Fetva Meclisi

1.Hile; dinimizde yasaklanan mü’minin asla başvurmaması gereken bir husustur. Müslümanın özü de sözü de bir olmalıdır. Dinimizde; “Harama götüren vesileler de onlar gibi haramdır.” kaidesi vardır. Eğer yapılan eylem bir haramı direkt veya dolaylı olarak işin sonunda o yanlışa yönelik davetiye çıkarıyorsa ona da haram muamelesi yapılmaktadır. Misal; zina çirkin bir eylemdir ama o yola sevk edecek bakma eylemi de yasaklanmıştır ki zina gibi bir tehlikeye sevk etmesin diye. Kişinin önce “şaka veya sadece oyundu” gibi bahanelerle başlattığı, uzun uzun başında vakit geçirdiği sanal bir oyun daha sonra huy halini alabilir buna öncelikle dikkat etmek gerekir. Hiçbir durumda kişi adı “oyun” bile olsa kendisini korumak adına hile gibi bir yola başvurmamalıdır. 2.Çevrimiçi (online) bir oyunda her şeyden önce bir isim ve kimliği ile karşı tarafta bulunmaktadır. İstediğini elde edemediğinde hoş olmayan bir yola başvuran kişi izlenimi vermemelidir kişi. Bu da insanı zayıf hale düşürebilir. 3. Oyunda, çevrimdışı (offline) olduğu durumda hile yapmanın günah olup olmadığı sorgulanmadan önce internet üzerinde oyun oynamanın doğru bir hareket olup olmadığı değerlendirilmelidir. Sonuçta adı “oyun” olan bir şey kişi için ne kadar gereklidir? Mü’minin dinlenmesi, eğlenmesi, ailesi ve arkadaşlarıyla keyif yapması mübah olan bir durumdur, bunların olması da gerekir. Ama kendisine ve beraberinde başkasına fayda vermeyen bir eğlenceden uzak durması gerekir zira bu tür eğlence tarzında uzun uzun vakit geçirmek en başta zihni yoracak bir durumdur. Bunun yanında “karşı tarafta kimse olmadığı halde hile yapmak haramdır” denemez aşırı düşüncelere girip vesveseli bir hale de girmemek gerekir ama boş bir eylemdir. Allah sabit olmamızı nasip etsin. Allah’a emanet olunuz.

Sadece oyun üretmek ve satmak kazancı haram kılmaz. Oyunun içeriğinde Şeriatımıza aykırı bir şey bulunması veya yaygın olarak insanların o oyunla iman, ibadet ve sosyal sorumluluklarından uzak kalmaları gibi bir sonuç oluşuyorsa oyun sakıncalıdır deriz. Bizim şahsi kanaatimiz için bu dijital oyunların bir nesli dininden ve insanlığından uzaklaştırmanın ana figürlerinden biri olduğu için caiz olmayacağı şeklindedir.

Bir oyuna para yatırılıyor ve kazanan para ya da başka bir ikramiye alıyorsa o oyun kumardır. Asla oynanması caiz değildir. İster telefonla olsun ister bir oyun merkezinde olsun hüküm böyledir. Bir para yatırılmıyor ve karşılık beklenmiyorsa o zaman haram görüntüleri olmayan, dine imana hakaret içermeyen ve oynayanını asıl görevlerini ihmal etmesine sebep olmayan oyun haramdır demeyiz. Yine de oyun oynamayı mü'min kendine yakıştırmamalıdır, bunu biliniz.

Aleykümselam. 1- Para kazanmak için oynanan oyunlar kumar olacağı için hiçbir şekilde o tür oyunlar caiz olmaz. 2- Kumar olmayan yani bir şey kazanmak için olmayan, teselli ve eğlence için oynanan oyunlar para ile satın alınabilir. 3- Gerek satın alma ve gerekse oynamada helal olması için en temel şart, oyunun bir haram ihtiva etmiyor olmasıdır. Haram ihtiva ediyorsa mesela erkek veya kadının bedenini çıplak gösteriyorsa veya benzeri bir haram söz konusu ise ne satın almak ne oynamak caiz olmaz. 4- Dinimiz sadece namaz dini değildir. Namaz, yapmamız gerekenlerden sadece biridir. Namaz gibi mesela anne babaya hizmet de bir görevdir. Bu görevlere farzlar adını veririz. Genel olarak farzlarda bir eksiklik olmuyorsa sözü edilen oyun caiz olabilir. 5- Bir başka önemli husus da sıhhat konusudur. Oynanan oyun başta göz olmak üzere sağlık açısından sakınca oluşturmamalıdır. Kısa veya uzun vadede insan sağlığını olumsuz etkileyen oyun oynanamaz.

