Fetva Meclisi

Bir sözleşme ile dükkânda kiracı kalan birinin sözleşme bittiğinde orayı boşaltıp teslim etmesinden başka yaptığı bir şey makul olamaz. Böyle ödeme yapmanız gerekmez, yapmayınız.

Taraflar, kira sözleşmesinde yer alan şartlara uymak zorundadırlar. Buna göre kiraya veren kişi; malını kiraya verirken hangi amaçla kullanılacağını belirlemiş ve üçüncü şahıslara kiraya vermemesini şart koşmuşsa kiracının bu şarta uyması gerekir. Ancak kira sözleşmesinde ev, dükkân, depo, nakil aracı gibi taşınır veya taşınmaz malın hangi amaçla kullanılacağı açık bir şekilde belirtilmemişse, kira akdi geçerli olur ve o beldenin örfü esas alınır. Şayet örf, kiracının bunu başka birisine kiraya vermesine ve dilediği gibi kullanmasına imkân tanıyorsa; kiracı, kiraladığı malı bir başkasına kiraya verebileceği gibi herhangi bir ek ücret ödemeden dilediği gibi kullanmasına da izin verebilir. (Mevsılî, el-İhtiyâr, 2/51-52) Günümüzde malın sadece kiracı tarafından kullanılması şeklinde bir örf oluşmuştur. Kiralanan malın başkasına devri için mal sahibinden izin alınması gerekir.

Kiracının kiraladığı gayrimenkulü veya benzerini bir başkasına aynı fiyata, daha ucuza veya biraz yükseğe kiraya vermesi caiz görülmüştür. Yalnız ilk kiracı kiraladığı yerine ne için kullanacaksa aynı maksat için kullanan birine kiralayabilir. Mesela ev olarak kiralanmış bir şeyi dükkan olarak başkasına kiralamak olmaz. Kiralanan şeyin tamamının veya bir bölümünün üçüncü kişiye kiralanması aynıdır.

Selamünaleyküm. Olma ihtimali ile bir sakınca oluşmaz. Gerçekten vakıf malı iken şu anda gasp edildiğini ve vakfiyesi dışında bir alanda kullanıldığını biliyorsanız günaha ortak olmayın.

Selamünaleyküm. Kazancınızın haram olmasını gerektirir bir durum göremedim. Vergi kaçırmak, vergisiz iş yapmak mevcut şartlardaki sisteme bakışımız açısından fıkıh alanı dışında kalır.

Alenen haram olan bir işi icra edene direkt veya dolaylı destek olmak, o harama katılmaktır.

İnsanların Müslüman olduğu bir yerde Ramazan gününde yiyecek-içecek mekânının açık tutulması caiz olmaz. Ancak hastahane kantinleri gibi oruç tutması farz olmayacak kimselerin yoğunlukta bulunduğu yerler için bir ruhsat söz konusu olabilir. Oruç yemeye karşı yardımcı pozisyonunda bulunmayınız. Mekânınızı iftar saatlerine göre ayarlayın. Allah işinizi kolay etsin.