Fetva Meclisi
Soru
Kayın validem 100 yaşını geçeli çok oldu. Oruç tutamıyor. Bu durumda kendisine fidye düşüyor mu, düşüyorsa kimlere verebilir bu fidyeyi? Torunu okulda okuyor, ona verebilir mi?
Cevap
Benzer fetvalar
FİDYE oruç tutamamış ama bir daha da tutması mümkün olmayan için verilir. Sadece kazaya kalmış olması yeterli değildir. Bir kişi oruç tutamamıştır ve yaşlılık, müzmin hastalık gibi bir nedenle de ileriki dönemlerde tutması mümkün gözükmüyorsa o FİDYE verir. Kişiye fidye gerektikten sonra yıllar sonra da olsa onu yerine getirir, fidye de zaman aşımı olmaz.
Allah şifalar versin, sıkıntılarınızı hafifletsin. İslam'da oruç tutmaya güç yetiremeyen kimseler için bazı ruhsatlar vardır. Hastalık nedeniyle oruç tutamayan kişi, hastalığının geçmesini bekler. Eğer iyileşme ihtimali varsa hastalık geçtiğinde tutamadığı günleri kaza eder. Ancak hastalığı kalıcı olup, oruç tutması sağlığını ciddi şekilde tehlikeye atıyorsa fidye vermesi gerekir. Doktorunuz oruç tutmamanız gerektiğini söylediyse ve hastalığınız kalıcı ise siz de Diyanet’in bu yıl açıkladığı fidye bedeli üzerinden verebilirsiniz. Sorunuzda yer aldığı üzere fidyeyi, kronik hastalar (örneğin, KOAH, şeker hastalığı, kalp rahatsızlığı gibi sürekli ilaç kullanmayı gerektiren hastalıklar), yaşlılık nedeniyle oruç tutamayanlar ve oruç tuttuğunda sağlığı tehlikeye girenler verirler. Eğer fidye vermeye gücünüz yetmiyorsa Allah sizi sorumlu tutmaz. Çünkü fidye, verebilecek durumda olanlar içindir. Bunun yerine dua edin ve istiğfar edin. Allah size kolaylık versin, şifanızı artırsın.
Selamünaleyküm. Annenizin öbür oğluna vereceğiniz bir fidye olmaz. Annenizin sulbundan olmayan birine vermeniz gerekir.
Çocuk baliğ olmadan önce tutmadığı oruçlar için sorumlu değildir. O dönemdekiler için fidye de gerekmez. Baliğ olunca oruç tutacak. Hasta olduğu ve hastalığının tedavisi de olmadığı için oruç tutamıyorsa FİDYE verir. Fidye verecek imkânı olmayan ise vebale girmez biiznillah.
Evet, fidyeyi siz veriyorsunuz ve sizin kardeşinize vermeniz caiz olur ancak bu fidye annenizin adına verildiği için annenizin kızına vermesi gibi bir durum olacaktır. Bunu böyle yapmamanız evla olandır.
Selamünaleyküm. 'Orucun parası' olmaz. Fidye olur. Fidye ise, bir daha düzelmesi mümkün görülmeyen bir hastalıktan ötürü oruç tutamayanın vereceği her gün için bir fitre miktarı paranın adıdır. Bunu da kendi çocuklarınıza ve torunlarınıza vermeniz mümkün değildir. Ailenizden olmayan birine vermelisiniz.
dini sorular konusundaki diğer fetvalar
Fidyenizi teslim edin ondan sonra o size iade etsin. İbadet ciddiyeti en azından bunu yapmayı gerektirir.
Geçmiş olsun, Allah Teâlâ sizi muradınıza erdirsin. İki yıl çok uzun bir zaman değildir, biraz daha sabretmenizi, en az üç yıl doldurmanızı tavsiye ederim. O yaptıracağınız işlem ise orucu bozar. O günü kaza etmeniz gerekir. İhtiyata uygun olan böyledir.
Annen baban ve ailende büyük kimse onlarla oturup konuş. Böyle bir tereddütle yola çıkman çok kötü bir şey.
Maaş kaynağına göre değil yaşanılan yere göre karar verilmelidir.
İlmi bir çalışma nedeniyle namazı ilk vaktinden sonraya kerahet vaktine girmeyecek kadar erteleyebiliriz. Bunda bir sakınca olmaz.
Bu sehiv secdesi nedeni değildir ama böyle yapmayın. Git gide bu rakamı kırklara kadar çıkarmak durumunda kalırsınız. Üçten az da olsa namaza devam edin, vesveseyi yol edinmeyin.