Fetva Meclisi
Soru
Hocam “Knight” denilen bir bilgisayar oyunu var. Eşim bu oyunu oynuyor. Ben vaktini boşa geçiriyorsun diyorum ama kendisi tam tersini söylüyor. Oyunun neresi günah diyor. Rica etsem eşime de göstereceğim şekilde cevaplar mısınız?
Cevap
Benzer fetvalar
Ah kardeşim, keşke ölüm korkusu olsa, keşke! Nerede o korku? Korkunun adı var kendi yoktur. Korkan, korkusunun gereğini yapmaz mı? Bizimki çocukların azarlanmaktan korkup bildiklerini de yapmasına benziyor sadece.
Selamünaleyküm. Paranızı da ömrünüzü de israf ediyorsunuz elbette.
Önce şunu bilmek gerekir: Müslüman oyun insanı değildir. Bilgisayar oyunu ile ömür tüketemeyiz. Elbette oyun oynamak da belli bir yaşa kadar ihtiyaçtır ama hayatı oyuna çevirmek yanlıştır. Belirttiğiniz şekilde din işaretlerinin bir oyunda bulunması dinden çıkmış olmak gibi bir sonucu getirmez. Onu benimseme, oyunun o simge üzerine kurulu olması gibi şartlarla belki o düzey oluşabilir ama tekrar bilmelisiniz ki Müslüman daha büyük insandır.
Karma bir ortamda eşiyle de olsa oynayan bir kadının nikâhı düşmez, insanlığı ve ahlâkı düşer.
Bu durumu bir psikologla değerlendirmeniz daha isabetli olur. Ortadaki sorunun bilgisayar olmadığı kanaatindeyim. Eşiniz de asıl sıkıntıyı bilemeden bilgisayara takılmış olabilir. İsabetli olan bir psikologla değerlendirme yapmanız olur.
Bu çağın önümüze getirdiği elektronik oyunların hayatımızda ciddi bir yer işgal ettiği açıkça görülmektedir. Küçük bebeklerden aile reisi insanlara kadar bir hastalık boyutunda toplumu etkisi altına alan salgına dönmüştür ne yazık ki. Uzun zaman geçmeden eşler arasında ayrılma nedenlerinde ilk sıralara bile taşınabilir diye endişelerimiz yok değildir. Bu tür oyunlar için söylenecek ilk söz mübah olmasıdır. Mübah, farz değil haram değil demektir. Yani serbest bir konudur. Bu temel kuraldan sonra ayrıntılara göre bu oyunların hükmü de değişebilir: • Zarar ve fesat kavramı devreye girdiğinde bu oyunlar için sakınca da devreye girer. Söz konusu “zarar”, ekonomik, dini, ahlâki veya sağlıkla ilgili olabilir. Hangisi olursa olsun zarar veren giderilir. Kural böyledir. • Bu konuda karar verileceği zaman genel duruma bakılır. Mesela genel olarak sakıncasız ama bir iki kişinin oynamasında bir sakınca var diye, umumi bir yasak olmaz. Aynı şekilde, genelde zararlı ama bir iki genç o oyunları yararlı işlerde değerlendiriyor diye de müspet bir karar verilemez. Karar yoğunluğa göre verilir. • Söz konusu oyunlar akidemiz açısından zarar veriyorsa mesela kâfirlerin sempatik olmalarını sağlıyorsa, onların dinlerinin veya sistemlerinin reklamını yapıyorsa, haramlardan bir haramı göz önüne çıkarıyorsa; ahlâk erimesine neden oluyorsa; avret teşhiri, kadın erkek avreti hassasiyetini yıpratmaya neden oluyorsa; öğrencilerin derslerini, iş sahiplerinin işlerini etkiliyorsa; sağlık açısından sakıncalar oluşturuyorsa, insanların akıllarını donduruyorsa; mal israfı nedeni oluyorsa; aile düzeni açısından risk oluşturuyorsa… Bu oyunların oynanmasına haram bile diyebiliriz. Bunun dışında genel hüküm mübah olmalarıdır.
bilgisayar oyunu konusundaki diğer fetvalar
Üzerinize düşeni yapmışsınız. Daha fazla dert etmenize gerek yoktur.
