Fetva Meclisi
Soru
Hocam ben eczanede çalışıyorum. İşim genellikle ürünlere fiyat koymak ve raflarına yerleştirmek. İlaçlar haricinde bir kozmetik sektörümüz var orada ve içeriği temiz olmayan eşyalar satılıyor. Ben elime haram para gelmiş gibi hissediyorum bu yüzden. Kendim satış yapmıyorum ve malları ben söylemiyorum. Bu durumda işlemiş olduğum paraya haram karışmış olur mu?
Cevap
Benzer fetvalar
Bu denli bir inceleme doğru olmaz. Sizin ürettiğiniz nesne normalde helal bir nesne ise onu birilerinin nasıl kullanacağını incelemeniz gerekmez. Ona bakılırsa ekmek bile üretilmeyebilir.
Özellikle iş sahibinin “alın” demesinden sonra bir sorun yoktur. İş sahibinin “onları almayın” demesi durumunda ise aldığınız size haram olur. Ortada kalmış durum için iş sözleşmesindeki şartlara dikkat edersiniz. Öyle bir sözleşme yoksa örf olarak cari olan duruma bakarsınız. Benim bildiğim ustalar enkazı almazlar. Enkazı alacak olan öyle bir anlaşma yapmaktadır. Siz de özellikle bu ayrıntıyı konuşun.
Sattığınız şeyler helal ürünlerse ve hile yapmıyorsanız bir sakıncası olmaz.
Edebinizle muhatap olun. İşinizi düzgün yapın. Kazancınızda bir haramlık olmaz.
Aleykümselam. Paranızın haram olduğunu söyleyemeyiz ama pisliğe su taşıdığınızı söyleyebiliriz. Daha iyi bir iş bulmaya çalışın ya da o bölümünü icra etmemeyi ilke edinin.
Selamünaleyküm. Eczacı bilimsel olarak faydası zararından fazla olduğu ispatlanmış ilaçları satıyor. Zararlı ilaç vermesi için bilerek yanlış ilaç veya yanlış doz vermesi lazım. Bir de cinsellik açısından gayrimeşru kullanılacağından emin olduğu ilaçları vermesi durumu var. Ancak en faydalı ve hazırlanışında dinen sıkıntı olmayan ilaçları üretmek en öncelikle eczacıların sorumluluğundadır. Ayrıca eczacılığın sosyal boyutu da var. Eczane halkla iç içe bir meslek olduğu için ve insanların sağlıklarına dolaylı da olsa hizmet ettiği için manevi yönden de avantajlı hale getirilebilir diye düşünüyorum. Ancak bu günkü eczalıkta pazarlama ve sunum tekniklerinin gayri İslamiliği eczacıyı da bulaştıran bir risk, bir tehlike olarak göz önünde bulundurulması gerekiyor. Diğer riskli bir hususta gün geçtikçe eczacının ilaçtan kazancının azalmasıdır. Bu eczacıyı ilaç dışı ve çoğunlukla kozmetik ürünlerin satışına yönlendiriyor. Burada uygunsuz ve gereksiz ürünlerin hastaya satılması söz konusu. Burada bir vebal oluşabilir. Uzunca bir zamandır eczacının bilgisinden çok diploması iş görüyordu. Ancak yeni ekonomik sistem eczacıyı kazanç konusunda zorladığı için bilgisini ve emeğini kullanmaya zorlayacaktır.