Fetva Meclisi
Soru
Selamünaleyküm. Ben ikinci el ev eşyası alım satım işi yapıyorum. Bir ayet gördüm; Şu'ara süresi 183. ayet; “Halkın eşyalarını değerinden düşürmeyin. Yeryüzünde bozgunculuk yaparak karışıklık çıkarmayın.” Biz işimiz gereği ikinci el eşya getiren insanlardan çok düşük fiyata alıyoruz, ölü fiyat diyoruz. Evlerden alıyoruz eşyaları ve kullanılmış oluyor. Bu ayete göre yanlış bir iş yapmış oluyor muyuz? Malını aldığımız müşterinin gönlü razı olsa da anlaşsak da o ucuz aldığımız maldan sorumlu muyuz? Eşya kullanılmış, ucuza almazsak kazanamıyoruz. Bu yapılan işte mala değer biçmek zor, hakkını vermek zor, nasıl yapmalıyız? Eğer doğru bir iş üzere değilsek, tövbe etsek, işi bıraksak temizlenir miyiz? Kul hakkına girdik mi on senedir kaç müşteri gelmiş sayamayız bulamayız. Ne yapmalıyız?
Cevap
Benzer fetvalar
Selamünaleyküm. Ben de tek başıma, ailemden bir lira almadan okudum. Çalışıyor ve okuyordum. Bir de büyük bir kütüphaneyi de o zaman kurmuştum. Deneyebilirsiniz.
Aleykümselâm. İşini yaptığınız kişiye şu şekilde bir fiyat verin: 'İşçilik ve parça maliyeti şu kadardır.' Bu size helal olur. Beş aldığınızı altı gösterirseniz yalanla kazanmış olursunuz helal olmaz. İş elbisenizle kıldığınız namaz da kabul bir namazdır. Bunu dert etmeyin.
Alışverişi bozmadınız; doğru olanı yaptınız. İçiniz rahat olsun. Komisyoncu müşterisine yalan söylememekle sorumlu olduğu gibi akitte müşterinin özellikle bilmesi gereken hususları da dile getirmesi lazımdır. Aksi takdirde müşterinin haberi olmasaydı güven sarsıcı bir iş yapmış olurdunuz. Böylece günaha girmiş olurdunuz. Kendinizi kınamayın. Zor durumda olmanıza rağmen dürüst davranma kabiliyetini size lütfettiğinden dolayı Allah'a hamd edin.
Selamünaleyküm. Dünya fanidir. Eşyası de fani eşyadır. Atılıp çürütülmek için üretilmiştir. İsraf olmadıkça atabilirsiniz. Atılamayacak durumda ise bir ihtiyaç sahibine verin yenisini öyle alın. Şunu da bilin ki, bu düşünceleriniz bir zaman sonra mobilya ibadetine dönüşebilir. Çok dikkat edin, sabredin.
Selamünaleyküm. Bütün alacaklılarınızla görüşün. Durumunuzu izah edin. Kaçmadığınızı, borcunuzu itiraf ettiğinizi beyan edin. Hakkını helal edene teşekkür edin, onu listeden silin. Hakkını talep edenden de geniş bir zaman isteyin. Kabul ederse teşekkür edin. Etmezse acziyetinizi söyleyin, yapabileceğiniz bir şey olmadığını açıklayın. Neticede de ödemeye kararlı olun. Evde yatıp kalmayın. Çift mesai yapın, dilenin ama borçlarınızı aklınızdan silmeyin. Böyle yaparsanız Allah size yardım eder, onların kalbini yumuşatır. Sakın bu nedenle namazı ve diğer insani işlerinizi savsaklamayın. Siz, borcunuza sahip oldukça sıkıntı yoktur.
Selamünaleyküm. Yasalara göre bu durum normal ise yani eşinize ait oluşu kabul ediliyorsa o açıdan eşinizin sayılabilir yerler. Babasından ona intikalde ise bir haksızlık söz konusudur. Diğer kardeşlerin payı yok sayılmış bu da babası açısından bir zulümdür. Helal olarak kendisine intikal ettikten sonra kardeşlerinin payını vermesi kalbi temiz olarak Rabbine gitmesi bakımından kendisi ve babası için doğru olandır.
dini sorular konusundaki diğer fetvalar
Aleykümselam. Hayatında en az bir kere kefaret tutma işinin fıkhi bir boyutu yoktur. Tam anlamıyla bir tekellüftür.
Aleykümselam. Allah'a davet bütün müminlerin görevidir. Namazı nasıl görüyorsak daveti de öyle görmeye mecburuz. Aksi takdirde dinin emirlerinden seçerek beğenimizi yapmak gibi bir lükse düşmüş oluruz. Şu kadar ki, Allah'a davet ve benzeri belli bir kabiliyet-ilim gerektiren görevler, sırdan her müminin görevi olmaz. Herkes kabiliyetine-ilmine göre o görevi ifa eder. Bir yandan da ilmini geliştirmeye çalışır. Bunun yanında şunu da bilmelisiniz. Acemiliği olmayan bir iş yoktur. Henüz siz yaşınız ve tecrübeniz itibariyle yenisiniz. Kendinizi yeni yeni konuşan bir bebek gibi görebilirsiniz. Her gün biraz daha ilerlersiniz. Çok kitap okuyun, bir. Hiç sıkılmayın, iki. İlk dönemlerde kendinize örnek bir hatip seçip onu taklit edin, üç. Göreceksiniz biiznillah açılacaksınız. Bugünler de tatlı bir hatıra olarak kalacak. Bu ağabeyinize de dua edersiniz. Allah'a emanet olasınız.
Selamünaleyküm. Faiz, masa üzerinden kazanmaktır. Ticaret ise bir mal üzerinden kazanmaktır. Eşinizin altını değer kazandığında onu kârlı bir şekilde satabilirsiniz. Bu bir ticarettir. Malınız değer kazanmış ve siz de satmışsınızdır. Zarar etse idi zararına satacaktınız. Faizde ise her durumda kâr vardır.
Aleykümselam. Bayanın tesettürünün siyah olması şartı yoktur. Sahabe nesinden gelen rivayetlerde siyah geçmektedir. Siyahı tercih etme nedenlerimiz de ilave edilebilir buna ama siyah zorunlu renk değildir. Bölgesel veya iklim gibi nedenlerle siyahın dışında da bir renk olabilir. Öncelikli ve taviz verilemez konumuz, bayanın erkeğin dikkatini çekmeyecek, beden ayrıntılarını belli etmeyecek bir kıyafet giyiyor olmasıdır. Allah Teala yardımcınız olsun.
Aleykümselam. Bu durum, 'âlim' kelimesinin değer kaybetmesinden kaynaklanıyor. Herkesin âlim olabildiği bir zamanda yaşıyoruz. Bu bir fitnedir. Ümmetimizin geçmişteki ilim birikimini bugünlere taşıyan büyük şahsiyetlerimizi yok sayanı bizim de yok saymamız gerekir. Meseleye böyle bakın.
Aleykümselam.Doktorunuz size hamile kalmayı tamamen yasakladı ise hamile kalmanız doğru olmaz. Riskli buluyor ama yasaklamıyorsa serbest karar verebilirsiniz.Çocuk edinme konusunda ise sizin sütünüzü emen çocuğun dışında hiç bir çocuk sizin çocuğunuz olamaz. Yirmi dört aylık olmamış bir çocuğu emzirirseniz ona çocuğunuz muamelesi yapabilirsiniz. Bunun dışında kendinizi aldatmış olursunuz. Geçmiş olsun, Allah size sabırlar versin.