Fetva Meclisi
Soru
Bayanın yaşadığı yerden mahremsiz 90 km uzağa gitmemesi konusundaki hadisi biliyoruz. Siz de hacca ve umreye bayanın yalnız gitmesinin caiz olmadığını belirtiyorsunuz. Elbette ki bizim için önemli olan Rabbimizin rızası doğrultusunda bir hayat yaşayabilme. Benim sorum ise şu; ben Almanya’da yaşıyorum ve ailemin tümü Türkiye’de, yanımda benimle seyahat edecek bir mahremim yok. Bu durumda ben ailemi nasıl ziyarete gidebilirim? Şimdiye kadar her yıl ziyaretlerine gidiyordum ama bu gidişlerimin İslam’a ne kadar uygun olduğu konusunda tereddütteyim.
Cevap
Benzer fetvalar
Aleykümselam. Mahremsiz yolculuk kadın için caiz değildir ama ağır zaruretler durumunda bir yolculuk yapılabilir. Zaruretin ağırlığı veya normalliği ise sizin belirleyebileceğiniz bir durumdur.
AleykümselamDoksan km’den uzak bir mesafeye kadının tek başına gitmesi caiz değildir. Ağır bir zaruret olmadıkça kural böyledir. İlim için yapılabilecek bir yolculuk umumiyetle ZARURET kurallarına girmez. Yalnız yolculuk gerçekleştikten sonra orada kalması için bir kural yoktur. Güvenlik açısından sorun olmadıkça kalabilir. Buna göre bir bayan Almanya’dan Türkiye’ye mahremi ile beraber gelip Türkiye’de güvenli bir ortamda kalabilir. İlim de tahsil eder.
Aleykümselam. Siz mehir olarak talep ettiğiniz miktar olan umre fiyatını alacak olarak eşinizden alın. Umre konusunu da ne zaman nasip olursa o zaman yapmak üzere erteleyin. Bunu bir aile için sorun durumuna getirmeniz doğru olmaz. Aile içi huzurunuz umreden önemlidir!
Aleykümselam. İlim maksatlı yolculuğa izin veren ulema bulunmaktadır. Bu ruhsattan istifade edebilirsiniz. Ne kadar 'ilim maksadı' taşıdığınız ise sizin meselenizdir.
Hanefi mezhebine bağlı iseniz grup halinde olmak da cevaz nedeni olmuyor. Çok zorunlu olmadıkça yalnız çıkmamanızı tavsiye ederim. Allah'a emanet olun.
Bulunduğunuz yerde ve devam ettiğiniz kurumda dininiz ve ahlakınız açısından bir risk oluşmuyorsa bu yaptığınızda fıkha aykırı bir durum yoktur. Zira yasak olan, bayanın seferîlik mesafesinden uzun bir yere tek başına mahremi yanında olmadan gitmesidir. Şehirde mahremi yanında olmadan yaşaması bu yasağa dâhil değildir.
aile ziyareti konusundaki diğer fetvalar
Aleykümselam. Bir zaruret durumunda gidebilirsin ama sıradan bir ziyaret için gitmen caiz olmaz.
Bu hususta her iki taraf için de ‘haksız’ denemez. Ancak geçmiş kültürde ciddi bir endişe birikimi vardır. İki taraf da korkuyor olabilirler. Zannederim zamana yaymaktan başka bir çözüm yoktur. Eşinize bir şey söylemeyin ama ailenize biraz sabırlı olmalarını, bir zaman sonra sorun olmayacağını söylemeye çalışın. Bilhassa çocuğunuz olduktan sonra bu mesele daha kolay çözülür. Üzerine gitmeyin konunun.
Selamünaleyküm. Kadın, beyine itaat etmek zorundadır ama siz, orada var olduğunu söylediğiniz yanlışları öne sürmeniz durumunda karşınıza çıkacak durum, oradaki yanlışların açık haramlar olması durumunda eşinize diretebilirsiniz. Çünkü eşe itaat, Allah'a isyan nedeni olamaz. Bunun dışında mesela çocuğun etkilenmesi gibi dolaylı bir hatayı eşiniz reddedebilir.
Anneniz size emreder, siz de ona itaat edersiniz. Hanımınızı buna katmaya mecbur değilsiniz o da mecbur değildir. Siz anneniz emrettiği kadarını yapın, o da gönlünden geçeni yapsın. Sizin de onun anne babasına karşı tavrınız elbette bunun muadili olacaktır. Aynı şehir içindeki bir kadının özel bir durum yoksa ayda bir kere annesine gitmesi normaldir. Farklı şehirlerdekileri içinse bu yılda bir olabilir.
Eşinizin akrabaları sizin akrabanız gibi değildir. Onlarla sılayırahim daha sınırlı olabilir. Sorumluluğunuz ve zorunluluğunuz da kendi akrabalarınıza göre daha azdır. Mahremiyeti dikkat ederek, Özel aile hayatınızı zedelemeyerek, Seviyeniz ve mesafenizi koruyarak, Eşinizin gönlünün olacağı şekle dikkat ederek, Riskli alan ve kişilerden uzak kalarak ilişkilerinizi sürdürün.
Bir kadının anne ve babasına sılayı rahimde bulunmasının iki boyutu vardır. Birincisi yılda bir kere bile olsa gitmek, ölüm döşeğinde iken yanında bulunmak gibi farz olan boyutudur. Kocanın farza karşı direnmesi mümkün değildir. İkinci boyut ise nafile düzeyinde olacak şekildeki sılayı rehimdir. Bu ise kocanın tam iznine bağlıdır. Allah'a emanet olunuz.