Fetva Meclisi
Soru
Selamünaleyküm. Hocam benim sorularım şöyle: 1- İstibra sünnette var mıdır? Sahabelerde nasıl bir uygulama vardı? 2- Tuvaletten sonra abdest almayacaksak yine de istibra gerekir mi?( Yani sonradan o çamaşırla namaz kılabilmek için çamaşırımıza idrar ne derecede bulaşabilir?) 3- Namazda veya abdest aldıktan sonra gelen birkaç damla kalıntı abdestimizi bozar mı? Hocam bu konularda kafam bayağı karıştı. Allah rızası için etraflıca bir açıklama getirin. Allah vaktinize bereket versin.
Cevap
Benzer fetvalar
Selamünaleyküm.1- İstibranın delili Sünnet'tendir. Sahabelerin bu husustaki uygulamaların ayrıntılarını bilmiyorsak da fukahanın genel çizgisi, onların tutumundan kaynaklanmaktadır.2- Tuvaletten sonra, abdest alınsın veya alınmasın istibra yapılmalıdır. Aksi durumda çamaşır, namaz açısından uygun olmaz duruma gelebilir.3- İdrarın bir damlası da organdan çıkması durumunda abdesti bozar. Bu hususta vesveseye kaçmadan dikkatli olmak gerekmektedir.
Selamünaleyküm. Tuvalet ihtiyacınız bittikten sonra elinizle organınızı aşağıdan yukarı doğru sıvazlayarak kurutmaya çalışın. Bunu en çok üç defa yapın. Sonra da peçete ile etrafı kurulayın. Su kullanmayın taharette. Daha sonra yine ıslaklık görürseniz, o ıslaklık avucunuzun içi kadar bir alanı geçmedikçe çamaşır değiştirmeyin. Geçerse çamaşır değiştirin. Bu durum öğlen ile ikindi arasında üç dört defa oluyorsa o zaman siz özür sahibisiniz. Özür sahibi olarak da şunu yapın: Her ezan okununca bir abdest alın. O abdestle istediğiniz yapın. Başka bir nedenle abdestiniz bozulursa tekrar alırsınız. Ama sızıntı nedeniyle abdest almayın. Ve bu duruma intikal ederseniz muhakkak doktora görünmelisiniz.
İstibra (idrar yolunu temizleme), erkeklerin idrar sonrası idrar yolunda kalabilecek damlacıkları gidermek için yaptığı bir temizliktir. Bu, dinimizde bir temizlik ve taharet kuralıdır. 🔸İstibradan sonra, şüpheye düşüp sürekli kontrol etmek şart değildir. Bir süre bekleyip (örneğin 1-2 dakika) istibra yaparak temizlenmek yeterlidir. Aşırı kontrol ve vesveseye düşmek, kolaylık sağlamak yerine zorluğa neden olur. 🔸İstibra yapmış ve abdest aldıktan sonra namaza başlamışsanız, idrar kaçtığını ancak fark ettiğinizde sorumlu olursunuz. 🔸İdrar kaçtığını fark etmediyseniz idrar kaçmış olsa bile abdestiniz ve namazınız geçerlidir. Şüphe üzerine hareket edilmez. 🔸İdrar kaçtığından emin olursanız abdest bozulmuş olur. Ancak bu durum sürekli tekrar ediyorsa, "özür sahibi" hükümlerine uyabilirsiniz. https://fetvameclisi.com/fetva/ozur-sahibi-musluman Özetle, istibra sonrası namaza durup tekrar kontrol yapmanıza gerek yoktur. Eğer kaçmışsa ama fark etmeden kılmışsanız, namazınız geçerlidir. Bu konuda şüphe ve vesveseyi dikkate almayın.
İdrar konusunu ciddi tutmamız şarttır. Kabir azabına bile neden olacak bir konunun hafife alınması doğru olmaz. Ancak ciddiye almakla vesvese konusu yapmak arasında da bir denge çizgisi tutturmalıyız. Hedefimiz, bilerek tek bir damlanın bile çamaşırımıza damlamamasını sağlamaktır. Bunun için, tuvalette iken elle sıvazlayarak son damlamanın da kesildiğine kani olup öyle çıkılmalıdır. (Eğer iki namaz arasında kesilmeyecek kadar damlama gözle izlenecek şekilde devam ediyorsa zaten özürlü durumuna düşüldüğü için yeni bir durum söz konusu olacaktır.) Namaz kılmadan önce veya namaz esnasında bir damlama görülürse abdestin yeniden alınması gerekmektedir. Bu konuda vesveseye düşecek durumda olanlar, pamuk ve benzeri bir şey tıkamayı deneyebilirler. Ama bunun tıbben sakıncalı olması da muhtemeldir. Tıp kadar vesveseye kapı açması bakımından da doğru olmayabilir. İleri yaşlarda olmayanlar için idrar sızması çok yaygın bir durum değildir. Mesele ciddi tutulduğu sürece biiznillah bir sakınca olmayacaktır. Özellikle bu tür konuları, dinin bütünü gibi telakki eden anlayış neticede vesveseye götürmektedir. Dikkatli olalım. Allah'a emanet olun.
