Fetva Meclisi
Soru
Hocam, ben eşimle evliyken, eşim ve 2 abisi yan yana 3 tane ev aldık. O sırada benim eşim Alman vatandaşı olduğu için evler onun üzerine oldu. Zaman sonra eşim ağabeyleriyle kavga etti ve biz evden cıktık. 6 ay sonra evlerin hepsi satıldı. İşte ondan sonra olan oldu. Evler eşimin üstüne olduğundan paralar eşimin hesabına geldi. Ve bizde ağabeyleriyle kavgalı olduğumuzdan parayı eşit bölmedik. Bir kısmını vermedik yani. Ama adam paranın hepsini yollamadı, yollayınca gerisini ödeyeceğiz diye haber yolladık. Gerçekten ödemeyi düşünüyorduk. Ama o sırada eşim yeni iş yeri açmıştı ve paraya çok ihtiyacı vardı. O yüzden parayı kullandık. Zaman geçti bizde eşimle ayrıldık tamamen, biz ayrılınca ağabeylerini arayıp bütün olayı anlattım yalan söylediğimizi falan. Onlar önce dedilerdi, sana helal olsun ama eşin parayı ödeyecek dediler. Eşim parayı ödeyemiyor, ağabeyleri de şu anda farklı konuşuyorlar yarı yarıya ödeyin yoksa helal etmeyiz diyorlar. Eşimde ödememi istiyor. Yalnız hocam biz ayrıldıktan sonra eşim hiçbir şekilde ne bana nede çocuklarım için (2tane)nafakası ödemedi. Ödemiyor, 3yıl işte böyle geçti. Bana sorarsanız, bende kendimi çok suçlu hissediyorum. Çünkü ben bir eş olarak onu engelleyebilirdim. Ağabeyleriyle kavgalı olduğumuz için eşimi doğru buldum. Bu arada eşim parayı yeni işinde kullandı ve birkaç borcumuzu ödedik. Ağabeylerine borç 20 bin Euro çok değil ama ben umreye gitmek istiyorum bu sorunu halletmem lazım. Şimdi size soruyorum bu parayı bende ödemeli miyim, ne kadar ödemeliyim yoksa helal etmiyorlar. Birçok hocaya sordum bir kısmı ödemelisin diyorlar ya da hiç ödeme evin reisi erkekti diyorlar. Ama hocam bende yalan söyledim. Eşimi onayladım yanındaydım, engelleyebilirdim, ağabeylerine baştan söyleyebilirdim. Benimde işime geldi fazladan para. Bunları unutamıyorum. Cevap verirken lütfen bunları unutmayın. Ne yapmalıyım nasıl helalleşmeliyim? Ne kadar ödemeliyim? Ödemeli miyim? Cevabınızı bekliyorum hocam.
Cevap
Benzer fetvalar
Yazdıklarından anladığım bu borç, okul için kardeşinin çektiği krediden doğmuş ve esasen sana ait bir borçtur. Ailen bu borcu üstlenmiyorsa senin ödemen doğru olur. Ayrıca evliliğinden önce doğduğu için kocan bu borçtan sorumlu değildir. Evlilikle birlikte borç otomatik olarak eşe geçmez. Kocan bu borcu ödemek zorunda olmadığı gibi, bu konuda gönülsüz davranması da onun açısından doğal karşılanabilir. Eşin, evliliğe borçsuz biriyle başladığını sanırken yüksek miktarda bir borç ve onun getirdiği gerilimle karşı karşıya kalmış olabilir. Bu durum, erkek için güven ve sorumluluk açısından sarsıcı olabilir. Bu yüzden, eşinle bu meseleyi sakin bir dille konuşman, onu borcun muhatabı yapmadığını belirtmen, onunla açık iletişim kurman bu krizi hafifletebilir. Kardeşinle düşmanlık ortamı oluşmuş olsa da en doğrusu bir aile büyüğü veya güvenilir bir dinî/aklıselim kişi aracılığıyla sulh ve uzlaşma yoluna gitmektir. Sulh, dinen tavsiye edilen bir yoldur ve kinleri dindirebilir, düşmanlığı azaltabilir. Kardeşinle yalnız görüşme. Aile ortamında veya üçüncü bir kişi eşliğinde konuşmak daha güvenlidir. Gücün yettiği ölçüde evden ya da dışarıdan bir iş yaparak ödeme planı oluşturabilirsin. Hiçbir şey yapmadan sadece dua etmek değil, fiilî gayret de göstermelisin. Ödemek üzere niyetlenmen, bunu yazıya dökmen ve küçük küçük birikim yapman bile Allah katında kıymetlidir. “Kim insanların malını alma niyetiyle borçlanırsa, Allah onun borcunu ödemesine yardım eder.” (Buhârî) Özetle, bu borç senin borcundur ve sorumluluğun altındadır. Kardeşinle sulh/uzlaşma yoluna gitmek en doğru yoldur. Kocan bu borçtan sorumlu değildir ama anlayış göstermesi beklenebilir. Şiddete karşı korunman gerekir. Ama aynı zamanda ödemeye niyetli olduğunu da yazılı/sözlü bir şekilde ortaya koyman barışı kolaylaştırır. Kardeşin haksızlık etmiş olabilir ama sen kendi ahlakınla, adaletinle davranmaya devam et. Allah’ım! Bu kulun kalbinden yükünü hafiflet, sıkıntılarını ferahlığa çevir, düşmanlıkları dostluğa dönüştür. Onu rızana uygun adımlar atmaya muvaffak kıl. Borcunu helal yoldan ödeyebileceği kapılar aç, iffetini, haysiyetini ve huzurunu muhafaza eyle. Kalbine sabır, bedenine kuvvet, hayatına bereket ver. Kendisini yalnız hissettiğinde seninle olduğunu hissettirsin ona. Hakkı bilenlerden, adaleti gözetenlerden ve mağdur değil izzetli olanlardan eyle. Ya Rabbi, onu sevenleriyle hayırda birleştir, kırılan her yönünü Sen tamir eyle. Âmin.
