Fetva Meclisi
Soru
Hocam, bir hastanenin vezne bölümünde çalışıyorum. Bozuk para her zaman kasada mevcut olmuyor. Ödeme alırken bazen yuvarlamak zorunda kalıyorum. Kasa fazlası olan paraları da muayeneye gelip parası olmayan hastalar için kullanıyorum. Bazı zamanlarda ise bozuk para olunca tam para üstü veriyorum hastalara, bu durumda iki hastaya bazen farklı davranmış oluyorum, kul hakkına girmekten çok korkuyorum böyle durumlarda nasıl bir yol izlemeliyim?
Cevap
Benzer fetvalar
Selamünaleyküm. Böyle bir durum, ödeme yapan vatandaşlar tarafından normal görülen bir davranıştır ve yaygındır. Dolayısıyla ortada bir hak doğma durumu yoktur denebilir. Eğer kuruş da olsa kalanı isteyen vatandaşa olumlu cevap verilecekse yani veznedar buna hazırsa sıkıntı yoktur. Kalan paranın veznedarda kalması da normaldir.
Selamünaleyküm. Zimmetinize geçirdiğiniz miktarı ödemeye karar verin. Bunun için de kuruş kuruş da olsa biriktirin. Bu durumu da vasiyetiniz olarak bir kenara not edin. Sizden sonraya kalsa da ödensin. Ayrıca tövbe edin.
Net olarak hakkına girdiğinizi hatırladıklarınız varsa onlarla bir yolunu bulup helalleşin. Genel olarak listede bulunup da ayrıntısını hatırlamadıklarınız için de dua edin, onlar ve sizin için istiğfar edin. Allah yardımcımız olsun. Dua etmeye devam edin.
Selamünaleyküm. O miktar parayı onun adına bankaya yatırın, görüşmeyin. Böylece hak kalkar, rahat edersiniz.
Böyle bir durumda hakkınızı aramanız makuldür. Hakkınızı arayın, devletin ona vereceği ceza olarak size verilecek tazminattan yaptığınız masrafları düşün. Bedensel bir zararınız yani organlarda bir eksiklik oluşmadı ise sizde manevi tazminat olarak alacağınız parayı kullanmasanız daha iyi edersiniz. Bir hayır kurumuna verin. Bedeninizde bir eksiklik oluştu ise mesela parmağınız koptu ise zaten maddi tazminat hakkınızdır. Fıkıh kitaplarımızda manevi zararlar için maddi tazminat alma şeklinde bir tazminat yoktur. Muasır ulemanın bir bölümü böyle bir tazminatı kabul ediyorsa da alınmaması yönündeki görüş daha takvaya yakındır. Öte yandan trafik canavarlığı yapan birini terbiye etmenin de başka bir yolu bulunamadığı için böyle bir cezalandırmanın yapılması gerekmektedir. Bunun için 'alın, masrafları düşün, gerisini bir fakire veya hayra verin' görüşünü size tavsiye ettik. Geçmiş olsun, Allah Teâlâ beterinden muhafaza buyursun.
Selamünaleyküm. Mesele kul hakkı ila alakalı bir mesele ise o hakkı sahibine iade etmek veya onunla helalleşmekle tövbeniz yerini bulmuş olur. Hak sahibi ile helalleşin, sıkıntınız inşallah biter.