Fetva Meclisi
Soru
Hocam ben emlak işiyle uğraşıyorum. Bir mülk satışında alıcı ve satıcıyı anlaştırıp tüm şartları netleştirdim. Fakat tapuya gitmeden önce mülk sahibi bina çatısında bir alanı baz istasyonu firmasına kiraya verdiğini bana söyledi. Bu durumun satışı bozabileceğini bilmeme rağmen alıcıya bunu söyledim. Çünkü bu durumu gizlemenin bilgi gizleyerek mal satımına aracılık etmek olduğunu düşünüp kazandığım paranın helalliğine gölge düşmesini istemedim. Ancak bu satıştan alacağım komisyona da çok ihtiyacım olduğu için bir yanım beni huzursuz edip söylemeyebilirdin diyor. Size bunu sorduğum için bile huzursuzum ama nefsimin sesini kesebilmek için sizden görüş almak istedim. İslam’a göre doğru olan davranış nedir? Bu durumda bilgi gizlemek mümkün olur muydu?
Cevap
Benzer fetvalar
Öncelikle söz konusu hatada senin bir katkın direkt veya dolaylı var mı, bunu bil. Direkt senin imzan da bulunduğu için bu iş yürüyorsa imzanı çekmek zorundasın. Değilse, bu iş hakkında tereddütlerin mi var yoksa kesin bilgilerin mi? Kesin bilgin olmadıkça taşlarla oynama. Kesin bilgin varsa, ortadaki zulme elbette müdahale edeceksin. Sen en üst makama iletirsin. Senin işine mal olsa bile bu sen zulme engel olmanın sevabını kazanırsın. Asla sadece şüphe ile bir işi yapma. Kesin bil, belgeli bil.
Aleykümselâm. Sizden o cihazı talep edenlere gösterdiğiniz fiyatı, sizin onlara o cihazı mal etme fiyatınız olarak gösterirseniz, sizin onu kaça satın aldığınız önemli olmaz. Çünkü bu durumda siz bir tür bayi durumunda olursunuz. Eğer emanetçi gibi durup sadece ricayı yerine getiren biri durumunda olursanız verdiğinizden fazlasını almamalısınız. Birinci şekilde yapın, kârınız size helal olur.
Aleykümselam. Bir günahın işlenmesinde direk alakanız yoksa o günahtan mesul olmazsınız. Sizin o günahla direk alakanız ise, fiyatın üzerindeki asıl alıcı aleyhine artması veya malın kalitesinde düşme gibi bir neden üzerinden izlenebilir. Bunun haricinde sizin takva açısından da olsa bir vebaliniz olduğunu zannetmiyorum. Bu şuna benzer: Sizden kazandığı para ile haram işleyen bir İnsandan mesuliyet olmanız veya olmamanız gibi. Allah yardımcınız olsun.
Aleykümselâm. İşini yaptığınız kişiye şu şekilde bir fiyat verin: 'İşçilik ve parça maliyeti şu kadardır.' Bu size helal olur. Beş aldığınızı altı gösterirseniz yalanla kazanmış olursunuz helal olmaz. İş elbisenizle kıldığınız namaz da kabul bir namazdır. Bunu dert etmeyin.
Selamünaleyküm. Müşteriye zarar vermemek şartı ile emlakçıya iş bulunup para alınabilir. Yalan ve hile karıştığında ise kazanılan haram olur.
Selamünaleyküm. Evinizde oturmasına oturun. Fakat iki şeyi yapmaya çalışın. Birincisi çok samimi tevbeler edin, istiğfar yapın. İkincisi de evi almanıza yarayan kredideki faiz oranını tespit edip onu bir gün, bütçenizden çıkarıp atmaya karar verin. Bu kararınızda da samimi olun. Tekrar bulaşmamaya azimli ve sebatlı olursanız inşallah mağfirete erersiniz. Allah'a emanet olun.
dürüst konusundaki diğer fetvalar
Dürüstlükten ne anladığına bağlı; yaratanına karşı dürüst olmayan birinin nesi dürüst olacak? Bir de bir iki başlıkta iyi olmak her şeyde iyi olmayı gerektirmiyor. Herkesin penceresi farklı, herkes aradığını görmek ister.
Helal kazanmak ve harcamak her mü'minin derdi olmalıdır. Allah babanızdan razı olsun, böyle bir titizliği ancak mü'min olan gösterir. Kural şöyledir: Ustanın el ücretinin takdiri kendisine aittir. Bir ustaya “şu fiyattan fazla almayacaksın” denmez. Semtin pahalı olması, işin hassas olması, malzeme veya eleman bulmakta zorlanılması gibi sebeplerden ötürü piyasanın üstünde bir fiyata iş yapmakta sıkıntı yoktur. Mesela yaz aylarında yüz liraya yaptığı işi kış aylarında elli liraya yapabilir veya aksi olabilir. Yeter ki, işini yaptığı insana karşı yalan beyanda bulunmasın, malzemeden ve işten kısmasın. Şeffaf ve temiz işin bedelini usta kendisi takdir eder, hakkıdır. Allah yardımcımız olsun.