Fetva Meclisi
Soru
Cem etmek hakkındaki görüşünüzü okudum; ‘namazı kaçırma durumundan daha iyi olan cem etmektir.’ demişsiniz. Akşamla yatsıyı cem ederken (yatsının vakti girmeden) vitri de (cem ederken) kılabilir miyiz?
Cevap
Benzer fetvalar
Alimler arasında belirttiğiniz gibi bir görüş vardır. Yani o şekilde cem edilebileceği görüşü de ileri sürülmüştür. Yatsı namazını kaçırma riskinden ise o görüş ile amel etmek mümkündür. Bizim tercihimiz vaktini beklemek yönünde olmakla beraber cem etmenin de batıl olmadığını söyleyebiliriz.
Aleykümselam. Bunu neden cem olarak adlandırıyor ki, sonunda namazı kılmış bulundu. Bu ancak bir kaza olabilir. Uyuya kaldığı namazı kaza etmiştir. Daha ötesi yoktur. Böyle konuları tartışmamanızı tavsiye ederiz size, şeytan kalbinize vesvese, aranıza ayrılık sokabilir.
Selamünaleyküm. Böyle bir nedenle namazı cem etmek olmaz. Biraz sabır ve gayretle namazı ikame edelim.
Selamünaleyküm. Hanefi mezhebine tabi bir mü'min iseniz, hac ibadeti dışında namazları cem etmek yoktur. Bunu bilmelisiniz. Diğer mezheplerden birini takip ediyorsanız seferilik hâllerinde öğleyi ikindiyle, akşamı da yatsı ile birleştirebilirsiniz. Bu birleştirme de sonrakini öne çekerek ya da öndekini sonraya erteleyerek olabilir.
Ancak ameliyat, acilde bir müdahale türünden alternatifsiz bir durum için namazın ceminden söz edebiliriz.
Önce şunu bilmelisiniz: Namazların cem edilmesi Hanefi mezhebi fukahasınca tatbik edilmez. Eğer diğer mezheplerden birinden iseniz yaptığınızda hiçbir sakınca yoktur. Vakit bitmeden evinize dönmüş olsanız bile tekrar kılmanız gerekmez. Allah kabul etsin.
cem etmek konusundaki diğer fetvalar
Bu nedenle namazı cem etmeniz mümkün değildir.
Muasır ulema arasında Hanefi mezhebi uleması arasında fetvasına itibar ettiklerimizden, 'trafik sıkışıklığı nedeniyle namazı araç içinde iken cem etme' yönünde bir cevaz vereni bilemiyorum. Zira Hanefi mezhebinde cem etmek yoktur. Hanbeli mezhebinde ise cem etmede 'zorluklar' dikkate alınarak ruhsat verilmektedir. Zannımız odur ki, muasır Hanbeli uleması, trafik sıkışıklığını özür kabul etmektedirler. Size tercih yapmanız yönünde bir tavsiyede bulunamayacağız ama genel durum budur. Allah yardımcımız olsun, hatalarımızı mağfiret buyursun.
Aleykümselam. Tabi olduğu mezhebine uyarak namazı cem eden kişi, kıldığı ikinci namazın vakti girdiğinde evine ulaşmış olsa bile o namazı tekrar etmesi gerekmez. Namazları cem etme ruhsatı seferi olması üzerine kurulu idi. Cem ederken bir ruhsatı kullanmıştır. Ruhsat ile yapılan bir iş yerine gelmiş demektir. Tekrarı gerekmez.
Selamünaleyküm. Kesinlikle okul idaresinden sana bir namaz kılma yeri bulmalarını isteyin. Bu nedenle cem edemezsin.