Fetva Meclisi
Soru
Selamünaleyküm hocam, Hocam, Minhâcü’l Âbidîn derslerinizin “Gazâlî’yi Anlamak (2)” başlıklı ikinci bölümünde İmam Gazâlî’nin eşarilik ve mâturidilik gibi selef-i sâlihîn döneminden sonra oluşan mezhepleri bıraktığını söylediğiniz kısa bir videoya denk geldim. Bu konuyu biraz daha açar mısınız?
Cevap
Benzer fetvalar
Selamünaleyküm. El-Ümm, İmam Şafii'nin muhteşem bir eseridir. Fıkıh ilminin ana kaynaklarından biri olarak kütüphanelerimizde yerini almıştır. Ancak gerek el-Ümm ve gerek o dönemde yazılan kitaplar, bugün ilmihal kitabı gibi kullanılabilecek eserler olarak görülmemelidir. Büyüklüğü ve önemi, büyük düzeyde ilim adamları için geçerli olarak bilinmelidir.Sakalla alakalı olarak, el-Ümm'de açık bir hüküm yoktur. Cinayetle alakalı bir meseleyi zikrederken İmam Şafii, sakala değinmektedir. Oradaki ifadesinden de sakalı kesmenin haram olacağı hükmü dolaylı olarak anlaşılmaktadır.Sakalla ilgili olarak sakal kesmenin haram olacağı hükmü, Şafii mezhebinin muteber isimleri arasında da geçerli olan söz durumundadır. Son ulema arasında sakal kesmenin mekruh olacağı kaydı vardır.İmamla ona uyan arasında niyet beraberliğinin bulunması ve bu beraberliğin namaza başlamadan önce gerçekleşmesi gerektiğini söyleyen görüşe göre sizin yaptığınız gibi bir namaz kılma olmaz. Fakat namaz kılmakta olan birine sonradan uyulabileceğini söyleyen görüş de vardır. Bu görüşe göre ise namaz cemaatle kılınmış olmaktadır. Bu meselede bilhassa Hanbelî ve Hanefî mezhebi esaslarına göre niyetin namaza başlamadan yapılma şartına binaen bir ihtilaf söz konusu olacağından, farklı uygulamaları normal görmeyi tavsiye ederiz.
Aleykümselam. Herkesin âlim olmasını beklemek cahillikten başka bir şey değildir. Herkes, yaratıldığı alanı doldurmalıdır. Fıkıh için yaratılan da fıkhın hakkını versin. Fizik için yaratılan da fiziğin içini doldursun. Şu kadar ki bir ilim, diğerinin alternatifi görülmemelidir. Bizim açımızdan ilimler olmaz sadece ilim olur. Fıkıh ve fizik bizim ilmimizdir. Matematik ile tefsir birbirinin yabancıları veya rakipleri değildir. Böyle bir kavga zaten yoktur. Bunu varmış gibi gösterenler bu ümmetin düşmanları ya da bu ümmetin âlimi olmayı hak etmeden âlim gibi görünenlerdir.
Aleykumselam. Senin seviyen şu anda DELİLLERİYLE meseleyi ele almaya uygun olmaz. Anladın zannettiğin konularda bile insanları hataya yönlendirebilirsin. Şu anda bir ilmihal kitabını iyice ve defalarca okuyup anlaman senin için en iyisi olur ve iyi bir başlangıç yaparsın. Bir ilmihal kitabını sayfaları gözünün önünde olacak şekilde anladığın zaman delilli kitaplara da geçebilirsin. Tabii delil demek iyi bir Arapça demek, bunu unutmayasın!
Okuduğunuz ilmihal kitabından daha fazla akaid bilgisi sizin için bile bile kafa karıştırmaktır. Siz dininizi yaşamak için öğreniyorsanız, size gerekmez. Hayır, tartışmak ve felsefesini yapmak için ise bulduğunuzu dinleyin, gördüğünüzü izleyin o zaman. Allah yardımcımız olsun. Bize bizi cennete götürecek bilgiler gerekiyor.
Gazalî ve İbnu'l-Cevzî meselesinde ölçümüz şu olsun: İkisi de ümmetimizin büyüklerindendir. Birini diğerine tercih etmeyiz. Şu kadar ki, İbnu'l-Cevzî'nin söyledikleri pratiğe daha yakındır. Asrımızın fitnelerine karşı onu uygulanabilirlik açısından daha yakın buluruz. Biz zamanımızın insanıyız. İmtihanımız da bu zamanın imtihanıdır. İnternet zamanında imtihan internettir. Medya zamanında medyadır. Savaş zamanında savaştır. Kıtlık zamanında kıtlıktır. Kim hangi zamanda ne yaşıyorsa imtihanını da o yaşadığının üzerinde görmelidir. Bütün zamanlarda imtihan, helal yemek, nefse uymamak ve ibadet etmek olarak özetlenebilir. Allah yardımcımız olsun.
Selamünaleyküm. İmam Gazalî rahmetullahi aleyh, onca büyük ve yaygın kimliğine rağmen hadis ilminde makbul bir isim değildir. Onun eserlerini inceleyenler onu, 'Hüccetülislam/İslam'ın belgesi' olarak adlandırmışlardır. Buna rağmen hadis ilminde zayıftır. Bu da bir nakısa değildir onun için. Her beşer gibi onun da zayıf tarafı olabilir. Eserlerinde geçen hadisleri başka bir yerden teyit etmedikçe hadis olarak öne çıkarmak doğru olmaz.