm. Eşi zina eden kadının fıkhen nikahı düşmez ama bu evlilik nasıl devam eder? Bu ahlâkî, imani ve vicdani bir meseledir. Babanın çocuğuna o gözle bakması veya taciz etmesi, nadiren de olsa görülebilen büyük bir facia, hastalık ve sapıklıktır ve bahsettiğiniz şekilde bir hüküm vardır. Allah muhafaza buyursun.
Bu çağın önümüze getirdiği elektronik oyunların hayatımızda ciddi bir yer işgal ettiği açıkça görülmektedir. Küçük bebeklerden aile reisi insanlara kadar bir hastalık boyutunda toplumu etkisi altına alan salgına dönmüştür ne yazık ki. Uzun zaman geçmeden eşler arasında ayrılma nedenlerinde ilk sıralara bile taşınabilir diye endişelerimiz yok değildir. Bu tür oyunlar için söylenecek ilk söz mübah olmasıdır. Mübah, farz değil haram değil demektir. Yani serbest bir konudur. Bu temel kuraldan sonra ayrıntılara göre bu oyunların hükmü de değişebilir: • Zarar ve fesat kavramı devreye girdiğinde bu oyunlar için sakınca da devreye girer. Söz konusu “zarar”, ekonomik, dini, ahlâki veya sağlıkla ilgili olabilir. Hangisi olursa olsun zarar veren giderilir. Kural böyledir. • Bu konuda karar verileceği zaman genel duruma bakılır. Mesela genel olarak sakıncasız ama bir iki kişinin oynamasında bir sakınca var diye, umumi bir yasak olmaz. Aynı şekilde, genelde zararlı ama bir iki genç o oyunları yararlı işlerde değerlendiriyor diye de müspet bir karar verilemez. Karar yoğunluğa göre verilir. • Söz konusu oyunlar akidemiz açısından zarar veriyorsa mesela kâfirlerin sempatik olmalarını sağlıyorsa, onların dinlerinin veya sistemlerinin reklamını yapıyorsa, haramlardan bir haramı göz önüne çıkarıyorsa; ahlâk erimesine neden oluyorsa; avret teşhiri, kadın erkek avreti hassasiyetini yıpratmaya neden oluyorsa; öğrencilerin derslerini, iş sahiplerinin işlerini etkiliyorsa; sağlık açısından sakıncalar oluşturuyorsa, insanların akıllarını donduruyorsa; mal israfı nedeni oluyorsa; aile düzeni açısından risk oluşturuyorsa… Bu oyunların oynanmasına haram bile diyebiliriz. Bunun dışında genel hüküm mübah olmalarıdır.
İnsanın zihninde oluşan şeyler fıtratından kaynaklanan şeyler de olabilir, günlük hayatta görüp izlediklerinden de kaynaklanabilir. Dinimiz fıtrat dinidir. İnsanın bir planlama ile oluşturmadığı zihne takılan sonra da geçip giden şeyler için (onlar cinsellik hatta imana dair şeyler bile olsa) vebal oluşmayacağı hükmü vardır. Yeter ki insan o zihnine gelen şeylerin ardına düşmesin. ZİHİNDEN GELİP GEÇEN bölüm affedilenler arasındadır. Zihne gelenin peşine düşülmesi, ilerletilip projelendirilmesi ise hata/günah dediğimiz şeydir. Biri doğal yapımızın gereği diğeri ise şeytanın ardına düşmenin sonucudur. Bu nedenle: Zihnimizin bu tür fesat oluşturacak şeylerle meşgul olmaması için göz ve kulağa, bir nebze de ele dikkat etmek gerekir. Göz ve kulak koruma altına alındığında sözü edilen bu durumlar en azından asgari düzeye düşer. Özellikle zamanımızda ortaya çıkan göz kirliliğinin geldiği boyut ve oluşturduğu tehlike dikkate alındığında mesele daha iyi anlaşılacaktır. Sözü edilen bu hayaller/takıntılar öncelikle bekâr insanların işidir gibi zannedilse de esasen doğru olan bekâr veya evli herkes için bir sıkıntı olmasıdır. Evli insan da gözünü ve kulağını kollamaması durumunda eşi ile muhabbetinin bitmesi ile sonuçlanabilecek bir bataklığa doğru çekilmiş olabilir. Zikirlerden oluşan bir vird sahibi olmanın böyle bir riskten korunmaya ciddi bir katkısı vardır. Evliliğin geciktirilmemesi ve evliliğin içinin her türlü doldurulması da şarttır.
