Fetva Meclisi
Soru
Ben İstanbul’da oturuyorum, Gebze’de çalışıyorum. Akşam namazından önce (saat 04.50’de) servisler kalkıyor, trafik çok yoğun olduğundan akşam namazına yetişemiyorum, evim ile iş yerim arasındaki mesafe 90 km’den az, bu durumda akşam ile yatsıyı cem edebilir miyim?
Cevap
Benzer fetvalar
Selamünaleyküm. Böyle bir nedenle namazı cem etmek olmaz. Biraz sabır ve gayretle namazı ikame edelim.
Muasır ulema arasında Hanefi mezhebi uleması arasında fetvasına itibar ettiklerimizden, 'trafik sıkışıklığı nedeniyle namazı araç içinde iken cem etme' yönünde bir cevaz vereni bilemiyorum. Zira Hanefi mezhebinde cem etmek yoktur. Hanbeli mezhebinde ise cem etmede 'zorluklar' dikkate alınarak ruhsat verilmektedir. Zannımız odur ki, muasır Hanbeli uleması, trafik sıkışıklığını özür kabul etmektedirler. Size tercih yapmanız yönünde bir tavsiyede bulunamayacağız ama genel durum budur. Allah yardımcımız olsun, hatalarımızı mağfiret buyursun.
Aleykümselam. Böyle bir nedenle cem etmek mümkün olmaz. Namaz için kendinizi zorlamalısınız. Allah yardımcınız olsun.
Cem etmeyi de yapabilirsiniz. Hanefi mezhebi dışındaki mezheplerde cem etme vardır. Uçakta zaten koltukta kılmaktan başka bir imkânınız yoktur. Allah kabul etsin.
Alimler arasında belirttiğiniz gibi bir görüş vardır. Yani o şekilde cem edilebileceği görüşü de ileri sürülmüştür. Yatsı namazını kaçırma riskinden ise o görüş ile amel etmek mümkündür. Bizim tercihimiz vaktini beklemek yönünde olmakla beraber cem etmenin de batıl olmadığını söyleyebiliriz.
Seferilik mesafesi olmayan yolculuklar için cem konusunda olur diyenlerin de cem etmeye ruhsatı yoktur.
cem etmek konusundaki diğer fetvalar
Cem etmeyi caiz gören görüşe ittiba eden biri için cem yapacağı zaman yatsıyı cem etmiş olmak vitri de yatsıya bitiştirmek demek olacaktır.
Aleykümselam. Tabi olduğu mezhebine uyarak namazı cem eden kişi, kıldığı ikinci namazın vakti girdiğinde evine ulaşmış olsa bile o namazı tekrar etmesi gerekmez. Namazları cem etme ruhsatı seferi olması üzerine kurulu idi. Cem ederken bir ruhsatı kullanmıştır. Ruhsat ile yapılan bir iş yerine gelmiş demektir. Tekrarı gerekmez.
Aleykümselam. Bunu neden cem olarak adlandırıyor ki, sonunda namazı kılmış bulundu. Bu ancak bir kaza olabilir. Uyuya kaldığı namazı kaza etmiştir. Daha ötesi yoktur. Böyle konuları tartışmamanızı tavsiye ederiz size, şeytan kalbinize vesvese, aranıza ayrılık sokabilir.
Selamünaleyküm. Hanefi mezhebine tabi bir mü'min iseniz, hac ibadeti dışında namazları cem etmek yoktur. Bunu bilmelisiniz. Diğer mezheplerden birini takip ediyorsanız seferilik hâllerinde öğleyi ikindiyle, akşamı da yatsı ile birleştirebilirsiniz. Bu birleştirme de sonrakini öne çekerek ya da öndekini sonraya erteleyerek olabilir.
Selamünaleyküm. Kesinlikle okul idaresinden sana bir namaz kılma yeri bulmalarını isteyin. Bu nedenle cem edemezsin.