Selamünaleyküm. Bunu sağlıkla ilgili sorduğunuzu düşünün, cevabı ne olarak tahmin ederdiniz? 'Zaten insanlar üşütecekti?' diyebilir misiniz? Vakit sağlıktan daha az mı değerlidir? Siz, sizi oyalayanları kıyamet günü affetmeyeceksiniz, bir de insanları düşünün!

Müslüman’ın eğlencesi, günah unsuru taşımayan, farzlarını engellemeyen, harama çağırmayan şekilde olmalıdır. Spor yapmak, arkadaşlarla muhabbet, aileyle piknik, kitap okumak, beceri geliştiren hobiler, bazen zekâ oyunları veya temiz içerikli bilgisayar oyunları bu kapsama girer. Bilgisayar oyunlarında iki noktaya dikkat gerekir: İçerik haram çağrıştırıyorsa (açık saçıklık, küfür, şiddeti yüceltmek vb.) oynamak caiz olmaz. Fazla vakit alıp namaz, ders, aile hakkı gibi farzları ihmal ettirirse mubah olan da günaha dönüşür. Karakter meselesinde, 3 boyutlu oyun figürleri âlimler arasında “resim mi, yoksa gölge/temsili şekil mi?” diye tartışılmıştır. Eğer bu şekiller put anlayışına sebep olacak, çıplaklık gibi haram unsurlar taşıyacaksa haramdır. Sade, çıplak olmayan, putlaştırılmayan figürler için genel olarak âlimler mubah görüşündedir; fakat ihtiyatlı olmak daha güzeldir.

Hanefi mezhebi alimleri menfaatler üzerinden ticareti uygun bulmazlar. Bu da menfaati satmak olduğu için caiz sayılmaz. Diğer mezheplere göre ise haram bir oyun değilse caiz olabilir. Tamamen hayal ürünü olan bir oyunun satılması ise olmayanı satmak olacağı için her türlü caiz olmaz.

Oyun oynamak genel kurallar itibariyle mubahtır. Mubah demek ortada bir günah veya sevap olmadan yapılabilen bir şey demektir. Oyunun her çeşidi de böyledir. Mubah olan oyun batıla hizmet ettiriyorsa, ibadetleri ihmal ettiriyorsa, insani ve zorunlu görevleri ihmal ettiriyorsa, sağlık açısından risk oluşturuyorsa, kumar gibi bir harama sevk ettiriyorsa, avret teşhiri ve izlemesi gibi bir çirkinliğe sebep oluyorsa böyle bir drumda dijital veya genel oyunlar mubah olmaktan haram olmaya geçer, yapılması da caiz olmaz.

Oyun zaten adı üstünde oyun; geneli sakıncalı ve caiz olmayanlardan oluşmaktadır. Ne kadar helal olacak ki bir de üzerine yalan ve aldatma getirilince helal olabilişin. Bu işlem tam anlamıyla bir hile üzerine kuruludur veya hile karıştırılmıştır. Söylenebilecek en kolay söz, haramın tonunun ağırlaştırılmış olması şeklindedir.

İki veya daha çok kişinin bir bedel koyup karşılığında kazanma ihtimali için oynanan oyun olduktan sonra kumar kumardır. Köyde çakıl taşları ile oynanması ile özel makinelerle oynanması arasında fark yoktur. Elektronik sistemler ve cihazlar bu haramı daha kolay ve cazip hale getirdiği için haramlığı ve tehlikesi de daha büyük olmuştur. Normal kumar hangi zararı veriyorsa modern kumar kat kat onu vermektedir. Daha kolay ulaşılan, daha kolay oynanan elektronik kumar aileyi ve toplumu daha çabuk ifsat etmektedir. Kısa zamanda bağımlılık yapması da bunun göstergesidir. Büyükler, gençler hatta çocuklar bu illete dalıp gitmektedirler. Kumar oynayanların bir mekânda toplanıp oynamaları ile birinin bir kıtada diğerinin öbür kıtada olması da aynıdır. Bu kumar türünü daha sakıncalı hale getiren farklılıklardan biri de uluslararası şer şirketlerinin insanları sömürmesi ve sömürdüklerini insanlığın ifsadı için kullanmalarının daha yoğun olmasıdır. Gerçek bir para veya mal alıp verme şeklinde yapılmıyor olsa bile elektronik oyunların kumara benzeyen şekillerinden kesinlikle uzak durulmalıdır. Yarının açık bağımlılığı ve haramını bugünden hazırlayan ve kolaylaştıran bir oyun da haram kabul edilmelidir.