Fetva Meclisi
Soru
Elbisede benzeşme ne demektir, hangi ölçülerde yasaktır?
Cevap
Benzer fetvalar
Erkeğe ve kadına Allah’ın nimetlerinden biri elbise nimetidir. Bu nimeti insanoğlunun Allah’ın dinine ve fıtratına göre kullanması gerekir. Fıtratı aşan giyinme kabul edilemez giyinmedir. Bu nedenle mesele sadece setr-i avret/avreti örtme meselesi olarak anlaşılmamalıdır. Kadının kıyafetinde bütün bedenini örtme, kıyafetinin “bak bana” nitelikli olmaması, parfümü dikkat çekmeme ve erkeklerin kıyafetine benzememe şartı vardır. Dört mezhep fukahası kadının kıyafetiyle erkeğe benzemesini haram görmüşlerdir. Bu benzeme noktasındaki ölçüler şöyledir: Din ve toplum örfü olarak erkeğe mahsus bilinen kıyafetler kadının erkeğe benzemesine neden olur. Bu konuda örfü önemli görürüz ama örfün mesela batı kültürüne kaymış bir örf olmamasını da önemseriz. Bir işin niyetle beraber suç veya ibadet olması gerçekleşir. Kadının bir kastı olmadan sıradan bir benzeme ile birisinin kıyafetine benzeyen şey giymesi bu anlamı taşımaz. Zira sözünü ettiğimiz benzeyecek giyinmenin fıkıhtaki karşılığı hüküm olarak haramdır. Kâfirlere benzeme söz konusu olduğunda da onların dini bir değer yükleyerek giydikleri ya da belli bir batıl kültürlerini simgeledikleri şey giyilmesi yasak olur. Mesela haç işareti bulunan kıyafetler bu hükme dâhildir. Kullanıcı anlamını bilmese de yabancı dilde kimi müstehcen kimi din içerikli sözlerin yazılı olduğu kıyafetlerin kullanılması da en azından sakınca oluşturur. Mesele sadece kâfirlere benzemek olarak da görülmemelidir. Fasıkların fıskına destek sayılabilecek bir tanıtım da yapılıyorsa ona da sakıncalı gözle bakarız. Canlı figür bulunan resimli kıyafetler giyilmemelidir.
a. Dinin veya örfün erkeğe özel yaptığı her şey kadın için, kadına özel yaptığı şey de erkek için benzemeye çalıştığında yasak konusudur. Elbise, konuşma tarzı, hareket tarzı buna dâhildir. Bu kural çocuklar arasında da eğitim süreci konuları arasında uygulanmalıdır yani çocukların da birbirlerini taklitleri bu yasağa dâhildir. Erkeğe kadına mahsus olduğu için yasak olan şeyde yardım edilmesi veya kadına erkeğe mahsus olduğu için yasak olan şeyde yardım edilmesi harama yardım etmektir. b. Bu yasakta bilerek isteyerek yapmak haram olan şeydir. Kadının sesinin yaratılıştan erkek gibi olması veya erkeğin sesinin yaratılıştan kadın gibi olması bir haram olma durumunu oluşturmaz.
Haram düzeyinde bir yasaklama yoktur. Yöresel ve dini semboller bakımından birilerine benzemek söz konusu ise o nedenle kerih görülür.
Selamünaleyküm. Elbisenin haram olması namaza mani değildir.
Yerde sürünen elbise bir israftır her şeyden önce. Özellikle bir kereliğine giyilen bir kıyafete yapılan ilave masraf israf olur. İsraf ise yasaktır. Bu israf ilave olarak kâfirlere özenmek ve onları taklit etmekten kaynaklanıyorsa daha da derin bir yasak olur.
Eğer karşımızdaki belli bir kâfire benzemek için yani başka bir dini benimsemiş gibi olmak için bunu söylüyorsa elbette bunu sempatik bulanın da büyük bir günaha gireceği kesindir. Bunun dışındaki durumlar için boş söz olarak nitelendirilmesi daha ağır basar.