Selamünaleyküm. Çok gergin bir durumdasınız. Eşinizin size verdiği iki yıl sözünde durması gerekir. Sizin de ev değiştirme uğruna ayrılmayı göze almanızı gayet çocukça buldum. Dul kalmaya değer bir işkence mi görüyorsunuz? Eşinizle daha makul ölçülerle konuşsanız, nihayetinde kadınların erkekleri ikna etmeleri kolaydır. İnatlaşarak ise bir yere gelemezsiniz. Eşinizin bir Sünnet'i yapmak için size sorması ise asla gerekmez.
Selamünaleyküm.Dinimize göre, nikâhlanan bir kadının üzerinde söz hakkı baba ve anneden kocaya geçer. Onların sizden beklentilerine cevap vermeniz şart değildir. Nezaketinizi bozmadan ilişkilerinizi seviyeli şekilde devam ettirin. Acele etmenize gerek yok. Dünya evden, koltuktan ibaret değil ki?
Selamünaleyküm. Sözünü ettiğiniz kurumun helal gösterip haramı yapmadığına itimat ediyorsanız, o sistemle ev alabilirsiniz. Ayrıca bir bayan olarak erkeklerin ekonomik tutumlarını biraz daha rahat bırakmalısınız. Eşiniz imanı olan ve haram helal ölçülerini bilen biri ise onu rahat bırakın ki, o da size müdahale ihtiyacı, reddetme, cevap verme veya sizden gizleme ihtiyacı hissetmesin. Zamanımızda yaygınlaşan 'ev edinme putu' başımıza huzursuzluktan başka bir şey getirmiyor. Ben kirada oturan iş adamları biliyorum. Pek de zenginler. Hayata daha esnek bakın. Burası cennet değil!
Selamünaleyküm. Çok gergin bir durumdasınız. Eşinizin size verdiği iki yıl sözünde durması gerekir. Sizin de ev değiştirme uğruna ayrılmayı göze almanızı gayet çocukça buldum. Dul kalmaya değer bir işkence mi görüyorsunuz? Eşinizle daha makul ölçülerle konuşsanız, nihayetinde kadınların erkekleri ikna etmeleri kolaydır. İnatlaşarak ise bir yere gelemezsiniz. Eşinizin bir Sünnet'i yapmak için size sorması ise asla gerekmez.
Selamünaleyküm. Ağabeyinizin size sessiz kalarak da olsa izin verdiği kesin ise daha sonra iznini iptal etmesi doğru olmaz. Öyle bir durumda malın sizde kalması normaldir.
dini sorular konusundaki diğer fetvalar
Selamünaleyküm. Hayvancılıkla ilgili kuralları belirleyen kanunlara, kurallara uymanız gerekir. Onlara aykırı davranmanız durumunda insana zarar verdiğiniz için veya hayvana eziyet ettiğiniz için vebale girersiniz. Geçmiş için istiğfar edin yeterlidir. Annenizin biriktirdiği para zekât seviyesine gelince zekâtı verilecektir. Akide konularına ilmihal düzeyinden daha fazla girmenizi tavsiye etmem size, zihniniz karışabilir.
Selamünaleyküm. Hesaplarına yatırabilirsin. Baba veya başka bir büyüklerine belgeleyerek verebilirsin.
Aleykümselam. Peygamber aleyhisselam efendimizin elinde yetişen sahabe kadınlarından itibaren, bu ümmetin ilim yükünü çekenlerin tamamı TUTAMAZ demişlerdir. Ben de ümmetimin o şerefli geçmişi ile beraber ölmek ve dirilmek istiyorum.
Selamünaleyküm. Kıyafetiniz sokak kıyafetine yakın bir kıyafet ise ortamda da özel bir sorun yoksa yenebilir. Elleri duadaki gibi tutmamız gerekmez.
Selamünaleyküm. Hiçbir sakıncası yoktur. Hastalık da Allah'ın kaderi iledir. Tedavinizi olun, iyileşince tutarsınız inşallah.
Selamünaleyküm. Böyle bir tedavide sakınca yoktur.