Fetva Meclisi

Hayali takipçi üzerinden ticaret caiz olamaz. Olmayan birini var gibi göstermek bir yalandır. Yalanla iş görmek de haramdır. İnsanların beğenisini toplamak, ticari gelir elde etmek, reklam sağlamak gibi nedenlerle yapılan bu iş bir hiledir, yalandır. Hile ve yalan Müslümanca iş değildir. Bu yolla elde edilen gelir de helal değildir.

Şöyle bir özetleme yapabiliriz: Ticaretin şartları açısından sakınca bulunmayan bir metaın satışı için alışveriş anında ve mekânında alıcı/satıcı bulunduysa bu ticaret tamamdır. Esas olan da budur. Yapısı gereği kapalı olan bir şeyin mesela cevizin o şekilde satılması bir görememe değildir. Bu ticaret de tamamdır. Bir nesnenin örneğini görerek alışveriş yapmak da caizdir. Örneğin diğerleri aynısı çıkmazsa zaten müşterinin iade hakkı olur. Özellikle Hanefi mezhebi müçtehitlerinin ağırlıklı içtihadı ile göz önünde olmayan bir malın alıcı açısından yeterli şekilde tanınmış olması durumunda ticareti caizdir.

Sadece oyun üretmek ve satmak kazancı haram kılmaz. Oyunun içeriğinde Şeriatımıza aykırı bir şey bulunması veya yaygın olarak insanların o oyunla iman, ibadet ve sosyal sorumluluklarından uzak kalmaları gibi bir sonuç oluşuyorsa oyun sakıncalıdır deriz. Bizim şahsi kanaatimiz için bu dijital oyunların bir nesli dininden ve insanlığından uzaklaştırmanın ana figürlerinden biri olduğu için caiz olmayacağı şeklindedir.

Selamünaleyküm. Malayani yani boş işler üzerinden kazanılan şey helallik riski taşır.

Telefon veya bilgisayar oyunları için direkt haram dememiz mümkün değildir. Muhtevası haram olan bir oyun için bu söylenebilir. Kumara alıştıran veya oynatan, cinselliği kışkırtan, kâfirleri sevdiren gibi sakıncalar olmadıkça oyun haram değildir. Oynanırken harama sebep olması mümkündür. Öyle bakıldığında bilgisayar için de baştan yok demek gerekir.

Aleykümselam. İnsanları harama sevk eden şeyi üretmekle haram işlemiş olursunuz. Boş işlere sevk eden şey üretirseniz de boş iş yapmış olursunuz. Mü'min ise dolu dolu insandır.

Oyun oynamak genel kurallar itibariyle mubahtır. Mubah demek ortada bir günah veya sevap olmadan yapılabilen bir şey demektir. Oyunun her çeşidi de böyledir. Mubah olan oyun batıla hizmet ettiriyorsa, ibadetleri ihmal ettiriyorsa, insani ve zorunlu görevleri ihmal ettiriyorsa, sağlık açısından risk oluşturuyorsa, kumar gibi bir harama sevk ettiriyorsa, avret teşhiri ve izlemesi gibi bir çirkinliğe sebep oluyorsa böyle bir drumda dijital veya genel oyunlar mubah olmaktan haram olmaya geçer, yapılması da caiz olmaz.

Oyun zaten adı üstünde oyun; geneli sakıncalı ve caiz olmayanlardan oluşmaktadır. Ne kadar helal olacak ki bir de üzerine yalan ve aldatma getirilince helal olabilişin. Bu işlem tam anlamıyla bir hile üzerine kuruludur veya hile karıştırılmıştır. Söylenebilecek en kolay söz, haramın tonunun ağırlaştırılmış olması şeklindedir.

