Fetva Meclisi
Soru
Hocam ben ticaretle iştikalim; bir markanın bayiliğini yapıyorum. Sattığımız ürünler sezon içerisinde indirime girebilmekte; örneğin 20 lira olan bir ürün 15 liraya düşebilmekte, burada bir sıkıntı yok fakat ürün değişiminde kafamıza takılan bir konu var; örneğin ürünü 20 liraya satın alan bir müşteri ürün indirime girdiğinde, 15 liraya düştüğünde değişime geliyor. Bizim uygulamamız şu; eğer müşterinin fişi var ise, 20 liraya aldığını belgeliyorsa 20 liradan sayıp değişim yapıyoruz, fişi yok ise güncel fiyattan, 15 liradan değişim yapıyoruz, bayisi olduğum firmanın uygulaması bu. Burada bir sıkıntı var mıdır? Müşteri, 'ben yüksek fiyattan aldım' der doğal olarak. Biz de fişi olmadığı için güncel fiyata bakıyoruz, o ürünü geri aldığımızda da indirimli fiyattan satmaktayız
Cevap
Benzer fetvalar
İçeri giren müşteri 'bu mağazada indirim var' diye bilerek girer de siz onun dalgınlığından istifade ederek ona pahalı satarsanız bu kazanca hile karışmış olur. Hileli kazanç da helal olmaz. Müşterinin öyle bir beklentisi yok ve siz pazarlık edene böyle bir indirim yapıyor iseniz bunun için haram diyemeyiz ama mü'min her durumda ilkeli olmalı dememiz gerekiyor.
Aleykümselam. Peşin olursa 20, şu kadar taksit olursa 20,5 şeklindeki bir ticaret caizdir. Daha sonra taksitlerde bir gecikme olur da bu fiyatın üzerine gecikme farkı ilave yapılırsa o faizdir, caiz değildir.
Selamünaleyküm. Mağazanın niteliği, orayla ticaretin helal olup olmamasından başka bir mesele olmak kaydıyla böyle bir kartın kullanılmasında sakınca yoktur.
Selamünaleyküm. Bu, sizden mal alacak olan karşı firma açısından zarar olacaksa yapmanız caiz olmaz. Yani verdiğiniz maliyetin üzerine bir yolla kâr ekleyecekseniz bu hile olur. Onun dışındakilerini yapmanız ise böyle değildir. Satın almacılar açısından bu bir çeşit gasptır, sizin için ise öyle sayılmaz.
Selamünaleyküm. Fıstık temel gıda maddesi gibi bir eşya değildir. Mesela buğday değildir. Temel gıda maddesi olmayan bir maddeyi bol zamanında alıp sonra satmak ise yasak değildir. Yasak olan piyasayı etkileyecek şekilde temel gıda maddeleri üzerinden bunu yapmak olur. Şimdiki durumda ise buğday için de böyle bir şey yoktur. Sözünü ettiğiniz ticareti yapabilirsiniz. Bereketli olsun.
İki gerçekle karşı karşıyayız. Birincisi artık ticaret böyle bir şekil almaktadır. Yakın bir zamanda tamamen denecek kadar da ticaret bu şekli alabilir. Bu bir gerçektir. İkinci olarak da, bu ve benzeri ticaretlerde sorun ihtimalinin yüksekliğidir. Dinimiz de bu nedenle böyle ticaretlerde sakınca görmektedir. Netice olarak zannımız şudur: Sizin yaptığınız şekli ile ticaret 'elinde olmayanı satmak' şeklinde tam oturmuyor. Bir tür mal elinizdeki gibi durmaktadır. İnşaallah sakıncası yoktur. Mümkün olduğunca dikkat etmeye çalışınız.