Fetva Meclisi

Namazları cem etmek öğle ile ikindiyi, akşam ile yatsıyı ya önceki ile birleştirmek veya sonrakinin vaktinde kılmak demektir. Hanefi mezhebi görüşünde hac günleri dışında cem etmek yoktur. Diğer mezheplerde ise vardır. Yalnız bu üç mezhebin ortak olabilir dediği seferîlik şartları için geçerlidir. Hastalık gibi ağır bir özür nedeniyle namazları cem etmek Maliki ve Hanbeli mezhebine göre vardır. Bu duruma göre hastamızın hiç kılamamak gibi bir durumu olmaktansa cem etmesini uygun bulabiliriz.

Selamünaleyküm. Böyle bir nedenle namazı cem etmek olmaz. Biraz sabır ve gayretle namazı ikame edelim.

Selamünaleyküm. Resûlullah sallallahu aleyhi ve sellemin namazları cem ettiği sabittir. Hanefi ulemamız meseleye başka açılardan da bakarak namazları cem etmenin o zamana mahsus bir durum olduğuna işaret edecek bir görüşe meyletmişlerdir. Biz ise şu iki hususu tespit ederiz: a- Namazları cem etmek vardır, sahih hadisleri inkâr edemeyiz. b- Bir Müslüman ittiba ettiği mezhebine bağlı kalmalıdır. Kendisi delilleri araştırabilecek durumda olmadıkça sağa sola kaymamalıdır.

Selamünaleyküm. Seferilik, ikinci bir özre gerek bırakmadan cem etme hakkı verir. Eğer cem etmeye izin veren bir mezhebi takip ediyorsa kişi, özre gerek yok demektir. O yolla uzun yıllar sonra sadece kafanız karışır, çok şey öğrendiğinizi zannedersiniz sadece. Bir saatlik yol için bir sene yol gidersiniz.

Selamünaleyküm. Yeniden kılmanız gerekmez. Bundan sonra okumayarak kılın. Allah Teâlâ ibadetlerimizi kabul etsin.

Selamünaleyküm. Namazın vakti çıkmadan kılınacaksa cemaati beklemek daha uygundur.

Aleykümselam. Bunu neden cem olarak adlandırıyor ki, sonunda namazı kılmış bulundu. Bu ancak bir kaza olabilir. Uyuya kaldığı namazı kaza etmiştir. Daha ötesi yoktur. Böyle konuları tartışmamanızı tavsiye ederiz size, şeytan kalbinize vesvese, aranıza ayrılık sokabilir.

Aleykümselam. Tabi olduğu mezhebine uyarak namazı cem eden kişi, kıldığı ikinci namazın vakti girdiğinde evine ulaşmış olsa bile o namazı tekrar etmesi gerekmez. Namazları cem etme ruhsatı seferi olması üzerine kurulu idi. Cem ederken bir ruhsatı kullanmıştır. Ruhsat ile yapılan bir iş yerine gelmiş demektir. Tekrarı gerekmez.

Selamünaleyküm. Kesinlikle okul idaresinden sana bir namaz kılma yeri bulmalarını isteyin. Bu nedenle cem edemezsin.

Cem etmeyi caiz gören görüşe ittiba eden biri için cem yapacağı zaman yatsıyı cem etmiş olmak vitri de yatsıya bitiştirmek demek olacaktır.

Bu nedenle namazı cem etmeniz mümkün değildir.

Muasır ulema arasında Hanefi mezhebi uleması arasında fetvasına itibar ettiklerimizden, 'trafik sıkışıklığı nedeniyle namazı araç içinde iken cem etme' yönünde bir cevaz vereni bilemiyorum. Zira Hanefi mezhebinde cem etmek yoktur. Hanbeli mezhebinde ise cem etmede 'zorluklar' dikkate alınarak ruhsat verilmektedir. Zannımız odur ki, muasır Hanbeli uleması, trafik sıkışıklığını özür kabul etmektedirler. Size tercih yapmanız yönünde bir tavsiyede bulunamayacağız ama genel durum budur. Allah yardımcımız olsun, hatalarımızı mağfiret buyursun.