Fetva Meclisi

Mü'min bir insanın kalbinde şu başlıklar bir iman gereği olarak bulunmalıdır: Allah’ı sevmek, Ondan korkmak, ihlas, tevekkül, tevbe, takva, sabır, şükür, umut, kendini muhasebe etme, nefsini kınama, şeytanın vesvesesine karşı direnç, zühd, imanda yakîn, Allah’a muhtaçlık hissi, tevazu, huşu, Allah’tan yardım umma, Allah’a sığınma, Allah’ı ve mahlukatını tefekkür, hayâ, Allah için sevgi, Allah için buğz, rıza ve teslimiyet.

İhlasın yeri kalptir. Müminin kalbinde ihlas varsa organları o ihlası dışarı yansıtır. Biz bu yansımayı şöyle izleyebiliriz: Tevhid pratiği vardır ve şirkin her türlüsünden korunulmuştur. Açık ve gizli putlar müminin hayatında etkin değildir. Şahıslar belli bir noktayı onun kimliğinde aşamaz. Bu şahısların diri veya ölü olması fark etmez. Müminin kalbi Allah sevgisi ve yaygısı ile doludur. Bu sevgi ve saygının bir sınırla sınırlandırılması da mümkün değildir. Sonra peygamber aleyhisselam gelir. Yalnız o da büyük bir sevgi ve saygı ile yerini aldığı halde Allah tealanın makamına yakın tutulmaz. Ondan sonra da ümmetin diğer büyükleri gelir ama hepsi bir kul ve insan olarak görülür. Hiçbirine uluhiyet anlamına gelebilecek bir yer verilmez. Az veya çok riyadan uzak durulmuştur. Allah için yapılan bir işi kullara sunar gibi düşünmek anlamındaki riya içten içe ibadetleri bitiren bir kanser gibidir. Allah için yapılan işe ne kadar riya karıştırılırsa o kadar değeri düşmüş demektir. Yapılan ibadetlerle dünyalık beklentisi içinde olmamak gerekmektedir. İbadetin karşılığı cennettir ve Allah'ın rızasıdır. Mal, liderlik, şöhret ve benzeri dünyalık ibadet üzerinden elde edilmeye çalışıldığında ihlas kaybolur. Kul ibadet yaparken nefsini tatmin etme yani bedensel zevklerini ibadet üzerinden tatmin etme yoluna gitmemelidir. Örnek olarak müzik ve türevleri üzerinden ibadet yapıp aslında müzik zevki alırken ibadet yapma heyecanı yaşanması bunun basit bir örneğidir. İbadet aynı zamanda birilerine veya bağlı olunan gruba/cemaate destek maksadı ile de yapılmamalıdır. Vereceği sadakayı sadece kendi bağlı olduğu grubu üzerinden veren, aksini düşünemeyen biri için bu örnek anlaşılabilir. İbadetleri yapmadığı kadar göstermek de ihlastan uzak kalmaktır. Böyle bir şey kulun kendisini kandırması ve ahiretini tehlikeye sürmesidir. Esasen kulun kabul olunup olunmadığı bile belli olmayan ibadetler üzerinden zevklenmesi hatadır. Nerede kaldı ki o ibadet üzerinden kutlama, tebrikleşme yapabilsin. İhlasın bulunduğu yerde zühd vardır. Zühd, elde etme imkânı bulunduğu halde dünya nimetlerinin ihtiyaç fazlasına tenezzül etmemektir. Ve ihlas ile beraber en çok göze çarpması gereken hususlardan birisi kulluk adına yapılan işlerde, ibadetlerde sabır göstermektir. Şeytanın ve çevrenin ürkütmelerine karşı etkilenmeden ibadete devam edebilmek ancak ihlasın bir sonucu olarak elde edilebilir. Dünyevi fırsatlar karşılığında ibadetlere ve salih amellere ara vermemek ihlasın sonucudur. Zira Allah'ın rızasını uman o rıza uğruna her şeye katlanır/katlanmalıdır ki beklentisinde samimi olduğunu ispat etmiş olsun. Ebediye karşı faniyi tercih etmek ise kişinin kendisi ile çelişkiye düşmesidir. Aksi yanı faniyi verip baki olanı almak ise aklın gereğidir.

Evet, böyle bir fark vardır. İnsanın göğsündeki kalbi, Kur'an’ımızda zikredilirken pek çok konuda bizim akıl ve beyin ile ifade ettiğimiz şeyi kalp olarak ifade eder. Örnek olarak belirtecek olursak: Anlayış, akletme merkezi kalptir. Sorumluluk merkezi kalptir. İman etmek veya etmemek kalptedir. Hissetmek veya etmemek kalptedir. Zevk almak veya almamak da kalptedir. Burada bizim “acaba?” diye düşünmemize gerek yoktur. Tıp bize beyni gösteriyor ve kalbi sadece kan pompası gibi gösteriyor ama Kur'an’ımız ısrarla kalbe de beyin gibi bir fonksiyon yüklüyor. Elhamdülillah, imanımızda bir sorun yoktur. Kur'an indi ve inişi bitti ama tıp devam ediyor, inceliyor araştırıyor… Tıp da araştırması ve sonuçlarıyla bitmiş olsaydı belki bir çelişki ihtimalinden söz edebilirdik.

Selamünaleyküm. Her şeyden önce bilmek gelir. Bir kere anlatacak olan kulaktan dolma değil yürekten gelme bir bilgi sahibi olmalıdır. İkinci olarak da, anlatmayı bilgi aktarımı olarak değil Allah için yapılacak bir iş olarak ya da cihat olarak görmelidir. Üçüncüsü de bunu yaparken ihlasla yapmalıdır ki Allah onu amel olarak kabul buyursun. Dördüncü olarak da mesela eskilerden bir İhya ya da benzeri bir eser okumalı, insana nasıl hitap edeceğini bilerek iş yapmalıdır. Ya da mevcut zamanda yazılmış insanı anlatan eserlerden okunarak konuşma yapılmalıdır. Ama şunu hiç unutmamalıyız: Kalpler Allah'ın elindedir, O dilediğinin kalbini açar, dilediğini kilitler. Tesir ettiren O'dur. Buna göre yaptığımızda ihlâslı olacağız ki müessir olabilelim.

Selamünaleyküm. İman ehli olarak ölmek için neler yapılması gerekiyorsa sizin reçeteniz odur: - Haramları sıfıra indireceksiniz. Sıfır haramlı olmalısınız. - Allah'ın farzlarını eksiksiz yerine getireceksiniz. - Yapabildiğiniz kadar nafile ibadet yapın. - Mü'minlerden oluşan bir salih kardeş çevreniz olsun. - Ailenizle kenetlenin, son kaleniz gibi davranın, sıkıntılarına katlanın. - Çok dua edin. Allah yardımcınız olsun.

Bütün zamanlarda size tavsiye edilebilecek en iyi kaynak İmam Gazali’nin İhya adlı eseridir. İlgili bölümlerini seçerek değerlendirebilirsiniz. Allah yardımcınız olsun.