Fetva Meclisi
Soru
Firmaların büyük çoğunluğu POS cihazı veya internet satışı aracılığı ile müşterilerinin kredi kartlarından veya banka kartlarından para çekiyor. Bu şekilde yapılan ticaretle ilgili cevaplarınız sitenizde mevcut. Bu ticaret beraberinde şunu getiriyor hocam. Satış iptal olup müşterinin parası geri yatırılacağı zaman, para elden değil de hangi yolla alındıysa o şekilde iade ediliyor. Kredi kartından çekildi ise kredi kartına geri yatırılıyor, hesap kartından çekildi ise hesabına geri yatırılıyor. Yani müşterinin faizci bir banka hesabında parası varsa ve biz oradan parasını çektiysek alışveriş iptal olduğunda da parayı geri oraya yatırıyoruz. Özellikle müşteriyle hiç muhatap olunmayan internet satışları bu şekilde yürüyor. Zaten müşterinin parayı elden almak yerine hesabına geri yatırılması isteği yaygın bir istek. Bu durumda satışı yapan firmanın iptal olan satışın parasını müşterinin banka hesabına geri ödemesi sakıncalı mı? Ben işin internet tarafında bu geri ödeme işlemlerinde görev yaptığım zaman vebale girmiş olur muyum hocam? Kendi firmam olsa şüphede kalmamak adına parayı elden iade ederim ama başkasının işinde çalıştığım için paranın nasıl geri yatırılacağı kararını ben vermiyorum ve firmaların kahir ekseriyeti -bazı dindar olanları da dâhil- buna dikkat etmiyor.
Cevap
Benzer fetvalar
Genel olarak fıkıh kaideleri açısından anında satıcının hesabına para geçmediği sürece altının taksitle satışı caiz olmaz. Bu nedenle kuyumculuğu başka türlü yapmayanlar o mesleği terk edebilirler. Şüpheden arınmış bir kazanç için başka yol yoksa yapılacak da bu demektir.
Selamünaleyküm. Kredi kartını zorunlu olmadıkça kullanmamanın en iyisi olduğunu söylemeye gerek yoktur. Yaptığınızda bir hata göremedim. Sözünü ettiğiniz kurumdaki paranız için de haram diyecek bir bilgiye sahip değilim.
Anlattığınızda bilgi yeterli olmamakla beraber, bu tür bir iade sigorta sayılmaz. Defolu malı geri alan bir satıcı gibi davranmış olmaktadır. Allah'a emanet olun.
Aleykümselam. Bankaya bulaşma anlamına gelen her şeyde fıkıh açısından bir sıkıntı oluşacağı muhakkaktır. Bu sıkıntıyı ikiye ayırabiliriz: Bankanın faizine bulaşma ve banka üzerinden faizine bulaşmadan da olsa iş yapma. Her ikisinde de sıkıntı olduğu muhakkaktır ama faizin kendisi ile sıkıntıya girmekle faizli bir yerde iş yapmaktan ötürü sıkıntıya girmeyi aynı tutamayız. Kredi kartını kullanmayı da bu açıdan ele alırız. Eğer kart faiz ödemesine neden oluyorsa birinci sıkıntı ortaya çıkar. Öyle bir faiz ödeme durumu olmuyorsa ikinci türden sıkıntı oluşur. İkinci türden bir sıkıntıyı da, belli bir zaruret ya da alternatifsizlik gibi kalıplara oturtabiliriz. Bu da kişinin imanı ve takvası ile alakalıdır. Burada faizli bir kurumla beraber bulunma riskini herkes kendi ölçüsünde değerlendirecektir. Maalesef iş adamlarımızın sözünü ettiğiniz endişelerine çare üretebilecek durumda değilim. Onları ve bizi Allah Teâlâ'nın haramlardan muhafaza etmesine dua ediyorum.
Selamünaleyküm. Böyle bir durumu mesela, para kazanınca alkol satın alabilir diye esnaftan birinden alışveriş yapmama şeklinde takdir edebilir miyiz? Pos cihazı kullanmak caiz ise sahibinin onun üzerinden günaha girme ihtimali bizim alışverişimizi sakıncalı kılmaz. Alenen bir haram değildir bu.
Önce bu hatadan ötürü tevbe edin, istiğfar edin. Tekrar benzeri bir bataklığa batmamaya azimli olun. Önceliğiniz bu olsun. İkinci olarak da anaparanızı alın gerisini de belirttiğiniz şekilde sizden uzaklaştırın. Tamamından arınmayı yani tamamını vermeyi tercih ederseniz daha da iyisini yaparsınız.
banka konusundaki diğer fetvalar
Faiz gibi büyük bir günaha girmekten ötürü tevbe ve istiğfar etmek gerekir. Ardından da faiz olan miktarı bir yere sadaka niyet etmeden versin. İnşaallah akıbet hayrolur.
Zikrettiğiniz şekli ile bir haram karışmış olmuyor biiznillah. Bankaya gitmiş olmaktan ötürü yine de istiğfar etmelisiniz. Allah Teâlâ hepimizi rızasına muvafık yaşamaya yönlendirsin. Size hayır dualar ederiz.
Allah'ın haramlarından biri olan faizli bir işleme direkt veya dolaylı yardımcı olmanın caiz olmayacağını bilmelisiniz. Yaptığınız işin aslında bir sakınca yoktur. Sakınca bunu faizli bir işlem için yapmanızdadır.
POS cihazı da kullanabilirsiniz. Faizci olmayan bankalardan biri ile çalışarak cihaz alın.
Siz alacağınızı tahsil edin, onu nereden bulacağı sizin meseleniz değildir. Allah yardımcımız olsun.
Maaşınızın hak edişliği hususunda tereddüt oluşturmayın, gerisinde inşaallah sıkıntı olmaz. Allah'a emanet olun.