Her an ölmeye hazır olması gereken bir insanın ölürken üzerinde bulunmak istemeyeceği şeyi yapmaması gerekir. TV, hiç değilse vakit zayiatıdır. Göz zinası için şart başkadır. Bakılması haram olan şeylere bakıldığında göz zinası denen şey gerçekleşir. TV'de de bu her pozisyonda olmayabilir. Ama saniyelerle sınırlı bir ömrü, asırlarca sürecekmiş gibi rahat harcamanın hangi mantığı olur? Bunlar boş kalmanın, hedefsiz yaşamanın, cemaat ehli olmamanın, insanlığa hizmetten lezzet alamamanın sonuçlarıdır. Allah yardımcımız olsun.
Senin bu samimi dertleşmen, nefsinle mücadele ettiğini ve pes etmediğini gösteriyor. Allah seni bu niyetin ve ızdırabın sebebiyle affeylesin, yollarını açsın. Şimdi seninle 23 yaşında bir mü’min gencin karşılaştığı bu iki büyük mesele hakkında konuşalım: Nefisle Savaş: Mastürbasyon ve Harama Bakmaktan Kurtulmak Kardeşim… Bu çağ, göz zinasının en kolay, iffetin en zor olduğu bir çağ. Ama seni bu çağda temiz kalmaya çalışanlardan görmek istiyoruz. Derdini açık açık söylemen zaten bir tevbe alametidir. Mastürbasyon ve Harama Bakış Ne Yapıyor? Bedeni bitiriyor (bitkinlik, güçsüzlük), Ruhu çürütüyor (umutsuzluk, karamsarlık), Beyni bağımlı kılıyor (dopamin alışkanlığı), En önemlisi: Kalbi karartıyor. Peygamber Efendimiz sallallahü aleyhi vesellem buyuruyor: "Gözlerin zinası bakmaktır. Ellerinkisi de tutmaktır." (Buhârî, Edeb 96) Şu halde mesele sadece “ayıp” değil, imanı koruma meselesidir. Şeytan ve nefsinin ağına düşmemek için kendine boş zaman bırakma. Zihnini boş bırakma, nefis hemen onu işgal eder. Sosyal medya ve interneti kontrollü kullan. Yapabilirsen oruç tut. Gerçek dostlar edin; Aynı mücadeleyi veren arkadaşlarla konuş. Yalnız kalma. Çünkü haram yalnızlıkta gelir. Evlenmek için fiili dua da et: Helal yollardan arayışta bulun.
bilgisayar oyunu konusundaki diğer fetvalar
Selamünaleyküm. Korktuğunu şey o oyunları bırakmanız için yeterli bir sebeptir. Bir de oyunun sizin en enerjik zamanınızda ömrünüzü boşa harcamanız demek olduğuna göre o oyunu kökten bırakmalısınız.
Selamünaleyküm. Paranızı da ömrünüzü de israf ediyorsunuz elbette.
Selamünaleyküm. Bu kazanç, üretilen oyunlardaki haramlara göre değişir. Yüzde yüz helal olan bir şey üretilirse sakıncası olmaz. Aksi takdirde yapılan iş caiz değildir, kazanılan helal değildir.
Sadece bir oyun olarak kalmasını kastediyoruz. Oyunu hayata yansıttığımız durum ise yasak kapsamına giriyor. Oynarken de bu yasağa girilmiş olabilir. İbadetleri aksatma, insani görevleri aksatma gibi ayrıntılara düşülürse bu durum oluşur.
Güzel gencim, şu anda sakıncasız gibi dursa da o oyunlar seni sakıncalılara taşır ileride. Sen onların yerine güzel bir spor yap, sılayırahim yap. Farklı kitaplar oku. Allah Teâlâ seni muhafaza buyursun, geleceğini bereketli kılsın.
Adı oyun olan bir şeyin nesi bu hayatta gerekli olabilir. Çocuk için kurulu bir düzene büyüklerin katılmasının yorumu çok zor. Hayat oyundan daha büyük ve daha ciddidir. Ahiret oynayanların değil ciddi olanların kazanacağı bir yer olacak.