Şüpheli ve sıkıntılı işlerden para kazanmak da oynamak da sakıncalıdır.
Sadece oyun üretmek ve satmak kazancı haram kılmaz. Oyunun içeriğinde Şeriatımıza aykırı bir şey bulunması veya yaygın olarak insanların o oyunla iman, ibadet ve sosyal sorumluluklarından uzak kalmaları gibi bir sonuç oluşuyorsa oyun sakıncalıdır deriz. Bizim şahsi kanaatimiz için bu dijital oyunların bir nesli dininden ve insanlığından uzaklaştırmanın ana figürlerinden biri olduğu için caiz olmayacağı şeklindedir.
1.Hile; dinimizde yasaklanan mü’minin asla başvurmaması gereken bir husustur. Müslümanın özü de sözü de bir olmalıdır. Dinimizde; “Harama götüren vesileler de onlar gibi haramdır.” kaidesi vardır. Eğer yapılan eylem bir haramı direkt veya dolaylı olarak işin sonunda o yanlışa yönelik davetiye çıkarıyorsa ona da haram muamelesi yapılmaktadır. Misal; zina çirkin bir eylemdir ama o yola sevk edecek bakma eylemi de yasaklanmıştır ki zina gibi bir tehlikeye sevk etmesin diye. Kişinin önce “şaka veya sadece oyundu” gibi bahanelerle başlattığı, uzun uzun başında vakit geçirdiği sanal bir oyun daha sonra huy halini alabilir buna öncelikle dikkat etmek gerekir. Hiçbir durumda kişi adı “oyun” bile olsa kendisini korumak adına hile gibi bir yola başvurmamalıdır. 2.Çevrimiçi (online) bir oyunda her şeyden önce bir isim ve kimliği ile karşı tarafta bulunmaktadır. İstediğini elde edemediğinde hoş olmayan bir yola başvuran kişi izlenimi vermemelidir kişi. Bu da insanı zayıf hale düşürebilir. 3. Oyunda, çevrimdışı (offline) olduğu durumda hile yapmanın günah olup olmadığı sorgulanmadan önce internet üzerinde oyun oynamanın doğru bir hareket olup olmadığı değerlendirilmelidir. Sonuçta adı “oyun” olan bir şey kişi için ne kadar gereklidir? Mü’minin dinlenmesi, eğlenmesi, ailesi ve arkadaşlarıyla keyif yapması mübah olan bir durumdur, bunların olması da gerekir. Ama kendisine ve beraberinde başkasına fayda vermeyen bir eğlenceden uzak durması gerekir zira bu tür eğlence tarzında uzun uzun vakit geçirmek en başta zihni yoracak bir durumdur. Bunun yanında “karşı tarafta kimse olmadığı halde hile yapmak haramdır” denemez aşırı düşüncelere girip vesveseli bir hale de girmemek gerekir ama boş bir eylemdir. Allah sabit olmamızı nasip etsin. Allah’a emanet olunuz.
Hilesiz oyun oynamak, sabır ve emeğin kıymetini öğretir. Oyun bile olsa helal ve haram çizgisine dikkat eden bir mümin, Allah katında büyük bir incelik sahibidir. Hileye gerek kalmadan kazandığın şey hem vicdanını rahatlatır hem de karakterini geliştirir. Allah seni doğrulukla, dikkatle ve ahlâkla yaşamaya muvaffak kılsın. Oyun gibi masum görünen alanlarda bile “helale harama dikkat eden” gençler ümmetin umududur. Rabbim seni o güzel gençlerden eylesin.
Güzel gencim, şu anda sakıncasız gibi dursa da o oyunlar seni sakıncalılara taşır ileride. Sen onların yerine güzel bir spor yap, sılayırahim yap. Farklı kitaplar oku. Allah Teâlâ seni muhafaza buyursun, geleceğini bereketli kılsın.