Fetva Meclisi
Soru
Hocam bir ilim talebesinin azmini kuvvetlendirmek ve sebat edebilmek için kendisine beş saatten fazla uykuyu ve öğle yemeğini haram kılması Tahrim suresinde yasaklanan Allah’ın helal kıldığı şeyi haram kılma kapsamına girer mi?
Cevap
Benzer fetvalar
Peygamber aleyhisselam efendimizin sünneti itibariyle yemek öğünü tahdidi yoktur. İki ya da daha az veya fazla olmasının aykırılığı olmaz. Aykırı olan yemeğe esir olmaktır. Bunu da tıbben yenmesi uygun bir menü olarak belirleyebiliriz. Normal şartlarda kural böyledir. Bir nefis terbiyesi gibi ideal nedeniyle farklı uygulama olabilir ama o genelleme yapılabilir bir kural değildir.
Hiçbir şeyin aşırılığı iyi değildir. Çok yememek iyidir, az konuşmak iyidir ama aşırıya kaçtığında mesela haftada beş kilo eriyecek kadar yememek bir aşırılıktır ve doğru değildir. Zayıf düşerek şeytana daha iyi bir lokma hâline gelmektense, dengeyi koruyup çok ibadet ederek kalmak daha iyidir. Normal yiyin için. İnsanlardan kopmayın, onların içinde eriyerek de yok olmayın. Geçmiş hatanızla uğraşacak yerde daha güzel işler yaparak 'kötülüğü iyilikle temizleme' siyaseti güdün. Allah kolaylıklar versin.
İç sesiniz ve kendinizi yargılamalarınız hakkında bir psikoloğa gitmenizi tavsiye ederim. Çünkü bu durumun asıl uçları biraz derinde olabilir. Kazancınız ve onun helal olması konusundaki endişeleriniz bir miktar vesvese düzeyine çıkmış durumda. Psikologdan bu konuda da bir danışmanlık alabilirsiniz. Kendinizi disipline etme konusunda zorluk yaşıyorsanız eğer yapmak istediğiniz şeylerden önce, sizi o şeylerden alıkoyan ve içten içe zevk aldığınız o engelleyici alışkanlıklarınızı bulup onların üstüne gidin. Mesela buna engel telefon ise ona göre bir müdahale geliştirin, eğer buna engel uyku ise ona göre bir müdahale geliştirin. Akabinde de program belirleyip programı çok hafif bir düzeyden başlatıp adım adım istenilen kademeye getirmeye gayret edin. Allah yardımcınız olsun. Allah'a emanet olun.
Selamünaleyküm. Bir kere kendinize salih insanların oluşturduğu bir çevre oluşturmanız gerekir; çevreniz size şekil verir. İkinci olarak da, idealin peşinde olun ama mevcut durumunuzu da ölüm kabul etmeyin. Yavaş yavaş ilerlemeyi planlayın. Adım adım yol alırsınız ama uçarak yol alamazsınız.
Haramlar bellidir. Farzlar da bellidir. Mesela alkol haramdır. Müslüman meyve suyuna da alkol gibi muamele yaparsa aşırı gitmiş olur. Başka bir örnek de şudur: Öğlen namazı mesela dört rekâttır ve şartları kılınışı bellidir. Bir ilmihal kitabında bunlar yazılıdır. Bir Müslüman kalkar da ilmihal kitabında olmayan şeyleri de namazın şartı gibi algılarsa aşırı gitmiş olur. Bir örnek daha: Yemek, uyku, muhabbet mübah ve ihtiyaç olan işlerdendir. Bunları daha iyi Müslümanlık adına kısıp bedenine zarar verirse aşırı gitmiş olur. Siz bunların tamamına “kaş yaparken göz çıkarmak” diyebilirsiniz.
Selamünaleyküm. Yetim malı yemek o şekilde değildir. Siz bir tür yetime yediriyorsunuz zaten. Mümkün olduğu kadar sizin yediğiniz onun ve annesinin yediğinden fazla olmamasına dikkat edin, yeter. Elektrik kaçağı doğru değildir. İbadetlerinize zarar etmez ama hak olarak kalır. Bulabildiğiniz hak sahipleri ile helalleşin, bulamadıklarınız için dua edin, sadakalar verin. Allah işimizi kolay etsin.
haram konusundaki diğer fetvalar
İnsan organlarının veya saç gibi ifrazatının ticaret konusu yapılması, insanın saygınlığını zedeleyeceği için caiz görülmemiştir. Böyle bir ticarete vesile olmamanızı, bu yolla rızık kazanmamanızı size tavsiye ederiz. Allah Teâlâ size bereketle kazançlar ihsan buyursun.
Kitabın yayıncısının yasakladığı ve hakkını talep edeceğini söylediği bir şeyi yapmamalısınız. Bilgi edinebilirsiniz ama bereket bulamazsınız. Kâfir olması bir insanın hakkının yok sayılmasını gerektirmez. Öyle bir eser için koruma hakkı belirtilmemiş ise ya da sizin yapacağınız iş o hakkı ihlal düzeyinde değilse yapabilirsiniz.
Bunun helalliğinden önce mü'min bir insan olarak idare ettiklerinizin yediğinden yemeniz ya da onları da sizin yiyebileceğiniz yemekle doyurmanız gerekmez mi? Bunu da düşünün. Sorunuzdaki şekli ile ise cevabımız şudur: Vakıf yöneticileri size onay vermedikçe bunu yapmanız caiz olmaz.
Bir Müslüman’ın kâfir bir işveren yanında çalışıp rızkını temin etmesinde sakınca yoktur. Sakıncalı olan Müslüman’ın onurundan taviz vereceği veya haram bir işe yardım etmiş olacağı bir işte çalışmasındadır.
İyi niyetli veya ahlaklı olması sonucu değiştirmez. Sınıfın kapısı kapalı ve “yalnız kalma” denebilecek bir ortamda bulunmayın. Allah yardımcınız olsun.
Yetkili yöneticinizin size verdiği yetki ile böyle bir şey yapabilirsiniz, yemek paranızı da bundan çıkarabilirsiniz. Ancak yöneticinizden gizli yaptığınız takdirde o kazandığınız size helal olmaz.