İki veya daha çok kişinin bir bedel koyup karşılığında kazanma ihtimali için oynanan oyun olduktan sonra kumar kumardır. Köyde çakıl taşları ile oynanması ile özel makinelerle oynanması arasında fark yoktur. Elektronik sistemler ve cihazlar bu haramı daha kolay ve cazip hale getirdiği için haramlığı ve tehlikesi de daha büyük olmuştur. Normal kumar hangi zararı veriyorsa modern kumar kat kat onu vermektedir. Daha kolay ulaşılan, daha kolay oynanan elektronik kumar aileyi ve toplumu daha çabuk ifsat etmektedir. Kısa zamanda bağımlılık yapması da bunun göstergesidir. Büyükler, gençler hatta çocuklar bu illete dalıp gitmektedirler. Kumar oynayanların bir mekânda toplanıp oynamaları ile birinin bir kıtada diğerinin öbür kıtada olması da aynıdır. Bu kumar türünü daha sakıncalı hale getiren farklılıklardan biri de uluslararası şer şirketlerinin insanları sömürmesi ve sömürdüklerini insanlığın ifsadı için kullanmalarının daha yoğun olmasıdır. Gerçek bir para veya mal alıp verme şeklinde yapılmıyor olsa bile elektronik oyunların kumara benzeyen şekillerinden kesinlikle uzak durulmalıdır. Yarının açık bağımlılığı ve haramını bugünden hazırlayan ve kolaylaştıran bir oyun da haram kabul edilmelidir.

Hilesiz oyun oynamak, sabır ve emeğin kıymetini öğretir. Oyun bile olsa helal ve haram çizgisine dikkat eden bir mümin, Allah katında büyük bir incelik sahibidir. Hileye gerek kalmadan kazandığın şey hem vicdanını rahatlatır hem de karakterini geliştirir. Allah seni doğrulukla, dikkatle ve ahlâkla yaşamaya muvaffak kılsın. Oyun gibi masum görünen alanlarda bile “helale harama dikkat eden” gençler ümmetin umududur. Rabbim seni o güzel gençlerden eylesin.

1.Hile; dinimizde yasaklanan mü’minin asla başvurmaması gereken bir husustur. Müslümanın özü de sözü de bir olmalıdır. Dinimizde; “Harama götüren vesileler de onlar gibi haramdır.” kaidesi vardır. Eğer yapılan eylem bir haramı direkt veya dolaylı olarak işin sonunda o yanlışa yönelik davetiye çıkarıyorsa ona da haram muamelesi yapılmaktadır. Misal; zina çirkin bir eylemdir ama o yola sevk edecek bakma eylemi de yasaklanmıştır ki zina gibi bir tehlikeye sevk etmesin diye. Kişinin önce “şaka veya sadece oyundu” gibi bahanelerle başlattığı, uzun uzun başında vakit geçirdiği sanal bir oyun daha sonra huy halini alabilir buna öncelikle dikkat etmek gerekir. Hiçbir durumda kişi adı “oyun” bile olsa kendisini korumak adına hile gibi bir yola başvurmamalıdır. 2.Çevrimiçi (online) bir oyunda her şeyden önce bir isim ve kimliği ile karşı tarafta bulunmaktadır. İstediğini elde edemediğinde hoş olmayan bir yola başvuran kişi izlenimi vermemelidir kişi. Bu da insanı zayıf hale düşürebilir. 3. Oyunda, çevrimdışı (offline) olduğu durumda hile yapmanın günah olup olmadığı sorgulanmadan önce internet üzerinde oyun oynamanın doğru bir hareket olup olmadığı değerlendirilmelidir. Sonuçta adı “oyun” olan bir şey kişi için ne kadar gereklidir? Mü’minin dinlenmesi, eğlenmesi, ailesi ve arkadaşlarıyla keyif yapması mübah olan bir durumdur, bunların olması da gerekir. Ama kendisine ve beraberinde başkasına fayda vermeyen bir eğlenceden uzak durması gerekir zira bu tür eğlence tarzında uzun uzun vakit geçirmek en başta zihni yoracak bir durumdur. Bunun yanında “karşı tarafta kimse olmadığı halde hile yapmak haramdır” denemez aşırı düşüncelere girip vesveseli bir hale de girmemek gerekir ama boş bir eylemdir. Allah sabit olmamızı nasip etsin. Allah’a emanet olunuz.