Fetva Meclisi
Soru
Hocam ben kendi oyunumu yapmaya çalışıyorum ve tamamladıktan sonra Play Store’da yayınlamayı düşünüyorum. Oyunumda reklam göstermek de istiyorum. İnsanlar oyunu oynarken arada çıkan reklamları izlediğinde bana bir miktar gelir sağlanacak. Bu şekilde kazanılan para helal midir? Ayrıca oyun tamamen kendi emeğimle yapılacak, çalıntı veya kopya olmayacak. Bu durumda herhangi bir haksız kazanç söz konusu olur mu?
Cevap
Benzer fetvalar
Selamünaleyküm. Bu kazanç, üretilen oyunlardaki haramlara göre değişir. Yüzde yüz helal olan bir şey üretilirse sakıncası olmaz. Aksi takdirde yapılan iş caiz değildir, kazanılan helal değildir.
Selamünaleyküm. Bunu sağlıkla ilgili sorduğunuzu düşünün, cevabı ne olarak tahmin ederdiniz? 'Zaten insanlar üşütecekti?' diyebilir misiniz? Vakit sağlıktan daha az mı değerlidir? Siz, sizi oyalayanları kıyamet günü affetmeyeceksiniz, bir de insanları düşünün!
Selamünaleyküm. Helal olan reklamdan para kazanmanızda sakınca olmaz. ortada bir telif hakkı da olmadığına göre mesele yok demektir ama insanların oyunla meşguliyetine sebep olmak, hayatı oyun-eğlenceden ibaret gibi algılayan kültüre destek olmak insanı vebale sokabilir. Bir de bu açıdan bakın.
Müslüman insanın böyle oyunlara ve tuzaklara ilgi göstermeyecek basirette olması gerekir.
Kadın resmini basmak, kullanmak caiz değildir. Caiz olmayan bir şey ile ticaret yapmak da caiz olmaz. Kazancınızın çalınmış bir para gibi yüzde yüz haram olduğunu söylemesek bile o kazanç ile sizin bereketli bir sofraya oturmayacağınızı bilmeniz gerekir.
Selamünaleyküm Bu iş, seviyeli bir iş değildir. Kazanılan para için de yüzeysel olarak helal diyebiliriz.
bilgisayar oyunu konusundaki diğer fetvalar
1.Hile; dinimizde yasaklanan mü’minin asla başvurmaması gereken bir husustur. Müslümanın özü de sözü de bir olmalıdır. Dinimizde; “Harama götüren vesileler de onlar gibi haramdır.” kaidesi vardır. Eğer yapılan eylem bir haramı direkt veya dolaylı olarak işin sonunda o yanlışa yönelik davetiye çıkarıyorsa ona da haram muamelesi yapılmaktadır. Misal; zina çirkin bir eylemdir ama o yola sevk edecek bakma eylemi de yasaklanmıştır ki zina gibi bir tehlikeye sevk etmesin diye. Kişinin önce “şaka veya sadece oyundu” gibi bahanelerle başlattığı, uzun uzun başında vakit geçirdiği sanal bir oyun daha sonra huy halini alabilir buna öncelikle dikkat etmek gerekir. Hiçbir durumda kişi adı “oyun” bile olsa kendisini korumak adına hile gibi bir yola başvurmamalıdır. 2.Çevrimiçi (online) bir oyunda her şeyden önce bir isim ve kimliği ile karşı tarafta bulunmaktadır. İstediğini elde edemediğinde hoş olmayan bir yola başvuran kişi izlenimi vermemelidir kişi. Bu da insanı zayıf hale düşürebilir. 3. Oyunda, çevrimdışı (offline) olduğu durumda hile yapmanın günah olup olmadığı sorgulanmadan önce internet üzerinde oyun oynamanın doğru bir hareket olup olmadığı değerlendirilmelidir. Sonuçta adı “oyun” olan bir şey kişi için ne kadar gereklidir? Mü’minin dinlenmesi, eğlenmesi, ailesi ve arkadaşlarıyla keyif yapması mübah olan bir durumdur, bunların olması da gerekir. Ama kendisine ve beraberinde başkasına fayda vermeyen bir eğlenceden uzak durması gerekir zira bu tür eğlence tarzında uzun uzun vakit geçirmek en başta zihni yoracak bir durumdur. Bunun yanında “karşı tarafta kimse olmadığı halde hile yapmak haramdır” denemez aşırı düşüncelere girip vesveseli bir hale de girmemek gerekir ama boş bir eylemdir. Allah sabit olmamızı nasip etsin. Allah’a emanet olunuz.
Hilesiz oyun oynamak, sabır ve emeğin kıymetini öğretir. Oyun bile olsa helal ve haram çizgisine dikkat eden bir mümin, Allah katında büyük bir incelik sahibidir. Hileye gerek kalmadan kazandığın şey hem vicdanını rahatlatır hem de karakterini geliştirir. Allah seni doğrulukla, dikkatle ve ahlâkla yaşamaya muvaffak kılsın. Oyun gibi masum görünen alanlarda bile “helale harama dikkat eden” gençler ümmetin umududur. Rabbim seni o güzel gençlerden eylesin.
Hanefi mezhebi alimleri menfaatler üzerinden ticareti uygun bulmazlar. Bu da menfaati satmak olduğu için caiz sayılmaz. Diğer mezheplere göre ise haram bir oyun değilse caiz olabilir. Tamamen hayal ürünü olan bir oyunun satılması ise olmayanı satmak olacağı için her türlü caiz olmaz.
Oyun oynamak genel kurallar itibariyle mubahtır. Mubah demek ortada bir günah veya sevap olmadan yapılabilen bir şey demektir. Oyunun her çeşidi de böyledir. Mubah olan oyun batıla hizmet ettiriyorsa, ibadetleri ihmal ettiriyorsa, insani ve zorunlu görevleri ihmal ettiriyorsa, sağlık açısından risk oluşturuyorsa, kumar gibi bir harama sevk ettiriyorsa, avret teşhiri ve izlemesi gibi bir çirkinliğe sebep oluyorsa böyle bir drumda dijital veya genel oyunlar mubah olmaktan haram olmaya geçer, yapılması da caiz olmaz.
Şüpheli ve sıkıntılı işlerden para kazanmak da oynamak da sakıncalıdır.
Oyun zaten adı üstünde oyun; geneli sakıncalı ve caiz olmayanlardan oluşmaktadır. Ne kadar helal olacak ki bir de üzerine yalan ve aldatma getirilince helal olabilişin. Bu işlem tam anlamıyla bir hile üzerine kuruludur veya hile karıştırılmıştır. Söylenebilecek en kolay söz, haramın tonunun ağırlaştırılmış olması şeklindedir.