Küçük abdest bozduktan sonra idrar yolunda kalabilecek idrar damla ve sızıntılarının tamamen kesilmesi için bir süre bekleme, bundan sonra vücuttaki idrar sızıntılarını temizleme işlemine fıkıh dilinde “istibrâ” denilir. Özellikle erkekler açısından istibrâ önemlidir. Şayet özür hâli söz konusu değilse idrar sızıntısı olması durumunda abdest geçerli olmaz. Bunun için de idrarın vücuttan iyice çıkmasını beklemek, bu amaçla biraz hareket etmek, yürümek veya öksürmek gerekir. (İbn Âbidîn, Reddü’l-muhtâr, 1, 344-345) Zira Hz. Peygamber, “İdrardan sakınınız, çünkü kabir azabının çoğu idrardan sakınmama sebebiyledir.” (Dârekutnî, es-Sünen, 1/232-233 [464-466]; bk. Buhârî, Vudû’, 55 [216]; Müslim, Tahâret, 111 [292]) buyurmuştur. Bu itibarla istibrâ yaptığı hâlde namaz kıldıktan sonra iç çamaşırında ıslaklık gören kişi bunun idrar olduğunu bilmiyorsa temizlenme sırasında kullandığı temiz sudan kaynaklandığını varsayar ve vesveseye itibar etmez. Hatta kişi vesveseli biri ise istibrâ yaptıktan sonra uzvuna ve çamaşırına az bir temiz su serpmesi ve ileride göreceği ıslaklığı idrara değil, bu suya hamletmesi tavsiye edilmiştir. (İbn Nüceym, el-Bahr, 1/252; el-Fetâva’l-Hindiyye, 1/49) Ancak kişi, namazdan sonra çamaşırında gördüğü ıslaklığın, namazdan önce veya namaz esnasında çıkan bir idrar damlası olduğunu biliyor ve çıktığı anı hatırlıyorsa, o takdirde abdestsiz namaz kılmış sayılır. Çünkü idrar yolundan gelen akıntılar abdesti bozar ve abdestsiz kılınan namaz iade edilir. (Merğînânî, el-Hidâye, 1/17) Ayrıca ıslaklığın boyutları el ayasından daha fazla ise çamaşırını değiştirmesi veya kirlenen kısmı yıkaması gerekir.
Selamünaleyküm. Tuvalet ihtiyacınızdan sonra kalkmayın, oturduğunuz yerde elinizle sıvazlayarak kalıntıyı bitirmeye çalışın. İyice bitince kâğıt mendil kullanın. Bir süre su ile taharetlenmeyin. Bir zaman sonra tekrar suya dönebilirsiniz. Sonra da kalkın abdest alın. Yürümeyi şimdilik terk edin.
dini sorular konusundaki diğer fetvalar
Selamünaleyküm. Mü'minler, bir vücudun azaları gibidirler; bir yerdeki sızıyı her yerden hissetmek zorundadırlar. Bir mü'min kardeşin, hatasını görüp de onu hissetmemek bize ait bir tavır değildir. Şu kadar ki, daha ağır bir hataya mesela onun 'boş ver' demesine neden olacak davranışı da kabul etmeyiz. Duruma bakın, yararlı olacak zannederseniz nezaketle ikaz edin. Aksi takdirde susmayı yeğleyin. Siz niyetinizle ve samimiyetinizle kazanırsınız. Nefisleri kabartmadan, incitmeden ve kınamadan yapmak gerekiyor. En azından imamlara, böyle bir hata gördüğünüzü hatırlatarak onlara söyletebilirsiniz. Allah'a emanet olun.
Selamünaleyküm. Mirasa engel olan durum, din farkıdır. Baba ile çocukları arasında maazallah din farkı olursa baba, malını çocuklarından men edebilir. Bunun altındaki hatalar için böyle bir hüküm yoktur. Malı vakfetmek gibi bir yöntem tercih edin, daha iyi olur.
Selamünaleyküm. Putlaştırma düzeyine gelen sevgilerin terk edilmesi gerekiyor. Daha aşağısını terk etmek insanın elinde değildir zaten.
Selamünaleyküm. Evliliğinizin fıkıh açısından bir sakıncası yoktur. Çocuğunuzun nesebi açısından da sorun yoktur. Şeytan sizinle oynamak istiyordur, izin vermeyin öyle bir oyuna. Eşiniz, istiğfar ettikçe ve tövbesine sadık kaldıkça sorun yoktur.
Selamünaleyküm. Tövbe ettikten ve tövbeyi koruduktan sonra bu ümmetin lideri bile olabilirsiniz. Tövbenize ve onu korumanıza bakın.
Selamünaleyküm. İstihareden önce gerekli istişare ve araştırma bitirilmelidir. İstihare en son nokta olmalıdır. kimsenin başkası adına istihare etmesinin anlamı yoktur. Karşı taraf sizinle evlenmeyi uygun bulup düşünüyorsa onun istiharesinin sonucu olumlu demektir zaten.