Fetva Meclisi
Soru
Dini bir teşkilatta görevliyim. Bayanın 90 km mesafeden uzağa yolculuk yapmasında mahrem gerektirdiğini biliyorum. Bazen 90 km'den daha uzun yola gitmek zorunda kalıyorum. Bu durumda bir grup kadınla bu yolu gitsem caiz midir?
Cevap
Benzer fetvalar
Aleykümselam. Normal bildiğimiz kurallara göre bu caiz değildir. Muasır ulemasının sözünü ettiğiniz güvenlik kolaylığına istinaden verdiği ruhsatlar bulunmaktadır. Böyle bir geziye katılacak kişilerin kendi özel durumlarını, takva tercihi gibi ayrıntıları dikkate alarak karar vermeleri gerekir.
Bir bayanın, beraberinde mahremi olmadan toplamı 90 km'den fazla olan bir yola çıkması caiz değildir. Kat edilen yolun mesafesi önemlidir. Uçak veya başka bir araç hükmü değiştirmiyor. Bazı âlimler, bu asırda gelişen imkânların böyle bir yolculuğu mübahlaştırabileceğini söylemişlerse de takvaya uygun olan ve tercih edilen görüş, kadının mahremi olmadan tek başına yolculuğa çıkamayacağı görüşüdür.
Bir bayanın seferilik mesafesi kadar bir yolu mahremi olmadan kullanması caiz değildir. Eşinizin varlığı onlar için bir ruhsat değildir. Sizin onları teşvik etmeniz anlamına gelebilecek tavırlarınız da sizi vebal altına sokabilir. Allah'a emanet olun.
Selamünaleyküm. Bir cenazeye yetişmek gibi zaruri durum olduğunda yolculuk yapabilirsiniz. Bunun dışında hüküm bildiğiniz gibidir. Orada kimseniz yoksa sizin de yakınlarınızın bulunduğu yere dönmeyi planlamanız gerekir.
Kendinizin mezhebinize uyarak uygun görmediğiniz mahremsiz yolculuğu mahremi olmayan başka bir kadına aracılık yapmanız doğru değildir. Hayır çalışmalarınızı bu yönde kullanmak istiyorsanız genç erkeklere veya mahremi olan kızlarımıza destek olabilirsiniz.
Kadının mahremsiz umre yapması konusunda Şafii müçtehitlerinin içtihadı da 'tam bir serbestlik' şeklinde değildir. Daha çok farz bir ibadet olan hac ve onun gibi bir umre için söylenmiştir bu sözler. Cihat niteliğindeki bir iş için de söz konusu olabilir bu ruhsat. Özellikle tavsiyemiz bu şekilde umre yapılmamasıdır.
bayan konusundaki diğer fetvalar
Bayanın haram/helal ölçülerine riayet edip sululuk yapmadığı sürece, erkeklerle görüşmemesini emreden bir kural yoktur. Elbette zaruret oranınca görüşülecektir. Ölçülere özen gösterelim yeter. Allah'a emanet olun.
Uzmanlığın gerektiği yerde uzman ve uzman olmayan arasında bir tercih yapamayız. Kendi cinsimizden bir uzman yoksa tercih imkânımız da yoktur. Uzmanlıkta ve maharette denklik varsa bayanın erkekte, erkeğin bayanda muayene olması caiz olmaz.
Hemşirelik mübarek bir meslektir. İffetini koruyan bir kadının onu icra etmesi büyük bir sevap kaynağıdır. Allah'a emanet olun.
Mutemet bir tıp raporuyla sizin bir daha doğum yapmanızın hayati bir tehlike taşıyacağı tespit edilmedikçe kalıcı bir uygulama yapmanız yani doğurma yeteneğinizi köreltmeniz haramdır. Allah'tan korkun, tıbbî bir neden yoksa sakın böyle bir işe tevessül etmeyin. Bir süre doğum yapmamayı düşünüyorsanız ve eşiniz de uygun görüyorsa, kalıcı olmayan tedbirler alın. Bebeğiniz mübarek olsun. Allah'a emanet olun.
Böyle bir geziye (güvenli bir ortam oluştuğu gerekçesine dayanarak) fetva veren görüşler vardır. Sizin kalbinizin buna ne kadar itimat ettiğine de bakarak karar verin. Allah'a emanet olun.
Kocası ölen bir bayan dört ay on gün iddet bekler. Bu arada evlenemez. Boşanmış kadın ise üç ay bekler.