Fetva Meclisi
Soru
Hocam son zamanlarda genel olarak bir sakatat tüketme modası başladı! Örneğin bu sabah bir haberde okudum; çocukluğumuzdan beri caiz değil diye bildiğimiz KOÇ YUMURTASINDAN kebap yapılıyormuş, bir de BİLLUR KEBAP diye bir isim verilmiş! Kebap ve gıda literatüründeki yeri ve tarihini bilmem ama besin değerlerinden, sağlıklı olmasından ve protein değerlerinden dolayı özellikle sporcuların tercih ettiğinden bahseden bir haberdi. Artı bununla beraber de akla şu soru geliyor etlik ya da kurbanlık kesilen hayvanın nerelerini yemek caizdir; nereleri caiz değildir?
Cevap
Benzer fetvalar
Etlerinin yenmesi helal olan hayvanların, -ister kurban olarak ister başka bir amaçla kesilmiş olsun- kanları, ödleri, bezeleri, idrar torbaları, cinsel organları ve husyelerini (yumurtalarını) yemek tahrîmen mekruhtur. (İbn Nüceym, el-Bahr, 8/553; el-Fetâva’l-Hindiyye, 6/445) Zira bir hadisi şerifte Hz. Peygamber’in (s.a.s.), eti yenen hayvanların cinsel organlarının, husyelerinin (yumurtalarının), dübürlerinin (anüslerinin), bezelerinin, öd keselerinin, mesanelerinin yenilmesini uygun görmediği bildirilmektedir. (Beyhakî, es-Sünenü’l-kübrâ, 10/12 [19700]) Mâlikî ve Şâfiî mezheplerinde eti yenen hayvanların yumurtalarını (husye) yemek caizdir. (İlîş, Minehu’l-celîl, 5/8-9; Zekeriyyâ el-Ensârî, Esne’l-metâlib, 4/256) Kurbanın veya başka bir amaçla kesilen bir hayvanın yenilmeyen kısımlarını toprağa gömmek, sağlık ve çevreyi temiz tutma açısından öncelikli olmakla beraber çevreyi kirletmemek kaydıyla, kedi ve köpek gibi hayvanlara da verilebilir.
İnsan sağlığı açısından zararlı olan bir şeyin yenmesi caiz değildir. Zarar oranına göre mekruh veya haram olur.
Bu hassasiyetiniz imanınızın eseridir şüphesiz, Allah sizden razı olsun. Yalnız kasapları soruşturmak yerine resmi makamları sıkıştırmamız gerekmektedir. Siz ve komşularınız en az ayda bir belediyenin ilgili birimini arayarak, etler konusunda müftülük desteği alıp almadıklarını sormalıyız. Bunu yapmazsak vebalde kalabiliriz. Böylesi bir yöntem daha etkin olur. Netice olarak biz de kasaplardaki ete itimat etmeye yanaşamıyoruz. İtimat ettiğimiz ya da itimat ederek kendimizi rahatlattığımız arkadaşlarımızdan et ihtiyacını gideriyoruz. Size yer ismi zikretmemiz doğru olmaz. İlke olarak şunu söyleyebiliriz: Şu andaki mevcut durum itibariyle İstanbul ve benzeri belediye yönetiminde namaz kılanların bulunduğu şehirlerin mezbahalarında kesilen etlerin yenmesinin haram olacağını söyleyemeyiz. Takva ise başka bir boyutun adıdır. Allah yardımcımız olsun.
Kurban olarak kesilen hayvanın etinden özellikle kesenin yemesi dinimizin tavsiyeleri arasındadır. Peygamber aleyhisselam yemiş ve yenmesini tavsiye etmiştir. Bunu, o gün kurban eti ile yemeğe başlamak şeklinde de anlayabiliriz, etin bir kısmını yemek için saklamak şeklinde de anlayabiliriz. Ciğerinden yenmesine gelince zannederiz bu, ulemanın en ‘çabuk ciğeri pişer, o yensin’ şeklinde bir ara tavsiyesi niteliğindedir, özellikle bir dini bağlayıcılığı yoktur.
Kesilen kurbandan yemek caizdir, yememek ise günah değildir, kurbana zararı yoktur. Kesilen kurbandan hediye vermek caizdir, vermeyen için de bir eksiklik yoktur. Bir miktarını sadaka olarak vermek gerekir şeklinde bir görüş varsa da kurbandan bir bölümünü sadaka olarak verme mecburiyeti yoktur.
Normalde altın ve gümüş kaptan yemek bile haramdır. Nerede kaldı ki altının kendini yemek caiz olsun. Ancak ateşe konup eritilmeyecek kadar az miktarda bir altın, tatlının üzerine konmuş ise bu yok hükmünde olacağı için yenebilir. Yine de mü'min basireti ile bakmak gerekeceğini unutmamalıyız.