Fetva Meclisi

Özellikle iş sahibinin ‘alın’ demesinden sonra bir sorun yoktur. İş sahibinin ‘onları almayın’ demesi durumunda ise aldığınız size haram olur. Ortada kalmış durum için iş sözleşmesindeki şartlara dikkat edersiniz. Öyle bir sözleşme yoksa örf olarak cari olan duruma bakarsınız. Benim bildiğim ustalar enkazı almazlar. Enkazı alacak olan öyle bir anlaşma yapmaktadır. Siz de özellikle bu ayrıntıyı konuşun.

Sizin sorumluluğunuz olmaz. Allah yardımcınız olsun.

Aldığınız gibi hiçbir kâr koymadan onlara sattığınızı söylerseniz bu yalan olur, caiz olmaz. “Sizden yol paramı alırım” diyerek bir nebze kâr koyduğunuzu hissettirin. Onlar bunu bilsin, o zaman helal olur.

Sadece haram olan bir işi yapıyor olmak orada işçi bile olsa kişi kazancını haram yapar. Geneli haram olmayanlardan oluşan ama haram olanın da bulunduğu mesela bir markette çalışan kişi, bizzat o haram olan bölümde çalışmıyorsa kazancı için haram demeyiz. Elbette en helal olanı aramak ve bulmak asıl hedefimiz olmalıdır.

Kendinize daha helal olacak bir iş bulun. Bulunca da orayı terk edin. Ateşin yanında duranın paçası tutuşabilir.

Fıkıh açısından devletin fiyat sabitlemesi yaptığı şeyler dışında tüccarın sattığı malda kâr haddi sınırlaması yoktur. Aldatma, yalan ve hile söz konusu olmadıkça bir insan elindeki mala uygun gördüğü kâr marjını koyabilir. Elbette insanların dara düşmemesini düşünmek ve merhametli olmak uygun olandır ama bu durumda sadece müşteriyi düşünmek de yeterli değildir, esnafın da düşünüldüğü bir itidal oluşturulabilir.

İyi niyetli veya ahlaklı olması sonucu değiştirmez. Sınıfın kapısı kapalı ve “yalnız kalma” denebilecek bir ortamda bulunmayın. Allah yardımcınız olsun.

Bir insan saçının başka birine monte edilmesi genel fetva olarak caiz değildir. Bazı âlimler tarafından ise caiz görüldüğü de olmuştur. Buna göre de sizin yaptığınız iş direkt haramdır denmese de bereketli bir iştir de denmez. Daha iyisini bulana kadar çalışın orada.

Sütü satarken sizden süt alan bunu biliyorsa ya da siz sütü normal piyasasının altında satıyorsanız bir sıkıntı olmaz. Hayır böyle bir ayırma yapmadığınızı hissettirerek satıyorsanız bu bir aldatmadır, kazancınıza haram bulaşmış olur.

İnsan organlarının veya saç gibi ifrazatının ticaret konusu yapılması, insanın saygınlığını zedeleyeceği için caiz görülmemiştir. Böyle bir ticarete vesile olmamanızı, bu yolla rızık kazanmamanızı size tavsiye ederiz. Allah Teâlâ size bereketle kazançlar ihsan buyursun.

Uyku ve yemek, yok saymakla yok olmayacak tabii ihtiyaçlarımızdandır. Artı veya eksi aşırılığı ilim için engeldir. Çok veya az aşırılık engel olmaya devam eder. İtidalli olmak gerekir. İtidal de herkesin bünyesine göre değişir. Bu konudaki itidali ya uzun tecrübelerle ya da tıp desteği ile öğreniriz. Öğlen yemeğini terk etmek yerine iyi bir kahvaltı ve az bir öğlen yemeği çok az akşam yemeği tercih edilebilir. Beş saat uyku da ancak az yemekle mümkündür. Bu uygulamada da hızlı kararlar vermek yerine kademe kademe uygulama yapmak doğrudur.

Kitabın yayıncısının yasakladığı ve hakkını talep edeceğini söylediği bir şeyi yapmamalısınız. Bilgi edinebilirsiniz ama bereket bulamazsınız. Kâfir olması bir insanın hakkının yok sayılmasını gerektirmez. Öyle bir eser için koruma hakkı belirtilmemiş ise ya da sizin yapacağınız iş o hakkı ihlal düzeyinde değilse yapabilirsiniz.